Elimizde árbir óńirdiń ózindik qalyptasqan tabıǵaty men tirshiligi bar. Sol sııaqty Jambyl óńiri de aýyl sharýashylyǵyna, onyń ishinde egin jáne mal sharýashylyqtaryna qolaıly aımaq. Jaz jaılaýda, qys qystaýda júrip sharýalaryn shalqytyp otyrǵan eńbek adamdary da jeterlik. Asyraýshy salanyń aımaqta qanshalyqty damyp, órken jaıyp kele jatqanyn «Agrobıznes-2020» keshendi baǵdarlamasy aıasyndaǵy jumystardan kórýge bolady. Oblysta ótken jyly «Sybaǵa», «Altyn asyq» jáne «Qulan» baǵdarlamalary sheńberinde «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly 3 mıllıard 518 mıllıon teńge qarajat ıgerilgen. Nátıjesi salaǵa serpin bergeni sózsiz.
Sonymen qatar, byltyr 123 gektar jerge alǵash ret údemeli alma baqtary otyrǵyzylǵan bolatyn. Atap aıtsaq, Jambyl aýdanyndaǵy «Sady vostoka», «Áýlıeata Alma», «Agro KZ», «Altyn alma» JShS-ler alma sharýashylyǵyn qolǵa alsa, Merki aýdanynda «Sovet», al Baızaq aýdanynda «Nıet» sharýa qojalyqtary ıntensıvti baq ósirýge bet burǵan. Atalǵan joba bıyl da oblysta jalǵasyn tabatyn bolady.
Oblys ákimi Kárim Kókirekbaev búginde oblysqa 14700 tonna alma qajet ekenin aıtsa, bul mejege de oblys kórsetkishi jaqyndap keledi. Oblys ákimdigi aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Nurjan Nurjigitov osy jyly úsh jobanyń qolǵa alynǵanyn jetkizdi. Bıyl barlyǵy 125 gektar jerge ıntensıvti baq ósiriledi. T.Rysqulov aýdanynda – 70, Baızaq aýdanynda 50 jáne Qordaı aýdanynda 5 údemeli alma baǵy ornalasady. Endigi jerde alma jemisine táýeldilikten arylyp, tól topyraǵymyzdan kóktep shyqqan alma ónimderin jappaı tutynýǵa múmkindik týatyn kún alys emes.
Intensıvti baqtarda tamshylatyp sýarý tehnologııalary qoldanylady. Basqarmanyń málimetinshe, sharýalar baq ósirýde Túrkııa, Serbııa, Polsha memleketteriniń de tehnologııalaryn paıdalanady. Taǵy bir aıta keterligi, údemeli baq ósirýdi qolǵa alǵan sharýalarǵa memleket tarapynan qaralatyn jeńildikter de az emes. Atap aıtsaq, ıntensıvti jobalardy sýbsıdııalaý baǵdarlamasy boıynsha alǵashqy jyly árbir gektaryna ketken shyǵynnyń 40 paıyzy qojalyqqa qaıtarylyp berilse, 12 paıyzdyq ústememen alynǵan nesıeniń 7 paıyzy «Qazagroqarjy» AQ arqyly óteledi eken. Bul da sharýa úshin ońtaıly ári paıdaly tásil.
Merki aýdanynda ornalasqan «Sovet» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy Sovet Qalmanbetov memleket arqyly 11 mıllıon teńgege Túrkııadan tamshylatyp
sýarý tehnologııasyn satyp alǵanyn aıtady. Bolashaqta bul sharýa qojalyǵynyń alǵa qoıyp otyrǵan maqsaty da úlken.
– Biz alma sharýashylyǵyn ótken jyly bastaǵan bolatynbyz. 20 gektarǵa Túrkııa tehnologııasymen egilgen almamyzdyń búginde 3 gektary túıin salyp úlgerdi. Mundaı qubylysqa bárimiz tańdanyp otyrmyz. О́ıtkeni, bul údemeli almalar úsh jylda alǵashqy ónimin berý kerek bolatyn. Osy qubylysqa qarap-aq qazirden bul almalardan mol ónim túsedi dep josparlaı berse bolatyndaı. Al bir naýqanda 1000 tonnaǵa deıin ónim ala alsaq, onda almamyzdy Jambyl oblysynda ǵana taratyp qoımaı, Astana men Almaty qalalary sııaqty iri megapolısterge de shyǵara alamyz, – deıdi S.Qalmanbetov.
Búgingi tańda elimiz tek Qytaı elinen 18,6 myń tonna alma, 24,7 myń tonna shıe jáne órik syndy jemisterdi tutynyp otyr eken. Sondaı-aq, naryǵymyzda Qyrǵyz, Polsha, Iran elderiniń de ónimderi az emes. Sondyqtan, ıntensıvti baq ósirýdegi negizgi maqsat ózge memleketterdiń taýaryna táýeldi bolmaı, óz ónimimizdi jappaı tutynýǵa deıin qol jetkizý bolyp otyr. Jalpy, óńirde údemeli alma baq ósirýdiń bolashaǵynyń baıandy bolaryna senim mol.
Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy