Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan 25 qańtardaǵy Úndeýi qazirgi saıası jaǵdaı men saıası ómirdiń talaptaryna tolyq jaýap beredi.
Bılik tarmaqtary arasyndaǵy ókilettikterdi qaıta bólý – ishki jáne halyqaralyq ómirdiń kúrdeliligi artyp, syrtqy álemniń damý dınamıkasynyń ózgerýine baılanysty bolyp otyr. О́zgerister saıası júıeni tolyqtaı demokratııalandyrý maqsatyn kózdeıdi, óıtkeni, bılik tarmaqtary arasynda teńgerimdik bolmasa, tıimdi basqarý da múmkin emes. Eger basqarý júıesinde dısproporsııa bolsa, ol basqarýdyń tıimsizdigine soqtyryp, bıliktiń bedelin túsirer edi.
Osy turǵydan alǵanda, usynylyp otyrǵan reformalar – búgingi Qazaqstannyń ishki jáne syrtqy ortasyna berilgen sarabdal saıası baǵa jáne tereń sarap. Álemniń kóptegen kóshbasshylary damýdyń dınamıkasyna ýaqtyly jaýap bere almaǵandyqtan jáne eldiń alǵa basýyna múmkindik beretin qadamdardy jasaı almaǵandyqtan jeńilis tabady.
Usynylǵan reforma boıynsha Prezıdent óz ókilettiginiń bir bóligin Parlament pen Úkimetke beredi. Al Prezıdent ózine bılik tarmaqtary arasyna joǵarǵy arbıtr, ıaǵnı, tóreshi bolý, syrtqy saıasattyń baǵdaryn anyqtaý jáne eldiń qorǵanys máselelerin sheshý sııaqty strategııalyq fýnksııalardy ǵana qaldyrady.
Osy bólinistiń tıimdiligi qandaı bolmaq? Prezıdenttiń ózi álemde memlekettik qurylystyń ámbebap modeli joq ekenin alǵa tartyp, bári de izdenis ústinde ekenin aıtady. Qalaı desek te, reformalar jospary – osy zamanǵy qaterlerge degen Qazaqstannyń sońǵy 25 jylda jınaǵan tájirıbesine negizdelgen jaýaptar. Eldiń qaı baǵytta júrýi kerektigin suraǵanǵa berilgen qazaqstandyq jaýap osy.
Usynylǵan reformalar asa mańyzdy bolǵandyqtan, Prezıdent ony búkilhalyqtyq talqylaýǵa shyǵaryp otyr. Menińshe, bul Qazaqstandaǵy halyq bıligin iske asyrýdyń asa mańyzdy aspektisi, óıtkeni, ol eldegi konstıtýsııalyq tártip pen saıası qurylym sııaqty eń mańyzdy máseleler boıynsha halyq daýysynyń qatty shyǵýyna múmkindik beredi. Bul halyqtyń ózi sengen Kóshbasshynyń qol astynda bolashaǵyn qurǵysy keletindiginiń dáleli.
Árıne, bılik ókilettikterin qaıta bólý men teńgerimdilikke jetý ońaı sharýa emes, óıtkeni, onyń daıyn úlgisi joq. Bálkim, Qazaqstannyń tájirıbesi tabysty bolyp, táýelsizdik pen demokratııanyń dańǵyl jolyna túsirse, ony basqa elder ózine úlgi etip alýy múmkin.
Tatıana DRONZINA,
K.Ohrıdskıı atyndaǵy Sofııa ýnıversıtetiniń professory,
QHA medıasııa ortalyǵy keńesiniń syrtqy sarapshysy (Bolgarııa)