Aıaqtaldy

«Eýrazııa» kınofestıvaliniń bas júldesin «Nóser aldynda» kartınasy aldy Almatyny dýmanǵa bó­legen VII halyqaralyq «Eýrazııa» kınofes­tı­vali de márege jetti. Kıno­súıer qaýym bes kún boıy 7 baǵdarlama aıa­syn­­da 20 eldiń kar­tınalaryn tamashalasa, osy ara­lyqta qazy­lar alqasy 12 kartınany sarapqa saldy. Festıvaldiń ashylý saltanaty da, marapattaý rásimi de О́.Joldasbekov atyndaǵy Stýdentter saraıynda ótti. Osynyń arqasynda qazaq kınematografısteri men álemniń kıno­juldyzdary Jastar qalashyǵynda stýdent­terimizdiń qoshemetine bólendi. Aty tórtkúl dúnıege máshhúr qonaqtardyń qatarynda Djon Kıýsak, Sıgýrnı Ýıver, Nastasıa Kınskı men Ned Bellamı, rejısser Chak Rassel, reseılik akterler Vladımır Eremın, Vadım Kolganov, Elena Korıkova já­ne Sergeı Astahov boldy. Al rejısser Egor Konchalovskıı kınofes­tı­valdiń ashylý sal­ta­na­tyn­da «A»-ǵa oralý» atty kar­tı­nasynyń tusaýyn kesý qurmetine ıe boldy. Bul fılm – qazaqstan­dyq jáne reseılik kınemato­grafıs­terdiń birigip túsirgen lentasy. Jetinshi ret uıymdastyrylǵan «Eýrazııa-2011» kınofestıvaliniń bıylǵy jańa­lyqtary men mańyzdy ózgeris­terin buryn da baıandaǵanbyz. Degenmen, festıval aıasyn­daǵy «Qazaqstandyq kınojobalar ry­nogy» sharasy eń basty oqıǵalar qatarynan oryn al­dy. Bul da kúnderdiń kúninde kınematografısterimiz úshin naǵyz kásipqoı alańǵa aınalýy tıis. Bastapqyda kınojobalar baıqaýyna kelip túsken 65 ótinish ishinen 8-i iriktelinip alynsa, eń sońynda úsh ssenarıı túpkilikti túrde tańdap alynǵan. Endigi jerde bul kınojobalar qaı jaǵynan bolsa da qarjylandyrylyp, eýropalyq kınostýdııalardyń kómegimen pro­katqa shyǵatyn bolady. Rejısserler úshin sırek týatyn mundaı múmkindikke Ádilhan Erjanov, Talǵat Bektursynov pen Ámir Baıǵazın ıe boldy. Sondaı-aq, festıval barysynda «Erek­she oqıǵa» baǵdarlamasy aıasynda ótken erekshe oqıǵalar tómendegideı. Bıylǵy kıno­fes­tı­val­diń qazylar alqasyna tórelik etken rejısser Kım Kı Dýk óziniń «Arırang» atty kartı­nasyn, qazylar alqasynyń taǵy bir múshesi Rústem Ábdirashev «Balalyq shaǵym­nyń as­pany» fılmin kórermen nazaryna usyn­­dy. Bul baǵdarlama rejısser Slambek Táýe­kel­diń «Jer­uıyq», Karlos Saýrdyń «Flamenko, flamenko» kar­­tınalaryn qamtydy. Festıvalde baq sy­naǵan fılmderden bólek, konkýrstan tys júrgen kór­setilimder de otandyq kınematografııanyń aıaq alysyn kórsetip berdi. Máselen, muny «Yrǵaqty damyp kele jatqan qazaqstandyq kıno» baǵdarlamasyna qatysty aıtyp otyrmyz. Atalmysh baǵdarlama aıasynda óz elimizde túsirilgen eń kórnekti jumystar kórsetildi. Al «Vırtýaldy Batys» baǵdar­lama­sy­na qazylar alqasynyń múshesi Jıl Marshan eń sońǵy jumysy «Qara aspan­dy» usynyp, almatylyqtar buǵan qosa Lars fon Trıerdiń atyshýly kar­tınasy «Melanholııa» fılmin kórýge múm­kindik aldy. «О́zgermeli Shyǵys» baǵdarla­ma­sy «Kapıtan Abý Raed» (Iordanııa) pen «Láılániń týǵan kúni»( Palestına) fılmderin nasıhattady. Bul eki kartına da Shyǵys memleketterindegi qa­zirgi ózekti máselelerdi shyn­shyl tur­ǵy­da kórsete alǵandyǵymen baǵalandy. Sonymen, ońtústikkoreıalyq Kım Kı Dýk bas bolyp, RF halyq ártisi, rejısser Vladımır Hotınenko, fransýz rejısseri ári kompozıtory Jıl Marshan, japon rejısseri, 2007 jyly «Eýrazııa» kınofestıvaline qatysqan Ioıtı Saı men óz rejısserimiz Rústem Ábdirashev qos­ta­ǵan qazylar alqa­syna da eń úzdik jumystardy tańdaý ońaıǵa túspegen. Bul týraly Kım Kı Dýk kıno­festıvaldiń bas júldesi – Gran Prıdi óz qoly­men rejısserler Sano Sındzıý men Erlan Nur­mu­hambetovke tabystap turǵanda aıtty. – Bizge eń úzdik fılmdi tań­daý óte qıyn boldy. Tipti qazylar alqasynyń músheleri daýys berýde daýlasýǵa deıin bardy, – dedi Kım Kı Dýk. Sonymen, bıylǵy kınofes­tıvaldiń bas júldesi joǵaryda atalǵan rejısserler birigip túsirgen «Nóser aldynda» (Japonııa-Qazaq­stan) kartınasyna buıyrdy. Jyl saıyn dástúrli túrde ıelerine tabystalatyn júldeler qatarynda «Eń úzdik rejıssýra» ataǵy bar. Bul júldege – rejısser Narıman Tórebaevtyń «Shýaqty kúnder» (Qazaqstan) kartınasy laıyq dep tabyldy. «Eń úzdik er adam róli» júldesi – Islandııa rejısseri Rýnar Rýnarssonnyń «Janartaý» fılminde basty rólde oınaǵan Teodor Jýlıossonǵa berildi. «Eń úzdik áıel róli» júldesin Reseı kınorejısseri Igor Voloshınnniń «Bádaýı» kartına­syn­daǵy jumysy úshin Olga Sımonova ıemdendi. Sol sııaqty sońǵy jyldary dástúrli túrde berilip júrgen halyqaralyq kınematografııa­lyq basylymdar federasııasynyń – FIPRESSI júldesine fılıppındik rejısser Oraýs Solıtonyń «Býsong» kartınasy laıyq dep tabylsa, NETPAK qazylar alqasy ózbekstandyq rejısser Zulfyqar Musaqovtyń «My­rysh» atty fılmin marapattady. Al «Eýrazııa-2011» kınofes­tı­vali­niń ja­bylý saltanatynyń sáni – gollıvýdtyq mega-juldyz Sıgýrnı Ýıver boldy. Sıgýrnı hanym da Qazaq eline tuń­ǵysh ret kelip otyr eken. Bu­ryn kórmegen eldiń salt-dás­túri men qoshemeti ataqty aktrısaǵa unaǵa­ny baıqa­lyp-aq turdy. Sıgýrnı hanym da «Eýrazııa» kıno­festı­vali­niń sah­nasynda turyp, «Álem­dik kıno ónerine qosqan úlesi úshin» syıly­ǵymen marapattaldy. Osylaısha VII halyqaralyq «Eýrazııa» kınofestıvali de aıaq­tal­dy. Al Ermek Amanshaev myrza segizinshi kınofestıvalge daıyndyq kelesi kúnnen-aq bas­talatyndyǵyn málimdedi. Aınash ESALI. Almaty. Sýretterde: Gran-Prı alǵan qos rejısser; Sýgrýnı Ýıverge kórsetilgen qoshemet; júr­gizý­shiler.