Sahnada – «Tilep-Saryqyz» tragedııasy

Astanadaǵy «Jastar teatry» jańa týyndymen tolyqty. 9-10 naýryz kúnderi jazýshy Juma-Nazar Somjúrektiń qalamynan týǵan «Tilep-Saryqyz» tragedııasyn teatrdyń bas rejısseri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurqanat Jaqypbaev sahnalap, qoıylymdy ónersúıer qaýym jaqsy peıilmen jyly qabyldady. Oqıǵa balaýsa bozbala men balǵyn boıjetkenniń ara­syn­daǵy tańǵy taza aýadaı, tup-tu­nyq bulaq sýyndaı móp-móldir beı­kúná mahabbatty beıneleýge qurylǵan. Oqıǵa oıdan shyǵarylmaǵan, Tilep te, Saryqyz da tarıhta bolǵan, osynaý uly dalamyzda, onyń ishinde Torǵaı eli­nde bir kezde ómir súrgen, ma­ha­b- ­battary el aýzynda qalyp, ańyz­­ǵa aınalǵan adamdar. Tilep As­pan­taıuly ataqty Qoılybaı baqsynyń shákirti, ári qobyzshy, baqsy, ári emshi bolyp, eline ónerimen de, emshiligimen de qyzmet etken. Al Saryqyz bolsa, ustazy Qoılybaıdyń perızat áıelinen týǵan qyzy. Adam men perızattan jaratylǵan qyzdyń asqan sulý bolatyny belgili. Eki jas birge ósip, qobyzdy birge úırene júrip, bir-birine ǵashyq bolady. Olar aldymen beıkúná bala mahabbatty bas­tan keshiredi. Kúnde birge júrse de, bir-birin saǵynatyn sezimniń ne sezim ekenin túsinbek bolyp, bir-birinen suraıtyny, aqyry onyń ǵashyqtyq sezim –mahabbat ekenine kózderi jetetini pesada meılinshe shynaıy sýretteledi. Qoıylymnyń sol sátterin jastar qumarta kórse, úlkender ózderiniń bala mahabbattaryn eske túsirip, ádemi áser alady. Jaqsy aqynnan dramatýrg shyq­sa, pesanyń tili kórkem bolatyny belgili. J-N.Somjúrek te eki jasty asqaq mahabbat tilimen tildestirip, bir-birimen sóılesetin dıalogtaryn kórkemsózben kesteleıdi. Qaı kezde, qaı zamanda bolsyn sulý qyzǵa suqtanar kóz kóp, syrttaı da, ishindegisin shyǵaryp aıta almaıtyn ǵashyqtar da kóp bolady emes pe? Solardyń biri – aýyldyń tentek uly Totan. Qoıylymda tartys Tilep pen osy Totan arasynda órbıdi. Onyń Saryqyzdy Tilepke ólispeı bergisi joq. Tilep qalmaqtarmen bolǵan soǵysqa qatysyp, eki jyldan soń oralyp keledi. Saryqyzben kól jaǵasynda saǵyna kórisken ýaqytta qamys arasynda tasada jasyrynǵan Totan Tilepti atady. Sol sátti qyraǵy kózimen baıqap qalǵan Saryqyz oqqa óz keýdesin tósep, Tilepti keýdesimen jaba qulaıdy. Odan ári saı-súıegińdi syrqyratatyn kórinister... Biz pesanyń mazmunyn baıandap bermekshi emespiz. Qoıylymda naǵyz mahabbat bar, súıgeni úshin óz ómirin oılanbaı qurban etken Saryqyz, ony ǵumyr boıy oılap saǵynyp, sarǵaıyp ótken, ólerinde Saryqyzdyń qasyna jerleńder dep ósıet etken Tilep... Al endi týyndynyń qoı­y­ly­myna kelsek onyń pis­pegen tus­tary barshylyq kórinedi. Mysaly, Qoılybaı men Tileptiń qo­byz tartpaýy, jónsiz júgiris, tórt buryshty kıiz úı, qyz óli­miniń anyq kórsetilmeýi se­bepti tragedııanyń azdyǵy... Qoı­y­lymynyń rejısseri al­daǵy ýaqytta oqıǵasy tartym­dy, ti­li kórkem dúnıeniń teatrdyń re­pertýarynan berik turaqty oryn alatynyna, alda talaı teatr festıvalderinde júld­e­ge de ıe bolatynyna senim bil­dirdi, spektakl sońynan áń­gimege tartqanda. Az merzimde sah­nalanǵandyqtan, spektakldiń jo­nyp, qyrnap, jetispeı jatqan tus­taryn tolyqtyrý oıynda bar ekenin aıtqan. Qonysbaı Ábil, halyq aqyny