Halyq – synshy, biraq árqashan ádil, – deıdi Almaty qalasyndaǵy Bostandyq aýdanynyń ákimi Záýresh AMANJOLOVA

Elimizde 2006-2016 jyldarǵa arnalǵan genderlik teńdik strategııasynda memlekettik basqarý organdarynyń arasyndaǵy áıelder ókilettigin 30 paıyzǵa jetkizý mindeti qoıylǵany belgili. 2010 jyly bul kórsetkish tek 10 paıyzdy ǵana quraǵan. Elbasy N.Nazarbaev bıylǵy jyly ótken Qazaqstan áıelderiniń tuńǵysh sezinde názik jandylardyń ortalyq organdarda da, jergilikti jerlerde de basshylyq laýazymdarǵa óte nashar usynylatynyn alǵa tartyp: «Búginde elimizde birde-bir áıel oblys ákimi joq, 3 aýdan ákimi men 5 oblys ákiminiń orynbasarlary ǵana áıelder», deı kele, Úkimetke Prezıdent Ákimshiligimen, Ulttyq komıssııamen, «Nur Otan» partııasy basshylyǵymen birlesip, áıelderdi sheshim qabyldaý deńgeıine deıin tartý jóninen 2016 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan naqty is-qımyldar josparyn jasaýdy tapsyrǵan bolatyn. Mine, sol úsh aýdan ákiminiń biri – Almaty sııaqty iri megapolıstegi óndiris, saýda oryndary, áleýmettik nysandary kóp ornalasqan irgeli Bostandyq aýdanynyń tizginin ustap otyrǵan Záýresh AMANJOLOVA. Ol – egemendik alǵannan keıin Almaty qalasynda aýdan ákimdigine taǵaıyndalǵan tuńǵysh áıel. Keshegi dáriger, búginde bilikti uıymdastyrýshy, jigerli de isker basshymen syr-suhbatymyz ákimdik jumystyń qyr-syry, aýdannyń qol jetkizgen jetistikteri men kemshin tustary jaıly órbimek. – Záýresh Jumanáliqyzy, qalalyq densaýlyq saqtaý departamentin bas­qar­ǵan jyldary jumysqa bilek sy­bana kirisip, salaǵa qan júgirgen tusta, kúńgeıdegi bas shahardyń eń iri aý­danyna ákim bolyp taǵaıyndaldyńyz. Sol kezde jurtshylyq arasynda: «Dá­riger qalaı ákim bolmaq?» degen sııaqty az-kem áń­gime órbip baryp basylǵan-dy... – Saýalyńnyń astaryn túsindim. Ýaqyt zymyran degen, ákim bolǵanyma da eki jyl­dan asyp barady. Shynymdy aıtsam, qala ákimi Ahmetjan Esimov shaqy­ryp, maǵan úlken senim artyp, qalamyz­daǵy betke ustar aýdannyń tizginin ustat­qanda tańǵa­lyp, qatty sasqanym sonsha­lyq, qala áki­mine: «Menen qandaı ákim shyǵar, dáriger emespin be?» deppin. Sonda ol kisi: «Búginde Elba­synyń áıel adamdardy basshy qyz­metke kóterý kerek degen saıasaty bar. Nege ákim bolmasqa? Seniń qolyńnan is keledi. Qazaq tiliń de, orys tiliń de joǵary deń­geıde. Onyń ús­tine adamnyń basty baılyǵy – densaý­lyǵy úshin kúresip, den­saý­lyq saq­taý salasyn basqardyń. Halyq­tyń muń-muqta­jyn, jaǵdaıyn jaqsy bile­siń. Odan keıin dárigerge tán erekshe bir qasıetiń bolar, adamdardyń kóńil-kúıin túsinýge tyrysa­tynyń. Bile-bilgen ákimge, eń al­dymen, osyndaı qasıetter kerek. Odan keıingi senetinim – eńbekqorlyǵyń», dedi. Osy­­laısha, oılamaǵan jerden osy qyz­metke keldim. Ujymǵa ákelip tanystyrarda kóp jyldar osy aýdandy basqarǵan, úlken azamat Amankeldi Karımýllın aǵamyzdyń adamgershiligine rıza boldym. Kópti kór­gen, ómirdiń úlken mektebinen ótken tájirıbeli adam ǵoı, syrtqa shyǵyp ákimdi kútip turǵanbyz. Eńsem túsińkirep ketse kerek: «Qaryndasym, saǵan ne bolǵan? О́ne boıy jarqyrap júretin qyzymyz ediń ǵoı. Kóter eńseńdi», degeni. Onysy ras. «Qalaı bolar eken, jumysty alyp kete alar ma ekenmin», dep biraz qobal­jyǵanym anyq-tyn. О́ıtkeni, otyz jyl bir salada ǵana jumys jasadym. Al aýdan basqarý ońaı sharýa emes. Maǵan sol mezette Ábekeńniń sózi úlken demeý boldy. Erteńinde kabınetke kelip, esikti jaýyp alyp: «Ákimniń jumysy qandaı? Neden bastasam eken? Qalaı bolar eken?» dep biraz ýaqyt oılandym. Árıne, pende bolǵan soń adam balasy ómiriniń bir belesinde bir sát aınalasyna kóz salyp, qol jetkizgen jetistikterin saralap, oı óri­sinde sho­mylary ras. Osy rette aıtarym, táýel­sizdik bizge kóp múmkindik berdi. Egemen­diktiń arqasynda eńsemiz túzelip, keregemiz keńeıip, terezemiz ózge elmen teńesti. Meniń ákim bolyp taǵaıynda­lýymnyń ózi táýelsizdiktiń arqasynda ekeni ras. Egemen eldiń 20 jyldyq tarı­hynda názik jandy áıelderge kórsetilgen qurmet, berilgen múmkindik kemeńger Elbasynyń kemel saıasatynyń jemisi dep bilemin. Biraz oıdan soń aldymen aýdandy aralap, kózimmen kóreıin dedim. Ras, buryn emdeý mekemelerin bilgenmen, qalanyń ınfra­qurylymyna kóńil bólmeppin. Onyń ústine ýaqyt ta bola bermeıtin. Kó­likte kele jatyp kóbine oqıtynmyn, bolmasa jazǵanyńdy, sóıleıtin sózińdi py­syqtap otyrǵanyń. Endi ákim bolǵanda kólikte kele jatyp: «Mynaý nege bylaı tur? Anaý ne?» dep basyń «360 gradýsqa» burylady. Úlken aýdan. Kóshelerdiń 30 paıyzy shahardyń shyraıyn keltirip otyrǵan magıstraldi kósheler. Kóptegen iri shaǵyn aýdandar ornalasqan. «Orbıta», «Almagúl», «Qazaqfılm» shaǵyn aýdanda­ryn, kóshe, aýla, oıyn alańdaryn, jolaı balabaqsha, mektepke kire ketip, tanysyp, qandaı problemalary baryn baıqadym. Almaty ásem, úlken qala bolǵandyqtan, birinshi kezektegi másele – tazalyq. Ony bárimiz birge kúsh salyp atqarý mindetimiz. Baǵamdap qarasam, ákimdik qyzmetke 20 jyl basshylyq ótilmen kelippin. Árıne, ol az ýaqyt emes. Perzenthanany, úlken perınataldy ortalyqty, iri megapolıstegi densaýlyq saqtaý salasyn basqarý óz aldyna, mamandyǵymnyń ózi bir mezette bir emes, eki adamnyń ómirine jaýapty boldy. Bul – úlken syn. Oǵan qosa onyń sharýashylyq jaǵy, ekonomıkalyq, qarjy, zańdylyq jaǵyn birge alyp júresiń. Sondaǵy kórgen-bilgenim, tájirıbem ákim­dik qyzmetti alyp ketýge kóp septigin tıgizdi. Onyń ústine, qala ákimdiginiń koman­dasyna, áriptesterime rızashylyǵym­dy bildirgim keledi. Olardyń qamqorlyq­taryn óne boıy sezinip otyrdym. Mine, osyndaı qoldaý, qamqorlyq úlken kúsh-qýat, jiger berdi. – Qashanda el basqarý, kósh bastaý ońaı sharýa bolmaǵan. Osy qyzmetke otyrarda aldymen ne oıladyńyz? – Halyq – qudaıdyń bir aty degen. Halyq synshy, kóregen, ári qashanda ádil, seniń eńbegińdi jemeıdi, durys baǵasyn beredi. Al sol halyqqa qyzmet jasaý úlken mártebe bolsa, ekinshiden, basshy­lyq qyzmettiń adamǵa eń birinshi mindettiligi – úlken jaýapkershiligi men halyqtyń artqan senimin aqtaý. Odan soń saǵan senim artqan azamattardy uıatqa qaldyrmaý. Al ony qalaı aqtaısyń? Ol úshin janyńdy salyp erteli-kesh eńbek etýge, adal qyzmet jasaýǵa tıissiń. – Adamnan adamnyń jaratylýy qan­shalyqty tabıǵı qubylys degenmen, qa­zekem onyń qaýiptiligin, qıyndyǵyn «Ekiqabat áıeldiń bir aıaǵy jerde bolsa, bir aıaǵy kórde», dep eki aýyz sózben aıtyp qoıǵan. Mine, sondaı qıyn jaǵ­daıda qoly­nan qandaýyry túspegen dá­riger retinde san márte ana men balanyń ómirin saqtap qa­lýda jedel sheshim qabyl­daýǵa týra kelgen shyǵar. Demek, sizdiń osy kásibı qasıetińiz ákim­dik qyzmet­te sheshim qa­byl­daýda, ýa­qytynda sha­ra qoldanýda septigin tıgizetin bolar? – Onyńyz ras, otyz jyl­dan astam akýsher-gınekolog bolyp qyzmet atqardym. Adamnan adam shyqqan ońaı emes. Sábıdiń dúnıe esigin qashan shyr etip ashatynyn eshqashan dál aıta almaı­syń. Ol dárigerden sura­maıdy. Buıyrǵan ýaqytynda, mezgilinde keledi. Sonda kún, tún demeı adamnyń ómiri qyl ústinde turǵanda durys sheshim qabyldaý – tek bilikti mamannyń isi. Mine, osy sheshimdi qabyldaýda dárigerdiń kási­bıligimen, biligimen qatar, júrek qajet. Ataqty ǵalym Ábý Álı Ibn Sına: «Dári­gerde qyran qustyń qyraǵyly, arystannyń júregi men qyzdyń názik qoly bolýy kerek», degen emes pe. Sol aıtqandaı, bireýdiń ǵana emes, eki adamnyń ómirine jaýap beresiń. Keıde aýyr jaǵdaıda operasııany bastaǵan kezde: «Qalaı bolar eken, nátıjesi qandaı bolady?» dep qobal­jyp, ishki jandúnıeńniń dirilin sezgenmen, barlyq jıǵan bilimińdi, tájirıbeńdi salyp, eldi dúrliktirmeı salqynqandy ári batyl sheshimge kelip, iske kirisýiń qajet. О́ıtkeni, saǵan úmit artyp, taǵdyry men ómirin tapsyrǵan qanshama adam tur. Onyń ústine operasııa ústeliniń janynda jalǵyz óziń ǵana emessiń. Ol jaýapkershilikti senimen birge komanda músheleri de bólisedi. Biraq, sen kóshbasshy bolyp turǵan soń, olar saǵan qaraıdy. Al endi bári artta qalyp, «ýh», dep oń nátıjege qol jetkizgende, ózimizge ózimiz qýanyp qol soǵamyz. Sebebi, dáriger­lik iste bári sońǵy nátıjemen ólshenedi. Ákimdik qyzmette de sondaı, sheshimdi der kezinde qabyldaýǵa týra keledi. – Jumys istegisi kelgen adamǵa eki jyl da az ýaqyt emes, atqarǵan sharýalar da barshylyq bolar. Búgingi aýdan­nyń jaǵdaıy, ahýaly qalaı? – Aýdanymyz qala boıynsha jer kólemi jaǵynan birinshi, halqynyń sany jaǵynan ekinshi orynda. 289 myń turǵynymyz bar. Aýdanda negizinen baıyrǵy almatylyqtar turady. Ákim qashanda halqynyń arasynan kórinip, ortasynda júrýi tıis qoı. Osyn­daıda halyqpen kezdeskende aqsaqalda­rymyz, aýdan turǵyndary sheshilmeı jatqan máselelerdi ózderi atap kórsetip beredi. Árıne, aýdannyń eń negizgi kórsetkishi – ekonomıkalyq damýy. Qudaıǵa shúkir, qazir­gi tańda aýdanymyzdyń áleýmettik-turmys­tyq jaǵdaıy jaman emes, joǵary deýge de bolady. 19 iri kásiporyn jumys isteıdi. О́tken jyly 57,6 mlrd. teńgeniń ónimi óndirilse, negizgi ınvestı­sııalyq kapıtal 139,4 mlrd. teńgeni qurady. Byltyr salyq basqarmasyna 35 431 orta jáne shaǵyn bıznes nysany tirkelse, onyń 23 050-i jumys jasaýda. Sondyqtan da, aýdanymyz salyq pen tólemder túsirýden qala boıynsha ekinshi orynda. Bul – qala boıynsha salyqtyń 20 paıyzy bizdiń úlesimizde degen sóz. Bul – óte jaqsy kórsetkish. Úkimettiń «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda aýdanda biraz jumystar atqarylyp jatyr. Sonyń arqasynda qanshama turǵyn­darymyz jumyspen qamtyldy. Kóptegen azamattar oqýǵa jiberilip, qaıta daıarlaý kýrsynan ótýde. Qazirgi kezde, ózińiz bilesiz, qalamyzda qurylys jumystary qarqyndy júrgizilýde. Kóptegen kózdiń jaýyn alatyn záýlim ǵımarattar boı kóterip jatyr. Sonymen qatar, jumyssyz júrgen azamattar da az emes. Bir ókinishtisi, qurylysshy­larǵa degen suranystyń kóptigin bile tura jumyssyz azamattardy, jastardy sylaqshy, santehnık, kranshy, slesar mamandyq­taryn meńgerýge jibersek, oqýǵa, jumys isteýge degen nıettiń joqtyǵy baıqalady. Joǵaryda aıtyp ketken «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda densaýlyq saqtaý, jalpy bilim berý mekemeleri, balabaqshalar kúrdeli jóndeýden ótkizilip, kólik joldary da birshama retke keltirildi. Bıyl Prezıdentimiz «Bolashaqtyń irgesin birge qalaı­myz!» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda tıisti mınıstrlikter men aımaq basshy­la­ryna turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashy­lyǵyn jańǵyrtý týraly birqatar mindetter júktegen bolatyn. Osy baǵyttaǵy jumys bizdiń aýdanymyzda da qolǵa alynyp otyr. Aıta ketetini, bul baǵ­darlama kóptegen adamdy jumyspen qamtýda. Sodan bolar, atalǵan baǵyttaǵy jumystar qala ákiminiń tikeleı baqylaýynda. Elbasynyń halqyna degen qamqorlyǵy­nyń arqasynda «Balapan» baǵdarlamasy da júzege asyrylýda. Qazir 2400 bala kezekte turǵanmen, olardyń sany jyldan jylǵa azaıýda. Jylyna qalada on-on eki balabaqsha ashylýda. 15 bala­baqsha mektep janynda jumys isteıdi. Sondaı-aq aýdan aýmaǵynda eń betke ustar 25 memlekettik medısınalyq mekeme jumys jasaıdy. Olar – aýdannyń abyroıy. Jalpy, bilim salasyn úlken alyp keme desek, onda úlken bolashaq­tyń isteri at­qarylýda. Aýdanda 35 jalpy bilim berý (28 bıýdjettik, 7 jeke), 34 mektepke deıingi mekeme (27 bıýdjettik, 7 jeke) bar. Aý­dannyń taǵy bir ereksheligi, bizde jastar kóp shoǵyr­lanǵan. Aýdan aýma­ǵynda 16 joo bol­sa, olarda 80 myńǵa jýyq stýdent oqıdy. Onyń ishindegi Ál-Farabı atyn­daǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin «úl­ken qalamyzdaǵy kishigirim qala» dep ataı­myz. Q.Sát­baev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti de iri oqý orynda­rynyń biri. Aýdanda qala jurt­shy­lyǵy men qonaq­tary emin-erkin demalyp, ásem tabıǵatyn tamashalaı­tyn ádemi mádenı oryndar bar­shylyq. Solardyń biri – Alataýdyń bókte­rinde 73 gektar jerdi alyp jatqan tuńǵysh Prezıdenttiń saıabaǵy. Ol qalanyń kórkine kórik qosyp, almatylyq­tardyń eń bir ádemi demalys ornyna aınal­ǵan. Árıne, byltyr­ǵy jyly ótken Azıa­da jaıynda qalaı aıtpaı ótemiz. Osynaý halyq­aralyq deńgeıdegi sporttyq dodany álem moıyndaǵan Qazaq­stan joǵary dárejede uıymdastyra bildi. Ol da bolsa táýelsizdiktiń úlken jetistigi. Qaladaǵy jeti Olımpıada nysanynyń ekeýi – Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıy men halyq­aralyq standartqa saı salynǵan bes myń oryndyq tramplın bizde oryn tepken. Syrt kóz – synshy deıdi ǵoı halqymyz, oǵan Olım­pıadaǵa qatysýshy shet el sportshy­lary joǵary baǵasyn berdi de. Ári osynaý mańyzdy oqıǵanyń saltanatty jabylýy­nyń bizdiń qalamyzda, sonyń ishinde Bostan­dyq aýdanynda ótýi úlken mártebe men asqan jaýapkershilik. Mysaly, men kelgende tramplınniń 20 paıyz jumysy ǵana atqarylǵan-dy. Qala ákimi apta saıyn jıyn ótkizip, ózi qadaǵalap otyrdy. Halyq arasynda: «Úlgere ala ma, almaı ma?» degen sóz de júrdi. Sport saraıyn da elge kórsetýge uıalmaıtyndaı joǵary deńgeıde bitirdik. Mine, munyń bári ómir mektebi, sodan kóp nárse úırendik. Odan keıin 1958 jyldan beri kúrdeli jón­deý kórmegen Ortalyq stadıon da álemdik standartqa saı etip jasaqtaldy. Ondaǵy júgirý jolaǵy álemde úsh memlekette ǵana bolsa, sonyń biri – Qazaqstan. Mine, qala­myz­da osyndaı tarıhı nysandardy salýda onyń basy-qasynda bolǵanym men úshin úlken tájirıbe ári mártebe. Memlekettik saıasatty júzege asyrý boıynsha da qoǵamda aqparattyq-nasıhat jumystaryn júrgizý júıeli túrde jolǵa qoıylǵan. Qarqyndy, jan-jaqty damýdyń basty kepili – ol ultaralyq tatýlyq pen qoǵamnyń bir múddege birigýi, toptasýy. Mine, osyny saqtap, dostyǵymyzdy ári qaraı da nyǵaıtý úshin bizdiń tarapymyzdan ıdeologııalyq baǵyttaǵy kóptegen sharalar iske asyrylýda. – Aýdanda bar sharýa ońtaıynan kelip jatpaǵan bolar, qandaı qıyndyqtarmen betpe-bet kelýge týra keledi? – Árıne, qıyndyqtar bar. Máselen, aý­dan­daǵy ónerkásip óndirýshilerdiń kópshiligi qurylys materıaldaryn shyǵarady. Olar­dyń jumystary jaz aıynda júrgenmen, qysta belsendiligi tómendeıdi. Solardyń jumystaryn birqalypty júrgizýge áreket jasasaq deımin. Ekinshi problemamyz – jabaıy saýda. Ákimshilik, quqyq qorǵaý oryndary, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý qyzmeti, partııalyq baqylaýymyz bar, bir jaǵyn qadaǵalasaq, ekinshi jaǵynan shyǵyp jatady. Alaıda, osy sharýany únemi qadaǵalap otyrýǵa týra keledi. Almaty – kórikti, ádemi qala. Búginde shaharda bazar jetkilikti, jol-kólik máse­lesi sheshilgen. Degenmen, bizdiń halyq esik aldyna shyǵyp saýda-sattyq jasasaq, bolmasa esik aldynan satyp ala qoısaq deıdi. Qazir qala ákimi bazarlardy joǵary deń­geıge kóterýdi, óz qarajattaryna bir úlgide, jaqsy dızaında bolýyn qamtama­syz etýdi qolǵa alyp otyr. Keıbiri qyzyl syzyqta tur. Sondaı-aq, birinshi qajet­tilik­tegi taýarlardyń baǵasyn baqylap, qadaǵalaý maqsatynda ár apta saıyn aýdandaǵy iri saýda oryndarynda monıtorıng júrgiziledi. Biraq áli de bolsa sebepsiz baǵany ósirý faktileri oryn alyp jatady. Munyń aldyn alý úshin Almaty oblysynyń Ile aýdanymen jáne Jambyl oblysymen birlese otyryp, turaqty túrde arnaıy aýylsharýashylyq jármeń­kelerin ótkizip turamyz. – Ákimniń ústelinen stetoskopty kórý qyzyq eken. Bul bir jaǵynan ózińiz qalaǵan mamandyqqa degen qur­met shyǵar dep oılaımyn. Medısınany saǵynyp júrsiz be? – Menen kóbine: «Siz medısınany umytyp qalǵan joqsyz ba?» dep suraıdy. Men aıtar edim, bilgen nárse umytyl­maıdy eken. Eger áriptesterim keńesimdi qajet etip shaqyryp jatsa, kómegimdi aıamaımyn. Bir túsingenim, adam bir-birin izdep, bir-birin kerek etip, shyn nıetimen aralasyp-quralasyp tursa, barlyq aýyrt­pa­lyq jeńildeıdi. Jumys bárimizge jetedi. Al adamdardy aldaı da, eshkimniń aýzyna qaqpaq bola da almaısyń. Eger dáriger bilimdi maman bolsa, onda ol qan­daı jaǵdaıdan da sheshim izdep tabady. Bir túıgenim, aldyńa kelgen adamnyń prob­lemasyn ózińdikińdeı sezinseń, ol adam da sony túısinip, úlken qurmet bildiredi. Dáriger – uly mamandyq. Otyz jyldan beri 13 myń balanyń kindik sheshesi bo­lyppyn. Bul degenińiz, bir kishkentaı qa­la­shyq emes pe? Qandaı ǵanıbet! Qonaqqa barsań da, kóshede kórse de: «Záýresh Jumanáliqyzy, mynaý sizdiń balańyz», degende bar nıetińmen balaqaıdyń mań­daıynan ıiskep, bir rahattanasyń. Árıne, olardyń barlyǵyn esińde saqtaı almaı­syń. Biraq, sen sol otbasynyń kókeıinde, júregindesiń. Mine, bul – dáriger mamandyǵynyń qudireti. Bul – jeke basyńdaǵy tirlikti qaldyryp, adamnyń densaýlyǵy úshin tógilgen terdiń ótemi. – Záýresh Jumanáliqyzy, qalalyq densaýlyq saqtaý salasyn basqaryp júrgende bastaǵan sharýamdy bitirip kete almadym-aý degen «áttegen-aıla­ryńyz» boldy ma? – Bir qýanatynym, Prezıdentimizdiń «100 aýrýhana, 100 mektep» baǵdarlamasy qalalyq densaýlyq saqtaý departamentinde istegen kezimde qolǵa alyndy. Buǵan deıin qala basshylaryna: «Almatyda sońǵy 18 jyldan beri birde-bir aýrýhana, emhana salynǵan joq...», dep jazatynbyz. Sol baǵdarlamany júzege asyrýda sala basshy­sy retinde qandaı profıldi aýrýhana salý kerektigin anyqtaý úlesime tıip, bes aýrýhana, bir úlken emhana salýǵa sheshim qabyldap, jumysty bastadyq. Solar­dyń aldyńǵylarynyń tórt qabaty, artynyń nóldik sıkly bitkende qyzmetten kettim. Júrek-qan tamyrlary aýrýynyń adam ómirine degen qaýpin erekshe sezine oty­ryp, jedel járdem aýrýhanasynyń bir ǵımaratynda qalalyq kardıologııa orta­ly­ǵyn ashqanbyz. Sonda: «Bul aýrýha­nanyń 100 jyldyq tarıhy bar», dep dúrlikkende, eń birinshi jedel járdem aýrý­hanasynyń ornyna salynatyn aýrý­ha­nanyń jobasy kórsetildi. Ol byltyr paıdalanýǵa berildi. Altynsarın kóshesi boıynda HHI ǵa­syrǵa tán zamanaýı, keremet №2 balalar aýrýhanasy ashyldy. 260 oryndyq qala­lyq týbdıspanser, kúnine bir ýaqytta 500 adamǵa qyzmet kórsetetin №17 emhana men 150 oryndyq perınataldyq ortalyq sa­lynyp, iske qosyldy. Qurylysshylarǵa rahmet, jaqyn arada sol alty nysannyń sońǵysy – №4 klınıkalyq aýrýhana paıdalanýǵa berilmek. Mine, osyndaı bitken úlken sharýaǵa az da bolsa úles qosqanyma maqtanamyn. Dáriger retinde aıtarym, búginde medısınada jumys jasaýǵa barlyq múmkindikter bar. Tek kásibı bilimińdi jetildirip otyrý qajet. О́ıtkeni, qansha myqty apparat, qymbat qural-jabdyq bolǵanmen, bilikti kásibı mamansyz alǵa jyljý joq. – Máselenkı, bul qyzmetten ketýge týra keldi delik, dárigerlikten qol úzip qaldyńyz, qaı jumysty tańdaısyz? – Árıne, dárigerlikti. Maǵan qashanda basshylyq qyzmette kúsh beretin úlken kásibılik biligim. О́ıtkeni, erteń jumys­syz qalamyn dep qoryqpaımyn. Kásibı dáriger qashanda qajet. Al jaqsy bilgen nárseń eshqashan umytylmaıdy. Onyń ústine, men dáriger retinde óz múmkin­digimdi kórsete alǵan adammyn. Reti kelgende aıta keteıin, ómirdi, adamdardy jaqsy kóremin. Ketip bara jatqan kishkene balanyń basynan sıpap ótkim keledi. Sol saǵan úlken qýat beredi... Endigi bir jańalyǵym, ári úlken oljam – osy jumysta júrip, buryn bastaǵan doktor­lyq dıssertasııamdy aıaqtap, qorǵadym. – Qutty bolsyn! Doktorlyq eńbegi­ńizdiń jańalyǵy nede? – Bul eńbek júktilik pen bosanýdyń nátıjesin jaqsartýǵa baǵyttalǵan qazirgi zamanǵa saı medısınalyq-uıymdasty­rý­shylyq tehnologııalardy ǵylymı negizdeý, ázirleý jáne engizý. Sonymen qatar, olardyń medısınalyq-únemdik tıimdiligin anyqtaýdy kózdedi. Bir sózben aıtqanda, anany bosandyrýdyń qaýipsizdigi. Buryn­dary qalaı edi, ananyń qaǵanaǵynan sýy ketti me, bir-eki saǵatta jedeldetip bosan­dyryp alatynbyz. Qazir qaǵanaq sýynyń merziminen erte ketýi kezinde tolǵaq ózdiginen bastalmasa, eki kúnnen eki aıǵa deıin júktilikti sozýǵa bolady. Mysaly, sý ketkende sharana 900 gramm bolsa, bul ádisten soń 2900 gramǵa jetkizip bosan­dyrýǵa múmkindik bar. Bul – keremet jetistik emes pe. – Áńgimeńizge rahmet. Sizdi áli de bıikterden kóre bereıik. Áńgimelesken Gúlzeınep SÁDIRQYZY. Sýretti túsirgen Sergeı PERMINOV.