Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev bıylǵy halyqqa Joldaýynda «Biz sıfrlyq tehnologııany qoldaný arqyly qurylatyn jańa ındýstrııalardy órkendetýge tıispiz. Bul – mańyzdy keshendi mindet. Sıfrlyq ındýstrııany damytý basqa barlyq salalarǵa serpin beredi. Sondyqtan, Úkimet IT salasyn damytý máselesin erekshe baqylaýda ustaýǵa tıis», dep atap ótken edi. Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi aıqyndaǵan alqaly jıynda aımaq basshysy Nurlan Noǵaev «Balalarymyzdy mektepten bastap ǵylymǵa tartyp, ǵylymǵa bet burǵan jastarǵa qoldaý kórsetip, olardyń alańsyz jumys isteýin qamtamasyz etýimiz kerek», deı kele, barlyq sala jańa tehnologııaǵa kóship, qyzmet sapasyn arttyrý qarastyrylyp jatqan kezeńde Atyraý oblysy jastarynyń zamanǵa saı sıfrlyq tehnologııalardy meńgerýine jaǵdaı jasalatynyn aıtty. О́ńirdegi oqý oryndarynyń janynan zerthanalar men IT ortalyqtary ashylady. Osy sala mamandaryn kóbeıtý maqsatynda bólinetin memlekettik granttardyń keń aýqymyn qarastyrý da josparda bar.
IT tehnologııa salasyn damytý, mamandardyń biliktiligin arttyrý jumystary Atyraý oblysynda bastalyp ketti. Elimizde alǵash ret Fab Lab sandyq óndiris zerthanasy ashyldy. Halel Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetinde paıdalanýǵa berilgen zerthana buryn-sońdy bizdiń elde bolmaǵan. Oblys ákiminiń orynbasary Sálimjan Naqpaev zerthananyń ashylý saltanatyna qatysyp, bul bastamanyń jastardy ınteraktıvti tásilmen, tájirıbe júzinde jáne qoǵamdyq qubylystarǵa qatystyra otyryp oqytý, mashyqtandyrýdyń biregeı joly ekenin atap kórsetti. Joba Atyraý oblysy ákimdigi men halyqaralyq jastar qorynyń birlesken jumysy.
Zerthanadaǵy kompıýterlik baǵdarlamalarmen basqarylatyn «aqyldy» mashınalar ártúrli materıaldardy óńdep, qajet pishin daıyndaı alady. Demeýshi kompanııa ókili Láıla Aıtmuhanova «Shevron» korporasııasy atyraýlyq jastardyń jańa tehnologııalarmen jumys isteý daǵdysyn damytý jolynda osyndaı bastama kótergenin aıtady. «Zańǵar» dep atalatyn jobanyń aıasynda ashylǵan zerthanada lazerlik kesý quraldary men sandyq jabdyqtar bar. Olardy STEM baǵdarlamasynyń 400-ge jýyq qatysýshysy óz jobalarynyń prototıpin qurý úshin qoldana alady.
Baǵdarlamany tanystyrǵan menedjer Nurjan Amanqosov – AQSh-ta bilim alyp kelgen talantty jas. Úsh tilde erkin sóıleıtin Nurjan «aqyldy mashınalarmen» jumys jasaýdy da biledi. Onyń aıtýynsha, stýdentter aldymen qııalynan týyndaǵan keskindi kompıýterde jasap, sodan soń 3D prınteri arqyly shyǵaryp alady. Jastar zerthanadaǵy alǵashqy jumystaryna qyzyǵýshylyqpen kiristi. Tipti, elimizde buryn-sońdy bolmaǵan, avtomatty túrde basqarylatyn kóp qabatty jylyjaı sulbasyn qurastyryp jatyr. Eger onyń aımaqtyń klımattyq erekshelikterine saı keletini dáleldense, Atyraýda zamanǵa saı jylyjaı salynýy ábden múmkin.
«Mektep oqýshylary men stýdentter zerthanada ómirlik daǵdylaryn damytý arqyly ǵylym, tehnologııa, ınjenerlik jobalaý boıynsha ıdeıalaryn tájirıbemen ushtastyra otyryp, júzege asyra alady. Álemde joǵary baǵalanǵan bul baǵdarlamany meńgergen jastar shetelderde erkin jumys isteı beredi», deıdi N.Amanqosov. Aıta keteıik, Qazaqstandaǵy biregeı Fab Lab – ǵalamdyq sıfrlyq óndiris zerthanalarynyń jelisine kiredi.
Baqytgúl BABASh, «Egemen Qazaqstan»