Qazirgi ýaqytta óńirdegi eń iri qos shahar О́skemen men Semeıde jer kezeginde turǵan jurttyń qatary qalyń. Ásirese Semeıde. О́skemen qalasynda 3375 adam jer kezeginde tursa, Semeı boıynsha 23,6 myń adam jer alýǵa ótinish beripti. Búginde О́skemen qalasy boıynsha 20, 21, 22, 25, 27, 28 turǵyn aýdandary men Ahmer, Samsonov aýyldarynda jeke turǵyn úı qurylysyna arnalǵan alańdar bar. Onda barlyǵy 5887 jer telimi shoǵyrlanǵan. Onyń 2688-iniń óz ıeleri bar. Oblystyq qurylys, sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Mádı Otarbaev atalǵan aýdandardyń kóbi joba talaptaryna saı emes ekenin aıtady. «Oblys ortalyǵy boıynsha №28 turǵyn aýdandy «Nurly jer» baǵdarlamasyna usyný qarastyrylýda. Munda ıesiz 1002 telim bar. Sondaı-aq, №22 aýdanda qatarynan bos turǵan 157 telim bar. Bul bólikterge esh kedergisiz ınfraqurylym tartýǵa bolady. Al qalǵan aýdandarda bos telimder úılermen aralasyp kezdesedi. Sondyqtan olar baǵdarlamaǵa jatpaıdy», deıdi basqarma basshysy. Semeıge keler bolsaq, Aqsaı, Ushaqtar, Komsomol, Sýyqbulaq, Bobrovka, Jarqyn, Aqqaıyń, Jibek joly, Malaıa Aktıýba turǵyn aýdandary men Stepnoı kentinde jeke turǵyn úı qurylysyn damytý kózdelgen. Bul aýdandarda 13715 jer telimine qurylys túspegen. Degenmen, onyń 2895-iniń ıesi bar. О́tinish sany anyqtalǵan telimderden 10 myńǵa artyq. Qalanyń bas jospary 2025 jylǵa deıin ázirlengendikten, munda da ózgeris bolmaıdy. О́ıtkeni, shahar aýmaǵynda jeke turǵyn úı qurylysyna jaratylmaǵan jerler kóp. Oblystyń ózge óńirlerinde de jeke turǵyn úı qurylysy damyp keledi. Osyǵan oraı, Rıdder qalasynda – 1075 telim, Aıagóz qalasynda – 400 telim, Zaısan qalasynda – 350 telim, Shemonaıha qalasynda – 85 telim, Kýrchatov qalasynda 42 gektar jer berý kózdelgen. «Turǵynúı qurylys jınaqbanki» AQ «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly salynatyn jeke turǵyn úılerge ıpotekalyq nesıe berýdi josparlap otyrǵany belgili. Atalmysh baǵdarlamanyń bir baǵyty aldaǵy 10 jyldyń ishinde búkil el aýmaǵynda 1,5 mln jeke baspana turǵyzýdy kózdeıdi. Shyǵys Qazaqstanda qazirgi kúni 30 myńnan astam adam jeke baspanaǵa zárý. «Turǵynúıqurylysjınaqbanki» AQ-tyń basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova jaqynda О́skemenge kelgen saparynda bul isti óńirde qalaı júzege asyrýdyń jaıyn oblys ákimi Danıal Ahmetovpen birge talqylaǵan bolatyn. «Nurly jerdiń» alǵashqy tolqynynda Semeı qalasy boıynsha 3667 jer telimine ınfraqurylym tartý kózdelgen. Qanatqaqty joba aıasynda osy telimderge aýdany 80 sharshy metrden aspaıtyn, biryńǵaı sáýlettegi úıler turǵyzatyn bolady. Dál osyndaı jumys oblys ortalyǵy men ózge qalalarda da júzege asýy tıis. Bank tóraǵasy L.Ibragımovanyń aıtýynsha, turǵyndardyń baǵdarlamaǵa qyzyǵýshylyǵyn arttyrý úshin «Nurly jer» arqyly beriletin ıpotekalyq nesıeniń paıyzdyq stavkalaryn tómendetip, úıdiń sharshy metrine shaqqandaǵy baǵasyn arzandatý qajet. «Ipotekalyq nesıeniń paıyzdyq mólsherlemesin tómendetý jóninde baǵdarlama ákimshisine usynys joldaý kerek. Bizdiń bank usynatyn mólsherleme 8,5 paıyzdyń kóleminde bolsa, «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha bes paıyz dep kórsetken. Osy eki aradan ortaq mólsherleme alyný qajet. Jergilikti ákimdik te óz tarapynan mınıstrlikke tıisti usynys bildirse, durys bolar edi. Ekinshi másele jer úılerdiń baǵasyna qatysty», deıdi Lázzat Ibragımova. Baǵdarlamada ıpotekalyq jer úılerdiń ár sharshy metri Astana men Almaty qalasynan basqa óńirler úshin 140-180 myń teńgeniń arasynda bolady dep bekitilgen. Al ortasha jalaqysy statıstıkalyq derek boıynsha 105 myń teńge dep sanalatyn semeılikter úshin bul óte joǵary baǵa. Oǵan bank tóraǵasy Semeıge jasaǵan saparynda kóz jetkizipti. Osy jıynda oblys basshysy Semeı men О́skemen qalalary turǵyndarynyń tólem qabileti eki túrli ekendigin eskerip, ár qalaǵa jeke-jeke qanatqaqty joba ázirleý kerek degen usynys aıtty. «Semeıde jeke turǵyn úı kezegi 24 myńǵa jetkenin aıttyq. Mundaı suranysqa tıimdi usynys ta bolýy kerek. Sol úshin Semeıge jeke bir qanatqaqty joba usynaıyq. Bul jerúılerdiń kelbeti men sáýleti eýropalyq úlgide bolady. Semeılikter 12 túrli jobanyń ishinen ózine unaǵanyn tańdap alýy kerek», degen-di D.Ahmetov. Al О́skemen qalasynda «Nurly jer» baǵdarlamasy №20 shaǵyn aýdannan bastaý alýy múmkin. Oblys ákimi bank tóraǵasyna atalmysh aýdan boıynsha da jeke jobamen jumys isteý kerektigin tilge tıek etti. О́ıtkeni, bul aýdanda adamdar turyp jatyr, jer telimderiniń kóbi ıesin tapqan. Baǵdarlamaǵa engizilse, munda ınfraqulym tartý máselesi jeńil sheshiletini sózsiz. «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasyndaǵy qanatqaqty jobany Semeı men О́skemende júzege asyrý josparlanyp otyrǵanyn aıttyq. Turǵyn úı salynatyn jer telimderi de anyqtalyp jatyr. Alaıda, barlyq másele munymen sheshildi deýge kelmeıdi. Alda atqarylar jumys aýqymdy. Oblystyq jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Vıktorııa Barsýkova qazirgi ýaqytta baǵdarlamanyń qalaı júzege asyrylatynyn halyqqa túsindirý baǵytynda tıisti jumystardyń júrgizilip jatqanyn aıtty. «Máselen, baǵdarlamany túsindirý boıynsha Semeıde kezdesý ótti. Arasynda qarsy bolyp jatqan turǵyndar da bar. Sondyqtan túsindirý jumystaryn tolyq júrgizip, jurttyń pikirin eskeretin bolamyz», deıdi basqarma basshysy.
Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»
О́SKEMEN