Forbes: Qazaqstan jahandyq jańa kezeńge aıaq basty
3 mlrd AQSh dollaryna salynǵan EKSPO-2017 qalashyǵy Dısneıdegi Epkot ortalyǵyna (Disney Epcot Center) uqsaıdy. Shar túrindegi bas ǵımarattaǵy Qazaqstan pavılony atarbadan bastap, atom qýatyna deıingi energetıkanyń damý evolıýsııasyn tanystyryp, bolashaqtyń energııasynyń qandaı bolýy kerektigin kórsetedi. «EKSPO-2017 kórmesin ótkizý quqyǵyn ıelengennen keıin Astanadaǵy qurylystyń qarqyny meni qatty tań qaldyrdy. Aıtýly kórmeni abyroımen ótkizý úshin Qazaqstan úkimeti aýqymdy jumystar atqardy. Qazaqstan qazir ekonomıkany ártaraptandyrýǵa kóshti. Osy baǵytta Úkimet jańa energııa kózderine ınvestısııa tartýda», deıdi Halyqaralyq kórmeler bıýrosynyń Bas hatshysy Vısente Lossartales. EKSPO kórmesi aıaqtalǵannan keıin qalashyqta Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy jumys isteı bastaıdy. Astana International Exchange (AIX) jyldyń ekinshi jartysynda ashylady. Qazirgi tańda Qazaqstan IJО́-siniń 5%-y ǵana qor bırjalarynda saýdalanady. Al Shyǵys Eýropa elderinde bul kórsetkish 20%-ǵa deıin jetedi. Osy oraıda AIX Qazaqstandaǵy iri kompanııalardyń IPO-ǵa shyǵarylyp, belsendi saýda júrgizýine jol ashpaq.
Azerbaycan24: Alysty boljaı bilgen Qazaqstan
Postkeńestik elder ishinde bolashaqqa naqty jospar qura bilgen memleketterdiń biri – Qazaqstan. Onyń dáleli – úsh aıǵa sozylatyn EKSPO kórmesiniń taqyryby. «Bolashaqtyń energııasyna» mamandanǵan kórmede qazaq úkimeti álem elderin dástúrli qýat kózderinen bas tartyp, birtindep ekologııalyq taza, balamaly energııaǵa aýysýǵa shaqyrady. Bul turǵyda memlekette ekonomıkany ártaraptandyrý men bilimge negizdelgen ekonomıkany damytý sharalary qarqyndy júrýde. Qazaqstannyń paıdaly qazbalarǵa baı jer qoınaýy men júzden astam ult pen ulystan quralǵan halqy – memlekettiń negizgi baılyǵy. Al EKSPO kórmesinen keıin Astanada paıda bolatyn IT-startap alańy, jasyl energetıka tehnologııalary, týrızm men halyqaralyq qarjy ortalyǵy eldiń jańasha damýyna serpin beredi dep kútilýde. Al EKSPO taqyrybynyń «jasyl energetıka» ekenin eskersek, bıýdjet kirisiniń 50%-yn, eksport kóleminiń 60%-yn munaı quraıtyn qazaq ekonomıkasynda endi energetıka salasyna jańasha kózqaras paıda bolatyny anyq.
Sınhýa: EKSPO qalashyǵynda qor naryǵy paıda bolady
О́tken sáýir aıynda Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki Ortalyq Azııada balamaly qýat kózderin damytý úshin Qazaqstanǵa 1 mlrd AQSh dollary kóleminde qaryz berdi. Bul qarajat Qazaqstandaǵy jańa energııa kózderiniń ınfraqurylymyn damytýǵa jumsalmaq. Nátıjesinde Astana qalasy Uly Jibek joly boıyndaǵy jasyl energetıkanyń halyqaralyq habyna aınalady. EKSPO kórmesiniń qazaq ekonomıkasyna qansha qarjy ákeletini týraly boljam jasar bolsaq, aldymen buǵan deıingi kórmelerdiń statıstıkasyna úńilý kerek bolady. Máselen, 2010 jyly Shanhaıda ótken EKSPO kórmesindegi pavılondar qalashyǵy 12 mlrd eýro tapsa, jalpy qala 33 mlrd eýro tabys tapqan. Al 2015 jyly kórme ótkizgen Mılanǵa kelgen týrıster jyldyq kórsetkishte 27%-ǵa artyp, qonaq úı baǵalary 30%-ǵa qymbattapty. О́z kezeginde EKSPO-2017 kórmesiniń basshylyǵy sharaǵa keletin sheteldik týrısterdiń sanyn 300 myńnyń aınalasynda dep boljap otyr.
Daıyndaǵan Baýyrjan MUQANOV, «Egemen Qazaqstan»