Suranysty memlekettik tilde toltyrmaý – qısynsyz

Buǵan deıin habarlanǵanyndaı, Parlament Májilisiniń sońǵy otyrysynda basqa máselelermen qatar, memlekettik áleýmettik tapsyrys máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy talqylanyp, maquldandy. Bul azamattyq qoǵamdy damy­tý­ǵa ózindik úles qosyp, áleý­met­tik máselelerdiń birtalaı qyr­la­ryn sheship júretin ÚEU-lardy mem­leket tarapynan qoldaýǵa múm­kindik beretin zań jobasy bo­la­tyn. Sondyqtan da qoǵamy­myz­da oǵan degen qyzyǵýshylyq úlken ekeni sózsiz. Zań jobasy boıynsha baıan­da­many Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammed jasady. Ol bul zańnamalyq qujatty ázirleýge Par­lament depýtattarynyń, júz­degen ÚEU jetekshileriniń, ha­lyq­aralyq uıymdar ókilderiniń bel­sene qatysqanyn atap ótti. Odan ári negizgi ózgeristerge toq­tal­dy. Zań jobasy, dedi ol, eń aldymen ýákiletti organnyń qyz­metin anyqtaǵan. Memlekettik áleý­mettik tapsyrys júıesin túp­kilikti ózgertip, onyń jumys­ta­ryn úılestiretin memlekettik or­gan­dardyń qosymsha tetigin anyq­taıdy jáne onyń oryndalýynyń monıtorıngin engizedi, dedi mınıstr. Sonymen birge, ol zań jo­basynda áleýmettik baǵdarlama jáne joba jóninde naqty tú­si­nikter engizilgenin aıtty. Bul tú­si­nikter uzaq merzimdi joba­lar­dyń, sondaı-aq osy jobalardyń sheńberinen shyǵatyn bastamalar­dyń iske asyrylýyna múmkindik beredi. Mınıstr basqa da erekshelikter týraly aıtyp ótti. Sonyń ishin­de memlekettik tapsyrys endi tek salalyq ýákiletti organnyń qu­zyrlary sheńberinde ǵana atqa­ry­latyn bolady.  Munyń mánisi, buryn memlekettik áleýmettik tap­syrys tek Mádenıet mınıstrligi arqyly berilse, endi bul ispen salalyq ýákiletti organdar aınalysady. Máselen, ekologııany jaqsartýǵa baılanysty usynyl­ǵan jobalar Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginde qaralady. Baıandama aıaqtalǵan soń mınıstrge birneshe suraq qoıyldy. Sonyń ishinde depýtat V.Nehoroshev: Zań jobasy memlekettik qa­rajatty qymqyrýdy azaıtýǵa yq­pal ete ala ma,  konkýrstyq negizde áleýmettik tapsyrys bólin­gen­de komıssııanyń basynda bastyq­tyń adamy otyryp, jeńisti «óz­de­riniń adamdaryna» alyp beretinin biz bilemiz. О́kinishke qaraı, bizde ne urlaıdy, ne qymqyrady. Endi barlyq mınıstrlik osymen aına­lysatyn bolypty. «Nashar pıanıno bolsa, jaman oınadyń dep pıanısti atyp tastaǵannan paıda joq» degen sóz bar, sol sııaqty kon­kýrsty ótkizý tehnologııasyn ózgertpesek, qandaı monıtorıng jasasaq ta  áleýmettik tapsyrys­ty kimder utatyny belgili. Teh­nologııany ózgertý jóninde sizde qandaı usynys bar? Sonymen birge, sizdiń boljamyńyz boıynsha osy zań jobasy ÚEU kásibıligin arttyrýǵa qanshalyqty kómektese alady? – degen saýaldar tastady. Bul suraqqa: Memlekettik qa­ra­jattyń qymqyrylýy jáne ony boldyrmaýdyń joldary jóninde quqyq qorǵaý salasynyń maman­da­ry bolmasa, Mádenıet mınıstri re­tinde men eshteńe aıta almaı­myn. Ekinshi suraǵyńyzǵa baı­la­nys­ty aıtatyn bolsam, buryn ÚEU-larmen baılanystar jaqsy jolǵa qoıylǵanymen, olardyń kótergen máseleleriniń qansha­lyq­ty tıimdiligin Mádenıet mınıstrligi aıyra bermeıtin. Endi sa­lalyq mınıstrlikter olardyń usynystaryn jaqsy tanyp, so­lar­dyń ishindegi tıimdiligi úlken­derin durys tańdaıtyn bolady. Munyń ózi saıyp kelgende ÚEU kásibıligin arttyra túser degen úmit bar, dep jaýap qaıtardy mınıstr. Depýtat Baqyt Syzdyqova jastar qozǵalysy basshylarynyń biri ekenin aıtyp, osy salanyń problemalaryna toqtaldy. Jastar uıymdarynyń tıimdi jumys isteýine memlekettik áleýmettik tapsyrys arqyly bólinetin qara­jat­ múmkindik bere qoımaıdy. О́ıt­keni, konkýrs sáýir aıynda ǵana ótkiziledi, al qarashada onyń esebin berý kerek. Qalǵan ýaqyt­tarda jastar uıymdary qarajat bolmaǵandyqtan, óz jumystaryn júrgize almaıdy. Sondyqtan men uzaq merzimdi qarjylandyrý má­se­lesi qarastyryla ma dep su­raıyn dep edim, dedi ol.  Kelesi su­raǵynda konkýrstyq qujat­tar­dy qazaq tilinde toltyrýdy talap etýdi qıynsynatynyn jetkizdi. Durys toltyrmadyń degen syl­taý­men keıde qujattarymyzdy ót­kiz­beı tastaıdy, dedi B.Syzdyqova. Bul suraqtarǵa da tolymdy jaýap berildi. Uzaq merzimdi qar­jylandyrý máselesin zań qa­byl­danǵannan keıin sonyń negizinde shyǵatyn zańnamalyq normatıvter arqyly retteýge bolady, dedi mınıstr. Al qujattardy qazaq tilinde toltyrýdy qıynsynǵan suraqqa oraı: Eger ÚEU-lar memlekettik organ arqyly memlekettik bıýd­jet­ten qarajat surap turyp, qu­jat­ty memlekettik tilde tol­ty­rý­dy qıynsynatyn bolsa, ol esh­qan­daı qısynǵa kelmeıdi, dep jaýap qaıtardy. Jaqsybaı SAMRAT.