Ánuran – memlekettiń basty rámizderiniń biri. Grektiń «gimneo» sózinen shyqqan «gımn» termıni «saltanatty án» degen maǵynany bildiretini de búginde barshaǵa málim jaıt. Ánuran el azamattaryn tıimdi áleýmettik-saıası turǵydan toptastyryp, etnomádenı turǵydan teńdestirý úshin negizgi mánge ıe, mańyzdy dybystyq rámiz sanalady. Qazaqstan Reseı ımperııasynyń quramynda bolǵan kezde qazaqtardyń biryńǵaı ánurany bolmady. Qazaqtardy ult-azattyq kóterilisterge qarsy qaısar erlikke rýhtandyratyn aqyndar men jyraýlardyń jeke ánderi ǵana bar edi. Táýelsizdik alǵannan keıin qaısar halqymyzdyń birneshe urpaqtarynyń kóp ǵasyrlyq armany – azattyq pen zaıyrlylyqty beıneleıtin jańa ánuranyn ázirleý qajettigi týyndady. Ánurannyń sózi de mýzykasy da rýhty kóteretin saltanatty, úlken murattarǵa bastaý tıis-tin. Ol – adamǵa qýat berip, mereıin asyryp, erekshe patrıottyq sezimge bóleıtin mýzykalyq shyǵarma. Qazirgi Ánuran «Qazaq valsiniń koroli» atanǵan sazger Shámshi Qaldaıaqovtyń elge burynnan tanys «Meniń Qazaqstanym» ániniń negizinde jáne aqyn Jumeken Nájimedenov shyǵarmasynyń mátinine Elbasy Nursultan Nazarbaev engizgen ózgerister boıynsha Memleketimizdiń resmı Ánurany bolyp birjolata bekitildi. Alǵash ret «Meniń Qazaqstanym» ánin Memlekettik gımn etý týraly Elbasy N.Á. Nazarbaev Parlamentke joldaǵan hatynda: «Elimizdiń qaı túkpirine barsam da kári de, jas ta Ánurandyq mártebesi bolmasa da, asa kórnekti kompazıtorymyz Shámshi Qaldaıaqovtyń aqyn Jumeken Nájimedenovtiń sózine jazylǵan «Meniń Qazaqstanymdy» Ánuran esebinde shyrqaǵandarynyń talaı kýási boldym. Birinshiden, Ánuranda ǵasyrlar boıy Táýelsizdik úshin kúresken babalar erligi kórsetilýi tıis. Ánurannyń áýeninen Otanǵa degen súıispenshilik, týǵan jerge degen sheksiz mahabbat ańǵarylsa, sózinen jan dúnıemizdi tanytar ulttyq qasıetimiz ben beıbit peıilimiz, dosqa ashyq qushaǵymyz, erkindikke qushtar keń kóńilimiz jaqsy kórinis tapqan. Ekinshiden, mátinde ata-babalardan qalǵan asyl muramyz – jerimizdiń keń baıtaqtyǵy oryn alýy kerek. Úshinshiden, elimiz ben jerimizdiń baılyǵy bizdiń urpaqtarymyzdyń bolashaǵyna jarqyn jol ashatyny da aıqyn kórinis tapqany jón. Eń bastysy, bizdiń Táýelsizdigimizdiń altyn dińgegi – el birligi basa kórsetilýi kerek. Osy ýaqytqa deıin beıresmı Ánuran qyzmetin atqaryp kelgen bul ánge resmı mártebe beretin kún jetti dep esepteımin», – dep jazǵan edi. Sóıtip, «Meniń Qazaqstanym» áni 2006 jyly 6 qańtarda resmı túrde Parlamentte talqylanyp, «Memlekettik rámizder» týraly Jarlyqqa tıisti túzetý engizip, memleket gımni bolyp bekitildi. Jańa Ánuran baspasózde jarııalanǵan kúnnen, ıaǵnı, 10 qańtardan bastap kúshine endi. N.Á. Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qyzmetine kirisý qurmetine arnalǵan saltanatty rásimi kezinde 11 qańtarda, Astanadaǵy Aqordada alǵash ret oryndaldy. Táýelsiz Qazaqstannyń jańa Ánuranynyń tusaýkeserine álemniń 70 elinen kelgen mártebeli qonaqtar kýá bolǵan. Án jeńil oryndalady. Sózi jattaýǵa, este saqtaýǵa yńǵaıly, ekpindi, jigerli, sondaı-aq, tilge jeńil, júrekke jyly. Buqaralyq sıpat alýynyń syry da osy qasıetinde. Búginde án óziniń ómirsheńdigin tanytty. Almatydaǵy Y.Altynsarın atyndaǵy Almaty qalalyq №159 gımnazııa ujymy osynaý ótken jyldar ishinde mártebeli ulttyq sazdyń rýhyn jasóspirimder aldynda aspandatý úshin talaı-talaı mazmundy sharalar ótkizdi. Aqyn Jumeken Nájimedenovtiń jan jary Násip apamen oqýshylar qaýyshyp, estelikter tyńdady. Mundaı úılesimdi júzdesýlerdiń jas urpaq tárbıesine tıgizer paıdasy ushan-teńiz. Ánniń mátinine Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sóziniń jazylýynyń da máni zor, áleýeti asqaq. Bir sózben aıtqanda, samuryq ánniń Uly Dalada saltanat qurýy – Qazaq rýhynyń aspandaýy dep bilemin.
Aıagúl MIRAZOVA, Qazaqstannyń Eńbek Eri
ALMATY