Mınıstr baıandamasyna Elbasynyń ekonomıkalyq jańǵyrýǵa baılanysty Joldaýy men «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasy ózek boldy. Osy qujattarda kórsetilgen mindetter qanshalyqty júzege asyp jatqanyn málimdedi. Ol, eń aldymen, maqalada kórsetilgen «Týǵan jer», «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy», «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim», «100 jańa oqýlyq», «Jahandyq zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» jobalarynyń tujyrymdamalyq jáne mazmundyq negizi qurylǵanyn atap ótti. Sala basshysynyń sózine qaraǵanda, elimizde 8 myńnan astam mádenıet uıymdary bar. Olardyń ishinde 34 uıym respýblıkalyq mártebege ıe. «Mádenıet mekemeleriniń básekelestigin arttyrý men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn kóterý mańyzdy mindetterdiń qatarynda. Bul oraıda, barlyq respýblıkalyq mádenıet uıymdarynyń jumys formaty ózgertildi. Mysaly, mýzeıler men qoryq murajaılar memlekettik mekeme formatynan memlekettik qazynashylyq kásiporynǵa aýystyryldy. Bul aqyly qyzmet kórsetýge, kádesyılar, kitap, albomdar satýǵa múmkindik beredi. Barlyq ortalyq mýzeıler ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizýge lısenzııalar alady», dep atap kórsetti mınıstr. A.Muhamedıulynyń aıtýynsha, 2016 jyldan búgingi kúnge deıin 200-den asa normatıvtik-quqyqtyq aktiler jasalǵan jáne qabyldanǵan. Onyń ishinde tórteýi saladaǵy mańyzdy zańdar. Birinshi, «Lotereıa jáne lotoreıalyq qyzmet týraly» Zańǵa tolyqtyrýlar men ózgerister engizilgen. Mınıstrdiń aıtýynsha, osyǵan deıin bizde ondaı zań bolǵan emes. «Bul óte kerekti zań. Áli kúnge deıin memleketke qandaı salyqtar tólenip jatyr, paıdasyn kimder kórýde degen saýaldarǵa biz jaýap bere almaıtynbyz. Endi zańnyń arqasynda bári júıege qoıyldy. Bári ashyq bolady», degen mınıstr lotoreıa satýdan túsken tabystyń on bes paıyzy sport salasyn damytýǵa jumsalatynyn málimdedi. Ekinshiden, oıyn ındýstrııasy boıynsha eń myqty degen kompanııalardan ókilder shaqyrylǵan. Mınıstr lotoreıa salasy jaqsy damıtyn bolsa, býkmekerlik mekemelerde jumys isteıtin jastardy da osy salaǵa alyp kelýge múddeli ekendikterin jetkizdi. Ekinshi, «Dene shynyqtyrý jáne sport týraly» Zańǵa túzetýler engizilgen. Bul túzetýde sportty qarjylandyrýdyń jańa modeli jasalǵan. Buryn qarjylandyrý boıynsha fýtbol, hokkeı jáne voleıbol sııaqty oıyn túrlerine aksent jasalyp kelgen bolsa, bul joly buqaralyq sport túrlerin qarjylandyrýǵa basymdyq berilmek. «BAQ ókilderi buqaralyq sportty damytýǵa qatysty kóp saýal qoıady. Jalpy, buqaralyq sport degenimiz ne? Ol – jeke sport túri emes. Ár óńirde sporttyń ár túri jaqsy damyǵan. Mysaly, Ońtústik Qazaqstanda, Jambyl oblysynda ulttyq oıyn túrlerinen jaqsy nátıjeler bar. Biraq olarǵa oblystyq bıýdjetten qarajat az bólinedi. Biz de sporttyń komandalyq túrleri jaqsy damyǵan dep aıtyp jatamyz. Sondaı-aq, boks pen kúresti maqtanyp aıtamyz. Biraq, olarǵa da bıýdjet salasynan bólinetin qarajat jetkiliksiz. Sol úshin biz eń birinshi kezekte qaı óńirde sporttyń qaı túri jaqsy damyǵan bolsa, soǵan kóńil bólemiz», dedi mınıstr. Ol sondaı-aq, fýtbolǵa qatysty shetelden legıoner ákelýge atqarýshy bıliktiń qarsy ekenin jetkizdi. Jáne bul másele joǵaryda atalǵan «Sport týraly» Zańda rettelgen. «Biz bıýdjettiń aqshasyna shet elden legıonerler ákelýge qarsymyz. Mysaly, «Qaırat» komandasynyń basynda Qaırat Boranbaev degen kásipker azamat tur. Ol óz qarjysyna shet elden legıonerler ákelip júr. Sol sekildi, jeke kásipkerler óz qarajatyna ákelip jatsa, áńgime bólek. Al bıýdjettiń aqshasy sport túrlerin damytýǵa jumsalý kerek», dedi ol. Úshinshi, depýtattardyń bastamasymen «Mádenıet týraly» Zań jańartylǵan. Osyǵan baılanysty mádenıet uıymdarynyń kóptegen máseleleri sheshimin tappaq. Atap aıtqanda, mádenıet uıymdaryn qurý, joıýǵa qatysty máseleler, salyqqa qatysty, aımaqtarda negizsiz jabylyp qalǵan uıymdardy qalpyna keltirý máseleleri oń sheshim tappaq. Zańǵa engizilgen túzetýdiń eń bir utymdy tusy áleýmettik mańyzy bar ádebıetterdi basyp shyǵarýǵa qatysty bolǵan. «Buryn kitaptar eki myń danamen shyǵatyn. Avtorlarǵa 300-350 myń kóleminde qalamaqy tólenip keldi. Árbir avtor 3-5 jyl eńbektengende osyndaı-aq qarajatty qanaǵat etti. Endi qalamaqyny mınıstrlik janynan qurylǵan Eksperttik komıssııa belgileıdi, kitaptardyń tırajy 5 myńǵa deıin ósedi», dep atap kórsetti mınıstr. Tórtinshiden, jıyn barysynda «Kınematografııa týraly» Zańnyń jasalǵany belgili boldy. Oǵan óz elimizdiń kıno óndirisiniń maıtalmandarymen qatar, sheteldik sarapshylar da qatysqan. Mınıstr zańdy jasaýda Amerıka, Fransııa, Germanııa, Reseı, Kanada sııaqty iri kınoderjavalardyń tájirıbeleri negizge alynǵanyn baıandady. Jalpy, alǵanda mádenıet salasynda atqarylyp jatqan jumystardyń esebi jıyn barysynda tyńdaldy. Onyń ishinde mádenıet, sport salasyna qatysty jańalyqtar, sondaı-aq, EKSPO-ǵa daıyndyq jaıy qulaqtandyryldy. Mınıstrdiń aıtýynsha, EKSPO-daǵy mádenı sharalardy ótkizýge mınıstrlik daıyn. Jıyn sońynda Memleket jáne qoǵam qaıratkeri Myrzataı Joldasbekov tóraǵalyq etetin Mádenıet jáne sport máseleleri boıynsha Qoǵamdyq keńes músheleri mınıstrliktiń jumysyn biraýyzdan «qanaǵattanarlyq» dep baǵalap, mınıstrlik baıandamasyna qatysty qarar qabyldady.
Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan»