Bısenǵalı Tájiıaqov: Elime qyzmet etý – halqyma qyzmet etý

Ulttyq Bank habarlaıdy, túsinikteme beredi, túsindiredi

Ulttyq Banktegi qyzmetin abyroımen aıaqtaǵan Bısenǵalı Shamǵalıulyn Memleket basshysy «Seni jaqsy biletinimdi eskerip, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Qarjylyq monıtorıng komıtetiniń tóraǵasy laýazymyna taǵaıyndaımyn», dep jańa jumysyna sáttilik tilegen bolatyn. Osylaısha, 2014 jylǵy qańtarda laýazymǵa taǵaıyndalǵan Bısenǵalı Tájiıaqov jaqynda memlekettik qyzmettegi jumysyn aıaqtady. Bul kúnderi áıgili bankır óziniń 70 jyldyq mereıtoıyn atap ótýde. Ol Memleket basshysynyń kóńilinen shyqqanyn, ómir boıy laıyqty jumys istege­nin jáne memlekettik qyz­mettegi kásibı ju­mysyn abyroımen aıaqtaǵanyn maqtan tutady. Onyń 49 jylǵa teń joǵary biliktiligin kórsetken kásibı ómir jolynda elimizdiń qalyptasýy men damýyna baılanys­ty kóptegen ataýly sátter boldy. Olardyń barlyǵy da este qalatyn ári memleket tarıhynyń ótpeli kezeńderinde oryn alǵan sátter. Osyndaı este qalǵan sát­terdiń biri – 1991 jyly Prezıdenttiń Memlekettik qoımany qurý jáne elimizdiń altyn qoryn qalyp­tastyrý týraly Jarlyqty qa­byldaýy. Altyn men kúmistiń al­ǵashqy quımasy respýblıkaǵa 1992 jylǵy  7 qańtarda jetkizildi. Bul oqıǵaǵa Memleket basshysy qatysyp, Úkimet pen Ulttyq Bankke altyn óndirý salalaryn damytý boıynsha sharalar qabyl­daýǵa tapsyrma berdi. Altyn men kúmis óniminiń jalǵyz satyp alýshysy Ulttyq Bank boldy. Bul ýaqytta Ulttyq Bank basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary jáne tóraǵanyń mindetterin at­qarǵan Bısenǵalı Sham­ǵalı­uly jumystyń nátıjeli bolýyna jáne júıeli uıym­dastyrylýyna bar kúsh-jige­rin jumsady. Bul asa kúrdeli ýaqyt edi: 1991 jyldyń ekinshi jartysynan bastap respýblıkada qolma-qol aqshanyń jetispeýi oryn aldy, problemany sheshý úshin KSRO Membankiniń basshylarymen kezdesýge Máskeý qalasyna barýǵa týra keldi. Sonymen birge KSRO Membankimen ózara esep aıyrysý máseleleri qaraldy, sebebi keıbir respýblıkalar ózderiniń kvazıvalıýtasyn engize bas­tady. KSRO Membanki eli­miz­degi aqsha aınalysyn ortalyqtandyrylǵan basqarý boıynsha ókilettikterin birtindep joǵalta bastady. Prezıdent res­pýb­lıkany qolma-qol aqshamen qam­ta­masyz etý máselesine basa nazar aýdaryp, KSRO basshy­lyǵymen kezdesý kezinde de bul másele kún tártibinen tús­pedi. 1992 jyldyń ekinshi jartysynan bastap ulttyq valıýtany engizý boıynsha daıyndyq jumystary bastaldy. Tıisti zańdar ázirlenip, qabyldandy. Qyrkúıekte aǵylshyn fırmalarynyń biri­men banknottardy daıyndaý týraly shartqa qol qoıyldy. 1993 jylǵy 30 naýryz shartty aıaqtaýdyń belgilengen merzimi edi. Daıyndalǵan banknottar osy kúni Qazaqstanǵa An­glııadan tolyq kólemde jetkizildi. Bul jóninde sanaýly ǵana adam bildi. Teńge engizilgennen keıin 1993 jylǵy 17 jeltoqsanda Ult­tyq Bankke Prezıdent kelip, Banktiń jańa tóraǵasy Dáýlet Hamıtuly Sembaevty tanystyrdy. О́z sózinde Nursultan Ábishuly Ulttyq Bank basqarmasynyń zalynda tek B.Tájiıaqovty ǵana tanıtynyn aıtty, ol jańa basshylyqqa eldegi qarjylyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge jáne Ulttyq Banktiń ımıdjin kóterýge tapsyrma berdi. Táýelsiz Qazaqstannyń Ulttyq Bankiniń basshylyq quramynda Oraz Jandosov, Grıgorıı Marchenko, Qadyr­jan Damıtov bar qarjy salasynyń talantty jas býynyn ákeldi. Áriptesteri men basshylyq ony barynsha kásibı jáne adal basshy retinde sıpattaǵan B. Tájiıaqov tóraǵanyń birinshi orynbasary bolyp qyzmetin jalǵastyrdy. D.Sembaevtyń B.Tájiıaqovtyń qoly qoıylmaı birde-bir qujatqa qol qoı­maǵanyn atap ótýge bolady. Bısenǵalı Shamǵalıuly kelesi tóraǵa O.Jandosov kezinde de – 1997 jylǵy shildeniń ortasyna deıin Ulttyq Bank tóraǵasynyń birinshi orynbasary bolyp jumys istedi. Bısenǵalı Shamǵa­lıuly­nyń ómir jolyn­daǵy taǵy bir beles – Prezıdenttiń oǵan senim bildirip, 1997 jylǵy shildede Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń tóraǵasy bolyp taǵaıyndalýy bolatyn. Mereıtoı ıesiniń aıtýynsha, ony Premer-Mınıstrdiń orynbasary, Qarjy mınıstri Aleksandr Sergeevıch Pavlov shaqyryp alyp, Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha osy laýa­zymǵa taǵaıyndaıtynyn habarlady. «Bul másele sheshildi», dep qorytyndylady mınıstr. Bir kúnnen soń Prezıdentpen kezdesýden soń B.Tájiıaqovty ta­ǵaıyndaý týraly ókimge qol qoıyldy. Bul komıtettiń as­ta­naǵa al­daǵy kóshý kezeńimen tus­pa-tus keldi. Degenmen, Bı­senǵalı Shamǵalıulyna óz ve­domstvosynyń kóshýin júıeli túrde uıymdastyryp, ony jańa jumys ornynda ornalastyrý, al eń bas­tysy komı­tettiń jumysyn ilgeri damytý tapsyryldy. Tapsyrma sátti oryndaldy: Salyq komıteti Aqmola qalasyna 1997 jylǵy 7 jeltoqsanda kóshti. Men Prezıdenttiń kóre­gendigi men danalyǵyna tántimin, – deıdi Bısenǵalı Sham­ǵalıuly. – Bir páterden ekinshisine kóshken kezde ábiger bolady, al búkil as­tanany kóshirý jáne ony salý qajet boldy. Alaıda bul óte qyzyqty ýaqyt edi! Salyq komıtetin Almatydan Aqmolaǵa aýystyrǵan kezde biz ýaqytpen sanaspaı, kúnbe-kún jumys istedik. Ol kezde turmysta da talaı qıynshylyq boldy: tamaq ishetin jer joq. Keıbireýi «Týrıst» degen keńestik qonaqúıde turdy. Maman­dardyń kópshiligi jataq­hanada turdy. Búkil komı­tetke nebári eki-aq telefon berildi. Aqmolanyń klımaty kóp adamǵa sáıkes kelmedi. Alaıda, barlyq qıyndyqtarǵa qaramastan, osy kúrdeli joldan ótýge kómektesken entýzıazm boldy. Prezıdentimiz astanany qurýdyń aldaǵy ýaqyt­sha qıyndyqtaryn bile otyryp, ýaqyt kórsetip otyrǵandaı, elimiz úshin osy batyl ári kóregen sheshimdi qabyldady. Men árdaıym Memleket basshysynyń osyndaı biregeı sheshimderdi qabyldaýy jáne adamdardy ılandyra bilý qasıetine, qıyndyqtardy eńserý qabiletine rızamyn. Sondyqtan Prezıdenttiń maǵan senim bildirýi asa ma­ńyzdy boldy, men ár­da­ıym ózimdi Prezıdent komandasynyń múshesi retinde esepteımin. Bısenǵalı Shamǵalıuly ol kezde jaqsy kóńil-kúı­men jumys istegenin eske túsiredi. Bul turmystaǵy qıyndyqtardy jedel sheshýge, komıtettiń jumysyn retteýge jaǵdaı jasady. Eń qıyn – qalyptasý kezeńin komıtet Bısenǵalı Tájiıaqovpen birge ótti. 90-shy jyldary, jala­qy men zeınetaqy ýaq­tyly tólenbeı, ózara bere­shek­tiń aýqymdy somasy týyndaǵan kezde komıtetke problemalarǵa kún saıyn monıtorıng jasaý jáne Úkimetke esep daıyndaý, sol sııaqty sheshim izdestirý: qalypty taýar-aqsha aınalymyn barter aýystyrǵan kezde aqy tóleý, salyq jınaý sııaqty máselelerdi sheshý tapsyrylǵan bolatyn. Osy másele týraly Bısenǵalı Sham­ǵalıuly Úkimetke aqpa­rat berdi. Onyń ornyna kelgen ja­ńa tóraǵaǵa komıtettiń retke keltirilgen qurylymy bar eńbekqor ári belsendi ujym qaldy. Al Bısenǵalı Shamǵalıulynyń eńbek jolynda jańa kezeń bastaldy. 1998 jylǵy qazanda Mem­le­kettik kirister mınıstrligi qu­rylyp, Prezıdent ony mınıstrdiń mindetin atqarýshy etip, al keıinnen osy vedomstvonyń vıse-mınıstri etip taǵaıyndady. Alaıda kásibı bankır retinde B.Tájiıaqov bank salasyna oralǵysy keldi jáne bul tilegi 1999 jylǵy sáýirde iske asty. Ol Ulttyq Bankke tóraǵanyń orynbasary bolyp oraldy, bul joǵary deńgeıdegi kásibı maman úshin zańdy jaǵdaı edi. Bul laýa­zymda ol 2014 jyldyń basyna deıin jumys istedi. …Balalyq shaǵynda Bı­senǵalı osyndaı kásibı mansap týraly armandamaǵan shyǵar. Ol soǵystan keıingi 1946 jyly Túrikmenstanda dúnıege keldi. Bul jerge onyń ata-anasynyń otbasy – Aqtóbe oblysynyń týmalary 30-shy jyldardaǵy ashtyq kezinde kóship keldi. – О́z atam esimde joq, bizdiń ájemiz boldy, – dep áńgimeleıdi Bısenǵalı Sham­ǵalıuly. – Ol eki ulyn jalǵyz tárbıeledi. Olardyń ekeýi de – meniń ákem Shamǵalı da, onyń aǵasy Shamsýtdın de – Uly Otan soǵysyna qatysýshylar. Ákemniń aǵasy Stalıngradta soǵysty, al meniń ákem qorshaýdaǵy Lenıngradty qorǵady. Ekeýi de tiri qaldy, meniń ákem aýyr jaralanǵannan keıin bir aıaǵynan aıyryldy. 1959 jyly ákemniń aǵasy Qazaqstanǵa, týǵan aýdanyna oraldy. Al 1961 jyly bizdiń otbasymyz Aqtóbege kóship bardy. Ata-anam bilimdi adamdar edi, olar beıbit ómirde, Túrikmenstanda da, Qazaqstanda da ózderine laıyqty oryndaryn tapty. Ákemniń aǵasy bank bólimshesin basqardy, al ákem Túrikmenstanda aýdandyq baılanys bólimshesi bastyǵynyń orynbasary bolyp jumys istedi. Túrikmenstannan keıin ákem Aqtóbede 1982 jyldyń ortasyna deıin oblystyq baılanys bóliminiń bastyǵy bolyp qyzmet etti. Bısenǵalı Shamǵalıuly ár­daıym óz qalasyn, mektebin jáne dostaryn eske túsirip oty­rady. Erekshe jyly sezim­men bir partada otyrǵan dosy – Marat Ospanovty eske alady. – Marat maǵan kóshede alma ósip turǵan qala týraly áńgimeleıtin, – dep kúlimdep eske alady óz dosyn Bısenǵalı Shamǵalıuly. Sol kezde ony Almaty qala­sy qyzyqtyryp, ákesiniń maqul­daýymen ol baq-qalaǵa oqýǵa attandy. 1967 jyly esep-kredıt tehnıkýmyn aıaq­tap Aqtóbege ju­mysqa joldama aldy. Bısenǵalı ózi banktiń aýdandyq bólimshesine jas maman bolyp jumys isteýge nıet bildirdi, mamandyqtyń qyr-syryn basynan bastap meńgerýge talpyndy. Ol bir jyldan astam ýaqyt kredıt ınspektory bolyp jumys istedi. – Meniń jolymda ylǵı jaqsy, dana adamdar kezdesti, – dep jalǵastyrady sózin Bısenǵalı Shamǵalıuly. – О́mirimniń mańyzdy sátterinde men olardan jaqsy keńes nemese bata aldym. Oqýymdy bitirgen kezde oblystyq keń­seniń basqarýshysy maǵan: «Bısenǵalı, sen memlekettik qyzmetke barasyń. Sen jas kredıt ınspektory bolsań da, qolyńda shamaly bılik bar. Saǵan adamdar kelgen kezde ózderiniń jeke problemalarymen emes, ujymnyń problemalarymen keledi, ol problemalaryn sheshýge sen kómektesýiń kerek», – dedi. Bul tilegi meniń ómir boıǵy kásibı kredoma aınaldy. Áli kúnge deıin, adamdar maǵan kelip ótinish aıtqan kezde, men olardyń máselelerin sheshýge kómektesýden eshqashan bas tartpaımyn. … Aýdandaǵy qyzmetinen ony oblystyq keńsege revızor jumysyna shaqyrdy. Sodan soń aǵa revızor bolyp jumys istegen kezde áskerı boryshyn óteýge shaqyrylyp, Ońtústik Sahalınde ásker qatarynda boldy. Onyń ma­man­dyǵy bul jerde de talap etildi: Bısenǵalıdi polktyń qarjy bóligi bastyǵynyń kómekshiligine jiberdi. Ol áskerde qalýyna bolatyn edi, biraq ol odan bas tartty. Úıine oralyp, otbasyn qurdy. Qazir óziniń zaıyby Gúlzına Sársenbaıqyzymen 45 jylǵa jýyq baqytty ómir súrýde. Olar da Bısenǵalı Sham­ǵalıu­lymen birge bir qala­dan ekinshisine kóshti: Aqtóbe – Atyraý (Gýrev) – Qyzylorda – Almaty. 28 jasynda ol Qazaq KSR Membankiniń Aqtóbe oblystyq keńsesiniń eń jas bólim bastyǵy boldy. О́zi basqarǵan Membanktiń Gýrev jáne Qyzylorda oblystyq keńselerin birneshe jyl ishinde bankterdiń reıtınginde barynsha joǵary orynǵa kótere bildi. Osydan keıin ony Qazaq KSR Membanki basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary laýazymyna shaqyrǵany da kezdeısoq jaǵdaı emes. Oblys basshylary bolashaǵy bar bankırdiń óńirlerde uzaq qalmaıtynyn túsindi. Osylaısha, Bısenǵalı Tá­jiıaqovty Qyzylordadan Al­matyǵa aýystyratyny bel­gili bolǵan kezde oblystyq komıtettiń sol kezdegi birinshi hatshysy Erkin Nurjanuly Áýelbekov: «Biz kadr­lardy tárbıeleımiz, al olar astanaǵa ketip qalady. Bizdiń prokýrorymyz Bas prokýratýraǵa ketip qaldy, oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ortalyq Komıtetke meńgerýshi bolyp aýysty, endi mine, Bısenǵalı Shamǵalıuly da QR Membankine basshy laýazymǵa ketip bara jatyr», – dep muńdana tilek aıtqany bar. Al keıinnen jeke kezdeskende ol: «Sen bizde úsh jyldaı jumys istediń. Men seniń jumysyńa rızamyn – sen joǵary laýazymǵa oblystyq komıtettiń rezervinde turdyń, astanada jumys istegen kezde oblys týraly da umytpa», dep aıtqan bolatyn. 1998 jylǵy 18 jeltoqsanda B.Tájiıaqovty Membanktiń Qa­zaq respýblıkalyq keńsesi bas­qarýshysynyń birinshi orynbasary etip taǵaıyndaý týraly sheshimge Máskeý qa­lasynda qol qoıyldy. Ju­mys birden bastaldy: bank júıesinde reforma ótkizildi, onda Membanktiń jáne Qu­rylysbankiniń negizinde memlekettiń qatysýymen úsh mamandandyrylǵan bank qosymsha quryldy. Bul she­­shimniń eń ozyq sheshim bol­maǵanyn ómir kórsetti. Alaıda bul keńestik kezeńniń ta­rıhy edi... Osydan soń B.Tájiıaqovqa árip­testerimen jáne qarjy sala­syndaǵy jas mamandar­men birge Qazaqstannyń táýelsiz bank júıesin qurý mindeti qoıyldy. Ol kezeńde áriptestermen birge ulttyq valıýtanyń ornyqtylyǵyn qamtamasyz etýdiń kúrdeli min­detterin sheshýge týra keldi, ol keıinnen elimizdiń búkil qarjy júıesiniń ózekti ortalyǵyna aınaldy. Teńge engizilgennen keıin ǵana Qazaq­stan tolyq táýelsizdik alyp, derbes aqsha-kredıt jáne ekonomıkalyq saıasatyn júrgizý múmkindigine ıe boldy, dep atap ótti bankır. Bizdiń qarjy júıemizdiń jáne tutastaı alǵanda el ekono­mıkasynyń álemniń talaı qarjy daǵdarysynan, talaı syn-qaterden ótkeni, Úkimet pen Ulttyq Bank­tiń qandaı mańyzdy ári kúrdeli sheshimderdi qabyldaǵany kóp­shiliktiń esinde bolar. Bısen­ǵalı Shamǵalıuly bar­lyq kezeń men barlyq qabyl­danǵan sharalardy olar keshe ǵana oryn alǵandaı esinde saqtap otyr. Ol búginde de qandaı da bolsyn qabyldanǵan sheshimdi egjeı-tegjeıli túsindire alady. Burynǵy ban­kırler bolmaıdy degen ras sóz eken. Ol táýekelderdi, qaýip pen syn-qaterdi kórip otyr, ortalyq banktiń qazirgi komandasy ahýaldy saýatty túrde baqylap, basqaryp otyr dep esepteıdi. Ol búgingi kúni qarjy jú­ıe­sin óziniń kásibı jolyn ult­tyq qarjynyń qalyp­tasýy­nyń kúrdeli kezinde bas­taǵan mamandardyń basqaryp otyrǵanyn maqtan tutady. О́zi ol kezde sheshimder qabyl­daǵan jáne tarıhı mindetterdi iske asyrǵan adamdardyń qata­rynda boldy. Qazirgi ban­kırler edáýir synnan ótip, bolashaqqa sheshimder qa­byl­daýǵa úırendi – buǵan Bısenǵalı Shamǵalıuly óte qýanyshty. – Ulttyq Bank qarjy nary­ǵyndaǵy turaqtylyqty saqtap otyr, – dep qorytyn­dylaıdy mereıtoı ıesi áńgimesin. – Men ózimniń qar­­­jyny basqarýdaǵy bir­shama tarıhı tájirıbemdi ban­kır­lerdiń jańa býy­ny qabyldaǵanyn, tarıhı es­tafetanyń dástúrli sabaq­tastyq tabatynyn jáne otan­dyq ekonomıkanyń bolashaq órken- d­eýine qyzmet etetinin kórip otyrmyn. Mereıtoı qarsańynda Bısen­ǵalı Shamǵalıulynyń saq­tandyrý kompanııasynda bas keńesshi bolyp ju­mys istep, óziniń eńbek qy­z­­­-metin jalǵastyryp jat­qa­nyn atap ótken jón. Bı­senǵalı Shamǵalıuly tek kásibı qyzmetinde ǵana óreli jetistikterge jetip qoı­maı, sol sııaqty adal ja­ry­men birge bankırler áýletin jal­ǵastyrǵan laıyq­ty balalar tárbıeledi. Onyń otba­synyń jáne jaqyn­darynyń kásibı bank qyzme­tiniń jalpy ótili búginde júz elý jylǵa jýyq ýaqytty qu­rap otyr.

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ujymy,

basshylyǵy men ardagerler keńesi Bısenǵalı Shamǵalıuly TÁJIIаQOVTY

70 jyldyq mereıtoıymen shyn júrekten quttyqtaıdy!

Bısenǵalı Shamǵalıuly Tájiıaqov sanaly ǵumyrynyń 49 jyldan astam ýaqytyn mem­lekettik qyzmettegi jumysqa, onyń ishinde 43 jyldan asa Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Ult­tyq Bankinde jumys isteý­ge arnady. Asa j­oǵary kási­bı biliminiń jáne qar­­jy sala­syndaǵy uzaq jylǵy tájirı­besiniń arqasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsiz bank júıesin qalyptastyrýǵa, sondaı-aq elimizdiń qarjy júıesin damytýǵa zor úles qosty. 1993 jyly ol ulttyq valıýta – teńgeni engizýge tikeleı qatysty. Astana qalasyna at basyn burǵan kósheli kóshti bastaýshylardyń qatarynda da Bısenǵalı Shamǵalıuly boldy. О́z isine degen zor jaýap­kershilik, adaldyq ári kási­bı biliktilik Bısen­ǵalı Sham­ǵalı­ulyn eldiń ystyq yqylasyna bólep, abyroı bıiginen kórsetti. О́negeli ómiri men mol táji­rıbesi áriptesterine árqashan úlgi boldy. Elimizdiń áleýmettik-ekono­mı­kalyq damýyna qosqan aıtar­lyqtaı úlesi, jemisti eńbegi jáne belsen­di qoǵamdyq qyzmeti úshin Bısen­ǵalı Shamǵalıuly birneshe ret memlekettik nagradalarǵa ıe boldy. Úshinshi dárejeli «Barys», «Para­sat», «Qurmet» ordenderi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasy jáne 18 me­reıtoılyq medal – onyń memleket aldynda sińirgen eńbeginiń laıyqty nátıjesi. Ol sonymen qatar «KSRO Membankiniń úzdigi» belgisimen marapattalǵan, QR UB eńbek sińirgen qyzmetkeri, Memle­kettik qyzmettiń eńbek sińirgen qyzmetkeri jáne Qarjy mınıs­trligi­niń eńbek sińirgen ardageri bolyp tabylady. Bısenǵalı Shamǵalıulyna myq­ty densaýlyq, otbasylyq bere­ke-birlik jáne uzaq ǵumyr tileımiz!  

Jańalyqtardan qashanda habardar bolý úshin

Qyzyqty, eń bastysy, qolaıly ári paıdaly mobıldi qosymsha aǵymdaǵy jylǵy qarashada otandyq messendjerler naryǵynda paıda boldy. Qazaqstannyń qarjy retteýshisi «QUB Online» servısin iske qosty, ol paıdalanýshylarǵa shuǵyl túrde Ulttyq Bank qyzmetine qatysty jáne qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy suraqtarǵa jaýap alýyna múmkindik beredi. Osy qosymshanyń arqasynda paıdalanýshylar kádimgi WhatsApp, Viber jáne Telegram messendjerleriniń kómegimen Ulttyq Bankke tikeleı júgine alady. Alaıda Ulttyq Banktiń «QUB Online» qosymshasy arqyly alynǵan jaýaptyń aqparat­tyq-túsindirý sıpatynda ekendigin jáne retteýshiniń resmı jaýaby bolyp tabylmaıtynyn este saqtaý qajet. Aıta keterligi, qosymshany paıda­lanýshylardyń suraqtaryna jaýaptar jumys ýaqytynda paıdalaný kelisimine sáıkes beriletin bolady. Eger paıda­lanýshylardyń suraqtary qupııa sıpatta bolyp, resmı jaýap alýdy talap etse, onda Ulttyq Bank­ke «Jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qaraý tártibi týraly» Zańǵa sáıkes jú­ginýge tıis. «QUB Online» qosymshasymen jumys istegen qolaıly, ınter­feısi túsinikti ekenin atap ót­ken jón. «QUB Online»-da jeti bólim bar: «Banknottar men mo­netalar»; «Ipotekalyq kredıt­ter»; «Aıyrbastaý opera­sııa­lary»; «Bankterde qyzmet kórsetý»; «Tólemder»; «Banko­mat­tar­dyń jumysy» jáne «Bas­qalary». Osylardyń árqaı­sy­syna qysqasha toqtala keteıik. «Banknottar men monetalar». Bul bólimde paıdalanýshylar tozǵan banknottar men búlingen monetalardy qaı jerde, qalaı aıyrbastala­tyny; eski jáne aınalystan shyǵa­rylǵan kýpıýralar qandaı qaǵıdalarǵa sáıkes aınalystan alynatyndyǵy; ınvestısııalyq jáne kolleksııalyq monetalardy qaıdan satyp alýǵa jáne olardyń taqyrybynyń tolyq tizbesin qaıdan alýǵa bolatyny týraly suraq qoıady. Osy jerde olardy qaıta satyp alý qaǵıdalary men talaptary týraly bilýge bolady. «Ipotekalyq kredıtter». Ipo­­t­e­kalyq kredıtteý jónindegi bar­lyq máselelerdi túsindirýdiń, qa­ryzdy óteýdiń nemese qaıta qar­jylandyrýdyń qaǵıdalary týraly bilýdiń jaqsy múmkindigi berilip otyr. Sonymen birge, bankterdiń tólem jasaýǵa qabi­letsiz ıpotekalyq qaryz alýshylarmen jumysy týraly konsýltasııa alýǵa bolady. «Aıyrbastaý operasııalary». Bul jerde bári bar – ýákiletti bankterdiń jáne ýáki­letti uıym­dardyń aıyrbas­taý pýnkt­teriniń qyzmeti, shetel valıýtasyn respýb­lıkada aıyrbastaýdyń já­ne onyń aına­lymynyń basqa aspektileri. «Bankterde qyzmet kórsetý». Eger kommersııalyq bankpen qatynasta túsinbeýshilik bolyp, retteýshige osy taqyrypqa qa­tysty suraq qoıatyn ýaqyt jetse, osy bólimdi qaraǵan jón. Mun­da, máselen, banktik salym shart­­taryn jasasý, bankterdiń klıent­terdiń ótinishterin qaraýy jáne t.b. sııaqty máseleler bo­ıyn­sha konsýltasııa alýǵa bolady. «Tólemder». Bul bólimde paıdalanýshylar bank shotynan; bank shotyn ashpaı; tólem kartochkasyn paıdalana otyryp, sondaı-aq halyqaralyq aqsha aýdarý júıesi arqyly tólemder júrgizýdiń jáne aqsha aýdarýdyń talaptary men tártibin anyqtaı alady. «Bankomattardyń jumysy». Osy jerde ekinshi deńgeıdegi bankter bankomattarynyń ju­mysy týraly, sondaı-aq solar arqyly júr­gizilgen operasııalar týraly pikir bildirýge, shaǵymdanýǵa bolady. «Basqalary». Eger paıda­lanýshynyń suraǵy joǵaryda atalǵan sanattardyń birine sáı­kes kelmese, onda ony osy jerge jiberý qajet. Sonymen birge, «QUB Online» paıdalanýshylaryna KASE-tegi saýda-sattyq nátıjeleri men valıýtalar baǵamdary týraly ózekti aqparat, qarjy na­ryǵy boıynsha derekter jáne qarjy retteýshisiniń basqa da jańalyqtary alǵashqylardyń biri bolyp qoljetimdi bolady. Qosymshaǵa kúndelikti jańar­tylyp otyratyn jańalyqtar jolaǵy engizilgen. Aıta keterligi, búgingi kúni «QUB Online» mobıldi qosym­shasynda 2 myńǵa jýyq paıdalanýshy tirkelgen, olar qarjy retteýshisine shamamen 400 suraq jiberdi. «QUB Online» mobıldi qosym­shasy memlekettik nemese orys tilderinde App Store jáne Play Naýket dúkenderinde tegin kóshirip alý úshin qolje­timdi ekenin atap ótemiz. Bul qosymshany kóshirýge berilgen silteme Ulttyq Banktiń www.nationalbank.kz Internet-resýrsynda jáne Ulttyq Banktiń áleýmettik jelilerdegi resmı paraq­tarynda ornalastyrylǵan. Betti daıyndaǵandar Marat AQQUL, «Egemen Qazaqstan» jáne Alevtına DONSKIH