Usha biler qanatqa dúnıe keń

Mu­nyń birinshisi eko­­no­mıkalyq jań­ǵy­rý, sonyń ishinde eko­­nomıkanyń je­de­­l­detilgen teh­no­­lo­gııalyq jań­ǵyr­ty­lýy ekeni belgili. Bul jó­nin­de respýblıka Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Qa­zaqstan hal­qyna Joldaýynda jan-jaq­­ty aıtylǵan. Jańǵyrýdyń ke­lesi kezegi saıası jańǵyrýǵa ula­s­a­dy. Mu­nyń jarqyn mysa­ly bı­lik tar­maqtaryn bólisý jó­nin­d­egi Elbasy Ún­deýine oraı qa­byldanǵan sheshim dep bilemiz.  Endi rýhanı jańǵyrý jaıly qalaı bolady eken dep eleń­dep júrgenimizde basylym bet­terinde respýblıka Pre­zı­den­ti Nursultan Nazar­ba­ev­tyń «Bo­la­shaqqa baǵ­dar: rýhanı jań­ǵy­rý» atty baǵ­darlamalyq ma­qa­lasy jarq ete tústi. Biz osy be­reri mol, aıtary asqaq kemel dú­nıe­men tanysqan kezde buǵan deı­in izdep júrgen asylymyzdy tapqandaı, joǵaltqanymyzdy túgendegendeı kúı keshtik. Munda rý­hanı jańǵyrý joldarynyń bar­lyq qyrlary men syrlary­na qatysty tereń taldaýlar men paı­ymdaýlar jasalǵan. So­ny­men birge, bul baǵytta al­da­ǵy at­qarylatyn mindetter taı­ǵa tań­ba basqandaı saralanyp, kó­r­- setilgen. Men solardyń ishi­nen bir máselege qatysty óz oı-pikirimdi bildirgim keledi.  Munyń ózi Memleket basshysy ma­qa­lasynyń alǵashqy bó­ligindegi HHI ǵasyrdaǵy ult­tyq sa­na týraly aıtqan taǵylymdy tol­ǵanystarynan týyndaıdy. Ma­­qalanyń osy birin­shi bóliginiń bet­ashar paraǵy báse­kelik qa­bi­let máselelerine arnalyp­ty. Ras, Nursultan Nazarbaev bá­se­­kege qabilettilik jónindegi oı-tujy­rym­daryn, onyń eli­miz­diń ekonomıkalyq tur­ǵyda da­mýyndaǵy alatyn orasan zor ró­lin buǵan deıin de aıtqany, sa­na­larǵa sińirgeni belgili. Al qazir biz bul túsinikke ekinshi bir qyrynan qanyq­qandaı boldyq. Abaılap, ańdap qarasaq, básekege qabilettilik tek ekonomıkalyq kategorııa ǵana emes, sonymen birge rýhanı jańǵyrý máselelerinde de jetekshi oryn alady eken. Elbasy maqalasynan biz osyny uqtyq. Onyń qajettiligin kóńilge muqııat túıdik.  Bolashaqta ulttyń tabys­ty bolýy, onyń tabıǵı baı­ly­­­ǵy­men emes, adamdardyń básekelik qa­bi­letimen aıqyndalady dep atap kórsetedi Mem­leket basshysy. Aına-qa­te­siz shyndyq. Dúnıede shań qaýyp qalýdan artyq dár­­mensizdik bola qoı­mas, sirá. Shyn­tý­aıtyna kelgende, osy básekelik qabilet uǵymy el-jurtymyz ben halqymyz úshin tek sońǵy kezde paıda bol­ǵan qaǵıda desek, qatelesýimiz múm­kin.  Bizdiń dana babalarymyz óz ur­paq­taryn alǵa talpyndy­ra da bilgen, umtyldyra da bil­gen ǵoı. Maǵan osyndaı uly maq­sat­tyń órisin Memleket basshysy rýhanı jańǵyrýǵa qatysty ma­qalasynda tyń, jańasha bir qy­rynan tolyqtyrǵandaı bolady da turady. Muny Elbasy  atap kórsetkendeı, HHI ǵasyrǵa la- ı­yqty qasıetterge ıe bolý uǵy- m­yn­an aıqyn ańǵara alamyz. Bul de­genińiz, maqalada kór­se­til­gendeı,  kompıýterlik saý­at­ty­lyq, shet tilderin bilý, má­de­nı ashyqtyq sekildi faktorlar ekeni taǵy da talassyz.  Biz HHI ǵasyr talaptaryna saı bolý degen uǵymdy qa­laı túsinip júr­miz. Bul saýa­l­- dyń jaýabyn da Pre­zı­de­nt maqalasynan taba alasyz. Iаǵ­nı, munyń ózi «Sıfrly Qa­zaq­stan», «Úsh tilde bilim be­rý», «Etno­s- a­ra­lyq já­ne konfes­sııaaralyq ke­­lisim» sekil­di mem­le­kettik baǵ­darlamalardyń tı­gi­ze­tin sha­pa­ǵatyn árbir qazaq­stan­dyq bo- ı­y­­na sińire bilýi degen sóz bolyp shyq­paı ma? Álbette solaı bolsa kerek.  Álemge tanymal saıasatker Mar­garet Tetcherdiń: «Esh­bir tabıǵı baı­lyq­tarsyz da mem­leketti qýatty etýge bolady. Eldiń basty baılyǵy – adam. Mem­leket tek sol adamdardyń ta­lantyn ashýdyń negizin jasaý kerek», degen ulaǵatty sózi bar eken. Bul oıly pikir de Qazaqstan Prezıdentiniń maqalada aıtqan só­zimen úndesip jatqandaı kó­ri­nedi. Sózimdi túıindeı kele aıta­rym, Memleket basshysynyń jú­rekten shyqqan sózi júrek­ter­ge jetkeni anyq. Iаǵnı,  Pre­zıdenttiń rýhanı jańǵyrýǵa qa­tysty mándi de maǵynaly ma­­qalasy sonysymen qundy, sonysy­men baǵaly demekpin. 

Aıgúl DÚISENOVA,

Aqtóbe oblysynyń ÚEU qaýymdastyǵy zańdy tulǵalar birlestiginiń prezıdenti

AQTО́BE