• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Álem 09 Maýsym, 2017

Yqpaldastyqtyń bereri mol

128 ret
kórsetildi

Seısenbi kúni Qytaı tóraǵasy Sı Szınpın Qazaqstanǵa tórt kúndik saparyn bastady. Áriptesi, Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaevtyń shaqyrýymen Sı myrza bul elge memlekettik sapar jasaıdy jáne Shanhaı yntymaqtastyq uıymy memleket basshylarynyń sammıtine qatysady.

Sapar asa mańyzdy, sonymen qatar, nátıjeli bolady degen boljam bar. О́ıtkeni, ol − ha­lyqaralyq áriptestik jo­lyn­daǵy «Beldeý jáne Jol» forý­mynan keıin ótkeli otyrǵan al­ǵashqy jıyn. Ol forýmda Sı Szınpın men Nursultan Nazarbaev yntymaqtastyqtyń bo­­lashaǵyn talqylaý úshin ońasha kezdesken bolatyn.

Qytaı men Qazaqstan – bir-biri úshin asa mańyzdy kórshiler. 1991 jyly táýelsizdik alǵan ýaqyttan beri eki el úkimetteriniń belsendi is-qımyldary arqasynda Qazaq­stan­nyń Qytaımen qarym-qa­tynasy damyp kele jatyr. Eki eldiń qarym-qatynasy dıp­lo­ma­tııalyq baılanys ornatýdan jan-jaqty strategııalyq árip­testikke deıingi udaıy damý jo­lynan ótti. Taraptar saıasat, eko­nomıka, qaýipsizdik, mádenı jáne adamı baılanystardyń tereńdigimen maqtana alady. О́za­ra senim, eki jaqqa da paıdaly, teńdikke negizdelgen yntymaq qytaı-qazaq qarym-qatynastary da­mýynyń irgetasy boldy. Osy prınsıpter arqasynda taraptar kóptegen mańyzdy nátıjelerge qol jetkizdi.

Máselen, Ortalyq Azııa −Qytaı gaz qubyryn damytý úsh kezeńnen de kedergisiz ótti. Bul kelisimde Qytaı men Qazaq­stan­nyń munaı-gaz sala­syndaǵy áriptestigi sheshýshi mańyzǵa ıe. Búginde Beıjiń men Astana energetıka, aýyl sharýashylyǵy, ta­symal, baılanys, qurylys, ónerkásip jáne ınfraqurylym salalarynda 26 mlrd AQSh dollarynan asa ınvestısııa quıylatyn 51 iskerlik kelisimdi iske asyrý ústinde.

Nursultan Nazarbaev – qytaı halqynyń burynnan kele jatqan dosy. Ol búginge deıin Qytaıǵa 20-dan asa sapar jasady. Sı Szınpınmen túrli jıyndarda kezdesip, jeke dostyq qarym-qatynas ornatty. Osylaısha eki el arasyndaǵy yntymaqtastyń myqty irgetasy qalandy.

Qazaqstan − «Beldeý jáne Jol» jobasyna qatysýshy ǵana emes, ony belsendi qoldaıtyn el. «Beldeý jáne Jol» aıasyndaǵy alǵashqy forým mamyr aıynda ótti. Bul jıyn atalǵan bastamanyń halyqaralyq deńgeıde keń qol­daýǵa ıe bolǵanyn kórsetti. Jáne ol sońǵy jyldardaǵy eń iri jetistikterdiń biri boldy. Máselen, «Beldeý jáne Jol» jobasy men Qazaqstannyń «Nurly jol» Jańa ekonomıkalyq saıa­saty arasynda áriptestiktiń tereńdeýi eki jaqqa da tıimdi bolashaqtan habar beredi.

Qytaı men Qazaqstan negizin salýshy elder retinde Shanhaı yntymaqtastyq uıymyn damy­týǵa mańyzdy úles qosty. Olar uıym aıasyndaǵy kóptegen máse­lelerge qatysty úılesimdi pozısııa ustanyp keledi.

Sapar kezinde Sı Szınpın ShYU elderi basshylarynyń 17-shi sammıtine qatysady. Bul uıym qurylǵaly bergi asa mańyzdy jıyndardyń biri bolǵaly tur. Birlestikke jańadan eki el – Úndistan men Pákistan kirmek. Bul uıymnyń qurylǵaly bergi alǵashqy keńeıýi bolmaq. Geosaıasat jáne halyqaralyq deńgeıdegi yqpaly boıynsha ShYU keleshekte úlken ózgerister ákeledi degen boljam bar. Tıisinshe oǵan halyqaralyq qoǵamdastyqtyń nazary da kóbirek aýatyn bolady.

Álemdik qarjy daǵdarysy áli aıaqtalmaǵan, batys elderi ishki jáne syrtqy máselelerde tyǵyryqqa tirelip, tereńnen qaıta qurý kezeńinde turǵan qazirgi jahandyq jaǵdaıda Qytaı ósim úrdisin kórsetip, álemge yqpaly kúsheıgenin kórsetýde.

Sı Szınpınniń sapary Qytaı men Qazaqstannyń strategııalyq jan-jaqty yntymaqtastyǵyn burynǵydan da nyǵaıtady jáne ShYU jumysyna jańa serpin beredi dep kútilýde.

Iаn JIN, ShYU Zertteý ortalyǵy jetekshisiniń orynbasary

Sońǵy jańalyqtar