Skrıpkanyń sulý únin baǵyndyrǵan qyz

Mádenıettiń tunyǵy mýzyka óneri desek, sol syńǵyrlaǵan mýzyka óneriniń túbinde jatyp-aq kózge túsetin jaýhar tasy – talantty mýzykant. Qobyz úni jan-júıesin sıqyrlap tastaǵan qazaqy tyńdarmanǵa álemdi terbegen klassıkalyq áýez de jat emes eken. Bul sózimizdi jas ta bolsa esimin jahandyq dárejege kóterip kele jatqan jas talant, qazaqtyń skrıpkashy qyzy Aısha Orazbaeva óz ónerimen dáleldep berdi. Araǵa adam júgir­tip, ne bolmasa úl­ken qara­jatsyz qozǵalǵysy kelmeıtin esepshil «óner­paz­dar» kó­beıip ket­ken zamanda, Aısha úıinde otyryp-aq óz jetistikterin alǵa tartyp, ǵalamtor arqy­ly Italııadaǵy BUU-nyń mý­zykalyq kolledjine qujat­ta­ryn joldap jibergen-di. Kóp uzamaı Oraz­baevtar otbasyna ıtalıan tilinde jazylǵan oqýǵa shaqyrý joldama-haty jetedi. Álemniń 70 elinen qu­jat tapsyrǵan talantty­lar­dyń ishin­degi tek eki-aq adam­nyń basyna qonatyn baq! Sol kezde Aısha qyz nebary 16 jas­taǵy kókórim bala edi. Endi, mine, araǵa ýaqyt tastap ta­lanty tolysyp, óneri shyń­dal­ǵan has sheber Aısha Orazbaeva Qazaq eliniń Táýelsiz­di­gine 20 jyl tolýyna oraı Qazaqstan Respýblıkasy Mem­lekettik aka­demııalyq sım­fonııalyq orkes­triniń súıe­mel­deýi­men óziniń arnaýly konsertin ónersúıer qaýymǵa usynyp otyr. Bir kezderi skrıpkasyn qushaqtap Ystambul arqyly Italııanyń Trıest qalasyna has ónerdi izdep ketken qyz zal toly kórermenniń jú­re­gin alǵashqy perneden-aq selt etkizip, Batystyń aqsúıek­te­rin tárbıelegen ǵajaıyp kúı, shyńǵyrlaý únmen baýrap tas­­ta­dy. Kúndelikti teledıdardan tamashalap júrgen álem­dik atyshýly skrıpka she­berlerimen shendese oınamasa, sıqyrly kúıdi olardan kem tókpeıdi. Báriniń tar­ta­ty­ny bir skrıpka, báriniń oryn­daı­tyny bir konsert. Alaıda Aı­shanyń soıy óz­geshe, aspapty sóıletý máneri eshkimge uq­sa­maı­tyn ózindik qalyp. Parqy tómen yzy-qıqý jasandy estradalyq shý­dan tunyp qalǵan qulaǵymyz osyny tanydy. Jas talanttyń týǵan or­ta­sy men qol jetkizgen jetistikterine az-kem toqtala keteıik. 1985 jyly Almaty qa­la­synda, ónerli otbasynda dú­nıe­ge kelgen Aısha K.Baıseıitova atyndaǵy respýblıka­lyq daryndy balalarǵa ar­nal­ǵan mýzykalyq mektepti úzdikterdiń aldy bolyp támam­dady. Aıaǵyn apyl-tapyl bas­qan­nan óner mektebiniń ta­baldyryǵynan attaýy da zań­dylyq. О́ıtkeni, Aıshanyń atasy Qazaqstannyń halyq ártisi Sábıt Orazbaev sekildi ónerdiń órine shyqqan birtýar azamat bolsa, ájesi Sveta da júgirgen baladan jeteli jigitti tárbıelep shyǵarar sa­lı­qaly jan. Al qursaǵyna sa­lyp kótergen anasy «Dala­daǵy qýǵyn» fılmi men «Taǵdyr toǵysynda» ulttyq serııaldarynan kópshilikke tanymal súıkimdi ártisimiz Gúlnár Dosmatova. Joǵaryda aıtyp ketkenimizdeı, Ita­lııa­daǵy Álemdik birikken kolledjdi jáne «Trıo dı Trıesta» mýzyka mektebin bitirip, Londondaǵy Koroldik mý­zy­ka akademııasynda sabaq al­ǵan qazaqtyń tuńǵysh skrıp­ka­shysy. Atalmysh oqýǵa túsý dúnıedegi talaı ónerli jas­tyń qııalyndaǵy arman ǵana. Prezıdenttik «Bolashaq» baǵ­darlamasynyń stıpendıaty, sondaı-aq IýNESKO-nyń qol­­daýymen beriletin halyq­aralyq «Trio di Trieste» stı­pen­dıasynyń ıegeri. DipRAM akademııasynyń mártebeli dıp­lomyna magıstr dárejesinde 2010 jyly qol jetkizgen bir­den-bir qazaqstandyq óner­li jas. Osy Akademııada skrıp­kashy qyzymyz esimderi álem­dik mýzyka kóginde úlken qurmetpen atalatyn Lıdııa Mordkovıch, Remýsa Azoıteıa jáne Klıo Gýld sekildi professorlardan sabaq aldy. Bul tańda Aısha dúnıe júzin sharlap júrip konsert qoıady. Jý­yrda ǵana Amerıka Qurama Shtat­tarynyń Prınston qala­syn­da, Madrıd pen Venada óner kórset­ti. Sonymen qatar, ol Eý­ropanyń, Ortalyq Azııa men Gon­kongtyń úlken sahnalaryna turaqty sh­y­ǵyp turady. Ispanııada ótken San­tander, Uly­brı­ta­nııadaǵy Al­­­debýrg, Avstrııanyń Klangshpýren sekildi festı­val­daryna qa­ty­syp, Londondaǵy Vıgmor za­lyn­da, Parıjdiń Sala Trıpkovıch, Trıesta jáne Salle Pleıel zaldarynda skrıpkanyń ásem úni­men óz tyńdarmandaryn klassı­ka­lyq mýzykamen sýsyndatqan. Notaǵa qarap sheber oınaýǵa mashyqtanyp, tek oryndaý­shy­lyq deńgeıde qalyp qoımaı, Aısha zamanymyzdyń belgili kom­po­zıtorlary Iohannes Marıa Shtaýd, Per Býlez, Ser Harrıson Bıortvısl jáne Pıter Zınovev sekildi áıgili óner sheberlerimen birlese jumys istep, kúni keshe ǵana «OUR» elektrondy kúısandyǵy men skrıpkaǵa ar­nal­ǵan konsertti jazyp shyqty. Bul az bolsa, Ser Kolın Deıvıs, Frank Ollý, Zoltan Koshısh sı­ıaqty dáýlesker dırıjerler bas­qaratyn eýropalyq úlken orkestr­lerdiń konsertmeısteri. London Sinfonietta ansamblimen óner kór­­­setse, Ensemble Modern ansamblimen birlesip gastroldik saparmen Eýropa sahnalarynda konsert qoıdy. Londonnyń tórinde Ossian Ensemble, Kammerklang jáne Azalea ansamblderimen ár­ip­testik tyǵyz baılanysta ju­mys isteýde. Osynsha eńbegi eskerilip Aısha Orazbaeva Anglııada Leverhulme, Marjorie Hayward jáne Thomas C Fitton júl­de­lerine ıe boldy. Berlın fılar­mo­nııasynyń konsertmeısteri To­mas Brandıs, Marko Rıssı, Zahar Brondarmen birge sheberlik synyptaryn ótkizip úlgerdi. Av­strııa­nyń ORF televızııalyq ar­nasynda, BBC Radio 3 jáne BBC Radio 4 áýe tolqynynda 7 mıllıonnan astam ónersúıer qaýym­dy skrıpkanyń sazyna bóledi. Keleshekte Brazılııanyń San-Paý­lo qalasynda konsert qoıýdy, fransýzdyń Radio France radıo arnasy úshin arnaıy Martın Matalonmen birlesken joba aıa­syn­da Parıjde konsert ótkizýdi jos­parlap otyr. Batys mádenıe­tin­degi klassıkalyq óner she­berleriniń biri Gelmýt Lahenmannmen birge Berlınde, al bı­ylǵy qazan aıynda Ulybrı­ta­nııanyń aty áıgili zaldarynyń birinde jeke konsertin ótkizsem degen nıeti bar. Nıetińe jet, nazerke ónerli Aısha qyz deımiz! Qashanda qa­zaq­tyń tektiligin álemniń aq­súı­ek ortalarynda ónerińmen pash ete­­tinińe senim bildiremiz. О́ıt­keni, sen ondaı jaýapkershilikke laıyqtysyń hám mindettisiń. Qanat ESKENDIR. Almaty. Sýretterdi túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.