1941 jyldyń 22 maýsymynan 1945 jyldyń 9 mamyryna deıingi aralyqta tylda 6 aı jumys istegender Uly Otan soǵysynyń ardagerlerimen teńestirilgen. Keıin 1937 jylǵa deıin týǵandar da aldyńǵylardyń sanatynan oryn aldy.
Osydan birer jyl buryn «Ardagerler týraly» zań qabyldanatyn bolypty, sonda kóp jaqsylyqtar qarastyrylady eken degen turǵyda áńgime estigenimizde, qýanyp qalǵanymyz ras. Odan beri de biraz jyldyń júzi boldy. Biraq sol estigen áńgimemiz áńgime kúıinde qalyp qoıǵandaı. Sonda 1937 jyldan keıin jáne soǵys ýaqytynda dúnıege kelgender áleýmettik qamtý boıynsha eshqandaı toptyń qataryna jatqyzylmaıtyn bolǵany ma?
Nemis-fashısterimen soǵysýǵa ketkenderdiń ul-qyzdary ne kórmedi deısiz. Jetimdikten bastap bárin de kórdi. Bas kóterer er-azamat joq, aýylda qalǵan kári-qurtań men áli keletin bala-shaǵa beli qaıysa jumysqa jegildi. Tapqan-taıanǵandarynyń bári maıdanǵa jiberildi. Bári de ýaqytpen sanaspaı eńbek etip, qan maıdanda jaýmen alysyp jatqan ákelerimiz ben aǵalarymyzdyń aýyr júgin sál de bolsa jeńildetýge úles qosty.
Soǵys jyldary jáne odan keıingi kezeńderde halyqtyń turmys jaǵdaıy óte aýyr boldy. Isher tamaqqa, kıer kıimge jarymaı, ashqursaq júrgen halyq kóp edi. 1950 jylǵa deıin analarymyz otbasyǵa tıesili qurt-maıyn memleketke tapsyryp keldi. Ár otbasyna, maly bar-joǵyna qaramastan, 90 kg. et, 9 kg. 900 gr. sary maı, 9 kg. jún, 90 dana jumyrtqa kóleminde salyq salyndy. Ýaqytynda tapsyra almaǵandardyń úıinen saýyp-iship otyrǵan jalǵyz sıyryna deıin tartyp alyp ketken oqıǵalar kezdesti.
Munyń bárin ne úshin aıtyp otyrmyn? 1937 jyldan keıin týǵandar men soǵys ýaqytynda ómirge kelgender qıynshylyqty úlkenderden kem kórgen joq. Osyny eskere kelgende, bizderdiń de zań negizinde áleýmettik qamtý boıynsha Uly Otan soǵysynyń ardagerleri men solarǵa teńestirilgenderdiń qataryna enýge tolyq quqymyz bar ekeni kúmánsiz. Parlament depýtattary bul mańyzdy máselege qozǵaý salady ǵoı dep úmittenemiz. Sebebi, bul – kóptiń kókeıinde júrgen jáıt. Onyń ústine Otanymyzdyń qýaty jyl sanap artyp keledi. Sondyqtan Úkimettegiler de máselege túsinistikpen qaraıdy dep senemiz.
Qýatbek ORALBEKOV,1937 jyldyń týmasy.
Ońtústik Qazaqstan oblysy, Tóle bı aýdany, Sarqyrama eldi mekeni.