Keshe «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammed Elbasynyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty bıylǵy Joldaýy men bılik tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri jónindegi Úndeýin talqylaý hám túsindirý maqsatynda jumys saparymen Shyǵys Qazaqstan oblysyna kelip, О́skemendegi «Vostok Moloko» korporasııasy men Armatýra zaýytynyń tynys-tirshiligimen tanysty jáne S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde professorlyq-oqytýshylar quramymen, sondaı-aq, stýdenttermen kezdesti.
«Vostok Moloko» korporasııasy» JShS Shyǵys Qazaqstandaǵy eń iri aýyl sharýashylyǵy kásiporyndarynyń birinen sanalady. 2011 jyly memlekettik Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy arqyly 940 mıllıon teńge qarajatqa qol jetkizgen kásiporyn jylyna 36 myń tonnaǵa jýyq ónim shyǵarady. О́ńirdiń qalalary men aýdandarynda 8 zaýyt jumys isteıdi. Barlyǵy da zamanaýı tehnologııalarmen jaraqtandyrylǵan. Basqarýdyń ortaq júıesi jolǵa qoıylǵan. Korporasııa jetekshisi Seıiljan Saılaýbaev memlekettiń qamqorlyǵynyń arqasynda óndiris aıasyn keńeıtip, aldaǵy ýaqytta kásiporynda óndiriletin tabıǵı ónimderdi Qytaıǵa eksportqa shyǵarýdy josparlap otyrǵandaryn jetkizdi. Partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary mundaǵy shyǵarylatyn ónim túrlerimen tanysyp, ujymmen kezdesip, bıylǵy Joldaýdaǵy basymdyqtarǵa, búginde memleket tarapynan agroóndiristik keshendi qoldaý baǵytynda qolǵa alynyp jatqan jumystarǵa jan-jaqty toqtaldy.
Memleket usynǵan múmkindikterdi tıimdi paıdalanyp otyrǵan kásiporyndardyń biri – О́skemendegi Armatýra zaýyty. Bul zaýyttyń ónimderi búginde munaı-gaz salasynda úlken suranysqa ıe. Kásiporyn ÚIID baǵdarlamasy arqyly ekinshi deńgeıli bankterden jeńildetilgen paıyzben nesıe alypty. Zaýyt dırektory Erjan Áshimov memleket tarapynan kórsetilip jatqan kómek kásiporyn jumysyna tyń serpin bergenin aıtyp ótti.
– Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń alǵashqy bes jyldyǵynda elimiz boıynsha 700-den astam osyndaı kásiporyn ashyldy, – dedi Muhtar Qul-Muhammed osy zaýytty aralaý barysynda sóılegen sózinde. «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda 2015 jyly – 740, 2016 jyly 750 mıllıard teńge qarjy bólindi. Tek sońǵy eki jyl kóleminde osy baǵdarlama boıynsha 1 trıllıon 500 mıllıon teńge qarjy ıgerildi. Salystyryp kórińiz, 2001 jyly elimizdiń bıýdjeti bar bolǵany 700 mıllıard teńge bolatyn. Qazir jyl saıyn bir ǵana baǵdarlama aıasynda 750 mıllıard teńge bólinip otyr. Memleket basshysy Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń alǵashqy kezeńi aıaqtalǵannan keıin jahandyq deńgeıdegi strategııalyq qujat – Úshinshi jańǵyrýdy usyndy.
– Shyǵys Qazaqstan – óndiristi óńir ǵana emes, aýyl sharýashylyǵy qanat jaıǵan aımaq. Eki kásiporyndy aralaý barysynda agroóndiristik keshen men ónerkásipti órkendetýge memleket tarapynan zor qamqorlyq kórsetilip otyrǵanyn ańǵardym. Elbasy Joldaýy óńirdiń óndiristik kásiporyndaryna, olardyń óz ónimderin zamanaýı, joǵary tehnologııalar negizinde jańǵyrtýǵa úlken múmkindik týdyryp otyr. Aımaqtaǵy kásiporyndar bul múmkindikti utymdy paıdalanady dep oılaımyn, – dedi Muhtar Qul-Muhammed.
S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasarymen ótken kezdesýde oqytýshylar men stýdentter qaýymy Prezıdenttiń halyqqa arnaǵan alǵashqy Joldaýynan bıylǵy Úshinshi jańǵyrýǵa deıingi mańyzdy strategııalyq qujattardyń qalaı qabyldanǵany, olardyń árqaısysynyń erekshelikteri týrasyndaǵy qundy derekterge qanyqty.
– 2004 jyly Memleket basshysy «Básekege qabiletti Qazaqstan úshin, básekege qabiletti ekonomıka úshin, básekege qabiletti halyq úshin» atty Joldaýyn jarııalaǵan edi. Básekege qabilettilik. Mine, naǵyz ulttyq ıdeıa. Ol kezde Elbasy jańǵyrý jóninde aıtqan joq. Búgin, mine, básekege qabilettiliktiń kiltin túsindirip, baǵyt-baǵdaryn kórsetip otyr. Eger bizdiń mektepterimiz básekege qabiletti bolsa, ýnıversıtetterimiz básekege qabiletti bolsa, ultymyz básekege qabiletti bolady. Prezıdent aıtqan álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna enýdiń túp maqsaty osy bolsa kerek, – dedi Muhtar Qul-Muhammed.
Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»
О́SKEMEN