Túrikmenstanda prezıdent saılaýy ótti

Saılaýǵa bul joly toǵyz kandıdat tústi. Daýys berýge qatysqan saılaýshylardyń jartysynan kóbiniń qoldaýyna ıe bolǵan kandıdat jeńimpaz atanady. Saılaýshylar tizimine 3 mıllıon 223 myń 455 adam engizilgen. 2016 jyldyń 14 qyr­kúıe­gin­de qabyl­dan­ǵan jańa Kon­s­­tı­týsııaǵa sáıkes, prezıdent óki­lettigi bes jyldan jeti jyl­ǵa uzartyldy. Sonymen qa­tar, prezıdenttiń jasy 70-ten jo­ǵa­ry bolmaýy kerek degen shekteý alynyp tastaldy. Túrikmenstan pre­zı­de­nt­tigine kandıdat, eldiń qa­zir­gi basshysy Gýrbangýly Ber­dim­u­hamedov otbasymen birge jek­sen­bi kúni tańerteń daýys berdi. Saı­laý ýchas­ke­si­ne prezıdentpen birge onyń áke-sheshesi de kel­di. «Búkil halqymyz el úshin ma­ńyzdy oqı­ǵaǵa qatysýda. Mı­llıondaǵan adam kon­stı­tý­sııalyq quqyǵyn paıdalanyp, erik­terin bildirip jatyr. Olar bolashaq aldyndaǵy uly jaýapkershiligin sezinip, joǵary memlekettik qyzmetke aldaǵy jeti jylǵa laıyqty degen kandıdatqa daýys berýde», dedi G.Berdimuhamedov. 59 jastaǵy Gýrbangýly Berdimuhamedov Túrikmenstan­da bılikke 2006 jyldyń jel­toq­sanynda eldiń tuńǵysh pre­zı­denti Saparmurat Nııazov qaı­tys bolǵannan keıin keldi. Al 2012 jyly ol saı­laý­shylardyń 97% daýsymen ekin­shi merzimge saılandy. Osy rette Túrikmenstanda prezıdent saılaýdyń keıbir erekshelikterine toqtala ketkendi jón kórdik. Túrikmenstan Konstıtýsııa­sy boıynsha pre­zıde­nt – memlekettiń jáne atqa­rý­shy bıliktiń basshysy. El táý­el­siz­diginiń, beı­ta­rap­ty­ǵynyń, terrı­torııalyq tutas­ty­ǵynyń kepili. Túrikmenstan prezıdenti tike­leı saılaýda jeti jylǵa saı­lanady jáne ant bergen sát­ten qyzmetke kirisedi. Daýys berý quqyna 18 jasqa tol­­ǵan el azamattary ıe. Sot she­shimimen istegen isi úshin zań aldynda jaýapkershiligi joq dep tanylǵan adamdar jáne túr­mede jazasyn óteýshiler saı­laýǵa qatysa almaıdy. Túrikmenstan prezıdent­ti­gine kandıdat retinde Túrik­men­standa týǵan, jasy 40-tan tómen emes, memlekettik til­di biletin, sońǵy 15 jyl boıy Túrikmenstanda turǵan, mem­le­kettik organdarda, qoǵamdyq bir­lestikterde, kásiporyndarda, me­kemelerde jumys istegen Tú­rikmenstan azamatyn usynýǵa bo­lady. Kandıdatty saıası partııalar, qoǵamdyq birlestikter usynady. Quryltaıǵa qatysýshylardyń jartysynan kóbiniń daýsyn jınaǵan jaǵdaıda úmitker saılaýǵa usynylǵan bolyp sanalady. Azamattardyń toby usynǵan jaǵ­daıda, kandıdat bolyp tir­ke­lý úshin keminde 10 myń saı­laý­shynyń qoly kerek. Kandıdattarǵa tele-ra­dıo­arnalardan teńdeı efır ýaqyty (kúnine keminde bir saǵat), bas­pasózden birdeı kólemde oryn beriledi. Saılaýshylardyń belsen­di­li­gi qandaı deńgeıde bolǵanyna qara­mastan, saılaý ótken bolyp esep­teledi. Daýys berýge qatys­qan­dar­dyń jarty­synyń kóbine ıe bol­ǵan kandıdat jeńgen bolyp sa­nalady. Túrikmenstan prezıdenti el Konstı­týsııasyna oń qolyn qoıyp ant beredi. Saltanatty jıynnyń tó­ra­­ǵasy, Túrikmenstannyń bes ýálaıaty jáne Ashǵabattyń atynan kelgen aqsaqaldar memleket basshysyna Túrikmenstan pre­zıdentiniń kýáligin jáne bel­gi­sin tabystaıdy. Prezıdent ekin­shi merzimge saılanǵan bolsa, Prezıdent belgisi qaıta tabys etilmeıdi. Inaýgýrasııada Túrikmenstan prezıdenti aldyna aq kıiz tóse­le­di. Prezıdentke dástúrli túrik­men sachagy (nan oraıtyn qa­sıetti dastarqan), jebe sa­lyn­ǵan qoramsaq, Quran jáne Rýhnama tartylady. Budan keıin prezıdent Túrikmenstan azamattaryna arnap qysqasha sóz sóıleıdi. Erjan ÁBDIRAMAN, «Egemen Qazaqstan»