Rerıhtyń muhıt asqan muralary

Ol ózi tek qylqalam sheberi ǵana emes, bir basyna birneshe qasıet qa­tar qonǵan ámbebap adam edi. Jıhangez, arheolog, fılosof-mıstık, ǵalym, taǵysyn taǵylar. Uzyn sany 7000 kartına jazyp, 30-dan astam ádebı eńbek qaldyrǵan Nıkolaı Konstantınovıch beıbitshilikti bekemdeý baǵytynda belsendi jumys istepti. Atap aıtqanda, jer júzine jaıylǵan Rerıh Paktisiniń avtory, «Mádenıet arqyly beıbitshilikke» jáne «Beıbitshilik týy» halyqaralyq qozǵalysynyń negizin salýshy.

Jýyrda Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tapsyrysymen, BUU-nyń elimizdegi mıs­sııasynyń, sondaı-aq Qa­zaqstan men AQSh elshilik­teriniń qoldaýymen Astanada «Sham­balany izdeý jolynda: Nıkolaı Rerıhtyń Nıý-Iork­tegi mýzeıinen alynǵan jaýharlar» atty kórme ashyldy. Muhıttyń arǵy jaǵynan jetken jádigerler toptamasyna saıahatshy-sýretshiniń Ortalyq Azııany aralaǵan saparynda salǵan 37 týyndysy tańdalypty. Bul eks­pedısııanyń soqtyqpaly-soqpaqsyz san taraý joldary Shyǵys Qazaqstan óńirin basyp ótkeni bárimizge málim.

Ulttyq mýzeıdiń zaldaryna qoıylǵan kórnekti kartınalar kóz súısintip, kóńil tolqytady eken. Altaı men Gımalaıdyń ta­masha peızajdary tym tartymdy. Sulýlyq tunǵan kóri­nisterde asqaq shyńdary as­pandaǵy aqshańqan bulttarmen astasqan alyp taýlar, arnasynan asyp-tasyǵan asaý ózender, qııal-ǵajaıyp ertegileriniń elesindeı jumbaq beıneler sanany san saqqa júgirtip, astarly oılarǵa jeteleıdi. Eń bastysy, osynaý qundy jádigerlerdiń eshqaısysy buryn sońdy basqa memleketterde kórsetilmepti. Baıa­ǵyda Gagarın kosmostan oral­ǵanda alqalap aldynan shyq­qan jýrnalıst aǵaıyndar: «Al, batyr, ana jaqtan ne kór­diń? demeı me. Sonda tuń­ǵysh ǵaryshker tosylmas­tan taq etkizipti. «Re­rıh sý­retterindegideı kórkemdik kórdim!», dep.

Aıtsa aıtqandaı-aq eken. Talǵam­daryna tatıtyndaı dú­nıe­lerge tamsanyp turǵan kó­rer­menderdi biz de kórmeden kóp kezdestirdik.

Kórmege kelýshiler aldynda kósilip sóz sóılegen Reseı-Ame­rıka qorynyń prezıdenti Ma­rına Kovaleva atalmysh sha­ra eki el arasyndaǵy mádenı-rýhanı baılanystardyń bir belgisi ekenin alǵa tartyp, Táýelsiz Qazaqstannyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń álemde beıbit­shilik ornatý jolyndaǵy eren eńbegi men baǵaly bastamalary halyqaralyq arenada qyzý qoldaýǵa ıe bolyp júrgenin, qazaq basshysynyń ustanymy bul jaǵynan Rerıh ıdeıalarymen úndesetinin atap ótti.

Talǵat BATYRHAN, «Egemen Qazaqstan»