Palestınanyń táýelsizdigin qoldaıdy

Arab elderi Palestına avtonomııasynyń 20 qyr­kúıekte BUU Bas Assambleıasynda usynylýy yqtımal táýelsizdik berý týraly tapsyrysyn qoldaıdy. Bul týraly Katar premer-mınıstri Hamad bın Jasım ál-Tanıge silteme jasaı otyryp, «Ál-Jazıra» telear­na­sy habarlady. Ál-Tanıdiń sózine qaraǵanda, Arab memleketteriniń lıga­sy (AML) astanasy Shyǵys Ierýsalım bolatyn táýelsiz Palestına memleketin qurý týraly jospardy qoldamaq. Buǵan deıin AQSh prezıdenti Barak Obama eger palestınalyqtar BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesine táýelsizdik berý týraly talappen shyqqan jaǵdaıda Qurama Shtattar veto quqyn paıda­lanatynyn málimdegen edi. Al atalǵan máselede EO elderi ázirshe naqty bir ustanymǵa kele qoıǵan joq. ÁSKERI QYLMYSTY DEGEN KÚDIK BILDIRDI Halyqaralyq Amnesty International qu­qyq qorǵaý uıymy Lıvııanyń Ult­­­tyq ótpeli keńesine (UО́K) áskerı qyl­­­mys jasady degen kúdik bildirdi. Uı­­­­ym­nyń saıtynda 107 betten turatyn baıandama jarııalansa, onda UО́K-tiń ústi­miz­degi jyldyń sáýir – shilde aılary aralyǵynda jasaǵan qylmystary sana­ma­lanypty. Atap aıtqanda, baıandamada Lıvııanyń burynǵy basshysy Mýammar Kaddafıdiń ondaǵan jaqtastary óltirilgeni, son­daı-aq úkimet áskerleriniń tutqynǵa alynǵan kóptegen sol­dattary azaptalǵany kóldeneń tartylady. Sonymen qatar, Sa­haranyń soltústigindegi afrıkalyq taıpalar ókilderine qa­tysty ksenofobııaǵa bardy dep aıyptaıdy. Baıandamada atap kórsetilgenindeı, lıvııalyqtar qara násildilerge shabýyl jasap, o­l­ar­­dy tonaýmen aınalysqan. EÝROPAǴA GAZ QUBYRY TARTYLÝY MÚMKIN Eýroodaq Ázerbaıjanmen jáne Túrkimenstanmen Transkaspıı gaz qubyry qurylysyn bastaý týraly kelissóz júrgizýge kelisip otyr. Atalǵan qubyr men otyn Kaspıı teńiziniń qaırańy arqyly Eýropa elderine jetkizilýi tıis. Bakýmen jáne Ashǵabadpen kelissózderdi EO-ǵa múshe bar­­­­­­lyq 27 memleket atynan Eýrokomıssııa júrgizedi dep belgilen­gen. «Interfakstiń» atap kórsetkenindeı, EO ınfraqu­ry­lym­dyq joba boıynsha kelisim jasasýdy alǵash ret usynyp otyr. Eger joba júzege asa qalǵan jaǵdaıda Transkaspıı gaz qubyry Ońtústik dáliz delinetinniń bir bólshegi bolýy tıis. EO-daǵylar osylaısha Reseı gazyna degen táýeldilikti tómendetpek. PREZIDENTTIKTEN ÚMITKER SANY AZAIDY Qyrǵyzstannyń ortalyq saılaý komıssııasy ótken aptanyń sońynda prezıdenttik saılaýǵa qatysýshy­lar­dy qoldap, qol qoıǵan qaǵazdardy qabyldaýdy aıaq­tady. OSK-ge qol jıǵan qaǵazdaryn respýblıka basshylyǵynan úmitkerlerdiń tek 37-si ǵana tapsyryp úlgergen. Osy aralyqta kandıdattardyń 4-eýi memlekettik tildi bilýden tapsyrǵan synaqtan óte almaǵan. Sóıtip, prezıdenttikke talasty 33 adam jalǵastyratyn boldy. Osylaısha áýelgi osyndaı nıettegilerdiń 50-i «keme syrtynda» qaldy. Onyń ústine prezıdenttik jarystan «El-jurt» partııasynyń serkesi Kýbanychbek Apas ta shyǵyp qalatyn sekildi. О́ıtkeni, ol jınaǵan qol 30 myńǵa jetpeıdi eken. LAŃKESTER DEGEN AIYP TAǴYLDY Iordan ózeniniń Batys jaǵalaý­yn­da is-qımyl tanytyp júrgen Izraıl ekstremısterine lańkester degen aıyp taǵyldy. О́ıtkeni, olar óńirdegi arab turǵyndaryna qarsy jekelegen aksııa­lardan josparlanǵan is-áreketterge kóshken. Solardyń biri – belgili bir maqsatta aqparat jınaý. Máselen, ótken aptada radıkaldy pıǵyldaǵy ızraıldik qonystanýshylar birden birneshe aksııa uıymdastyrǵan. Olar arabtyń Kýsra eldi mekeninde meshitti órtep, Iаtma aýy­lyn­daǵy jáne Bır-Zeıt qalashyǵyndaǵy meshitter qabyrǵalaryna ar-namysqa tıetin sózder jazǵan. Sondaı-aq palestı­na­lyq­tar­dyń ıeligindegi aýyl sharýashylyǵy jerlerin búldirgen. TERRORǴA QARSY PIKETTI BOLDYRMADY Tashkentte terrorızmdi aıyptaǵan ur­anmen pıket uıymdastyrmaqshy bol­ǵan quqyq qorǵaýshy Abdýllo Todjıbaı qamaýǵa alynǵan. Ol óziniń aksııasyn 2001 jyldyń 11 qyrkúıeginde AQSh-ta jasalǵan qanquıly lańkestiktiń 10 jyl­­dyǵyna oraılastyryp uıymdas­tyr­maq eken. Sonyń aldynda quqyq qorǵaýshy ınternet arqyly jaq­tastaryn ózi uıymdastyratyn aksııaǵa qatysýǵa shaqyrypty. 11-i kúni tańerteń belgilengen jer – «Erlik» monýmenti janyna kelgen kezde ony mılısııa qyzmetkerleri kútip tursa kerek. Sóıtip, ol birden qamaýǵa alynypty. Bılik quqyq qorǵaýshynyń áreketinen astarly meńzeý izdep tapqan sekildi.

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

Túrkııa premer-mınıstri Redjep Taıyp Erdoǵan óz eliniń Taıaý Shyǵysta jáne Arab áleminde kóshbasshy memleket bolý nıeti bar ekenin málimdedi. Osy maqsatta ol birqatar atalǵan aımaq elderin aralap qaıtpaq. Al Gaza sektoryna barýdyń ýaqyty ázirshe kelgen joq, deıdi R.Erdoǵan. Iraktyń shalǵaıdaǵy batys aýdanynda 22 qajy-shııttiń múr­­­de­­leri tabylǵan. Olardyń barlyǵy atyp óltirilipti. Qajy-shııt­­ter Iraktyń ońtústigindegi qasıetti Kerbela qalasynan Sırııaǵa baǵyt alsa kerek. Halyqaralyq valıýta qory qysqa merzimde Portýgalııaǵa 4 mıl­lıard eýro bóletin bolady. Mundaı sheshimdi HVQ-nyń at­qa­rýshy keńesi qabyldaǵan. Jalpy, Portýgalııa HVQ men Eýropa odaǵynan úsh jyl ishinde 78 mıllıard eýro alady. Al joǵa­rydaǵy 4 mıllıard eýro HVQ ýáde bergen 27 mıllıard eýronyń bir bóligi bolyp tabylady. Tájikstannyń soltústigindegi Chorký eldi mekeninde áskerı ko­mıs­­sarıattyń bastyǵy Sodık Ashýrov uryp óltirilgen. Belgisiz bireýler Ashýrovty úıine qaıtyp kele jatqanda soqqyǵa jyqqan. Áskerı komıssarıattyń bastyǵyna ne úshin shabýyl jasalǵany ázirshe belgisiz.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.