BIRINShI EREKShELIK Aqtóbeniń otandyq tórt aglomerasııanyń biri ekendiginen týyndaıdy. Sarapshy mamandar Aqtóbe munaı-gaz hımııasy keshenin qurýǵa laıyqty dep sanaıdy. Indýstrııa men ınnovasııany damytýdyń basty qozǵaýshy kúshin de osy tustan tabýǵa bolady. Aqtóbe aglomerasııasyn qurý isiniń bastaýynda ózge emes, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ózi turǵany úlken mártebe. Memleket basshysy Aqtóbe qalasyn búgingi zamanǵy ýrbanıstıkalyq ortalyqqa aınaldyrý jónindegi jobasyn budan úsh jyl buryn 2014 jyldyń qańtarynda jarııalaǵany belgili.
Qazirgi kezde óńir aglomerasııa tabıǵatyna tán ózge óńirlerge negizgi tapsyrys berýshi jaq retindegi damý jolyna bet buryp keledi. Basty maqsat osy arqyly tutastaı el ekonomıkasynyń órkendeýine úles qosý bolmaq. Osy arada Elbasy aımaqtyq aglomerasııanyń alǵashqy qadamyna oraı: Aqtóbe el ekonomıkasyn órge súıreıtin lokomotıv rólin atqara alady dep joǵary baǵa bergenin de aıtý paryz. Aqtóbe aglomerasııasy oblystyń alty aýdanyn qamtıdy. Onyń sheńberine Aqtóbe qalasy men osy tóńirektegi jetpis eldi meken kiredi. Onyń ekeýi Alǵa men Qandyaǵash sekildi shaǵyn qala, al bireýi elimizdegi monoqalalar quramyndaǵy Hromtaý qalasy. Búgingi kúni aglomerasııa aýmaǵynda 600 myńnyń ústinde halyq turady. Bul óńirdegi turǵyndar sanynyń 72,5 paıyzy.
Aqtóbe aglomerasııasynyń aldaǵy atqaratyn is josparlary oblystyq máslıhattyń 2015 jyldyń 7-tamyzynda ótkizilgen sessııasynda bekitilgen. Qazirgi kúni soǵan saı keń aýqymdy jumystar júrgizilip keledi. Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaevtyń ókimine sáıkes jumys tobynyń quramyna basqarmalar men departamentterdiń basshylary jáne Aqtóbe qalasy men aglomerasııa aýmaǵyndaǵy aýdandardyń ákimderi engizilgen. Olar ótken jyly Aqtóbe aglomerasııasynyń 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan jalpy jańa jobasyn jasaqtady. Munda halyqtyń tabıǵı jáne kóshi-qon esebinen ósimi men demografııalyq syıymdylyǵy ınvestısııalyq kúshterdi toptastyrýdyń ilkimdi júıeleri kórinis tapqan.
Buǵan qosarymyz, ulttyq ekonomıka mınıstrligi mamandarynyń málimdeýine qaraǵanda, túpkilikti jaǵdaıda jáne bolashaqta Aqtóbe aglomerasııasynyń demografııalyq syıymdylyǵy 1 mıllıon 300 myń adamǵa jetkizilmek. Ári Aqtóbe elimizdiń basty kólik-logıstıka ortalyǵynyń jáne metallýrgııa, qurylys salalarynyń biri retinde damymaq.
EKINShI EREKShELIK óńirdegi shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń belsendi is-áreketteri men qarqyndy qımyldarynan bastaý alady. О́zge óńirlermen salystyra qaraǵanda Aqtóbeniń tutastaı elimizdiń ishki jalpy ónimine qosatyn úlesi joǵary. Qazirgi kezde osy úlestiń deńgeıin odan ári kóterý qajettigi týyndap otyr. Bul úshin Elbasy birinshi kezekte shaǵyn jáne orta bıznestiń óńir ekonomıkasyndaǵy úlesin elý paıyzǵa jetkizý mindetin qoıdy. Sóz joq, bul óte joǵary mindet. Asa aýqymdy is. О́ńirdegi qazirgi is-qımyl osy maqsatty orynaýǵa baǵyttalǵan. Elbasy belgilegen mejeniń elý paıyzdyq mólsherin ıgerý bolyp otyr.
ÚShINShIDEN, Aqtóbe oblysynda respýblıka Prezıdentiniń Úshinshi Jańǵyrýdy jarııalaǵan Joldaýynda kórsetilgendeı memleket-jekemenshik áriptestiginiń aıasyn keńeıtý isinde kóptegen jobalar iske asyp keledi. Bul jóninde oblys respýblıka óńirleri arasynda aldyńǵy orynda tur. Bıyl oblysta eki jaqty áriptestikti júıeli jolǵa qoıý úshin tartylǵan ınvestısııa kólemi 28 mıllıard teńgeni qurady. Memlekettik múlikti senimdi túrde basqarýǵa berilgen nysandar arasynda áleýmettik ınfraqurylymdar júıesin damytýǵa basymdyq berilgen.
Bıyl óńirde memlekettik-jekemenshik áriptestigi aıasynda 38 joba júzege aspaq. Aımaqta ekonomıkanyń barlyq býyndaryna tán normatıvtik jáne qujattyq baza memleket-jekemenshik áriptestigi qyzmetine berik ornyǵa bastaýy – oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń basty ereksheligi bolyp qala bermek.
TО́RTINShIDEN, Aqtóbede el óńirleri arasynda eshqandaı balamasy joq medısınalyq klasterdiń qurylǵany aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý isinen tys tura almaıdy. Mundaǵy basty maqsat – respýblıkanyń batys óńirindegi barlyq turǵyndardy sapaly ári qoljetimdi medısınalyq qyzmetpen qamtý. Qazir osy baǵytta oblysta qosymsha medısınalyq nysandar qurylystary boı kóterip keledi. Sonyń ishinde osy nysandardyń 35-i joǵaryda aıtylǵandaı memleket-jekemenshik áriptestigi aıasynda turǵyzylýda.
BESINShIDEN, Aqtóbe oblysy ekonomıkasynda ónerkásipti órkendetý jetekshi ról atqarǵanymen munda agroónerkásiptik keshen men aýylsharýashylyǵy óndirisiniń damý deńgeıi de joǵary. Bul úshin birinshi kezekte aýyl sharýashylyǵy ónimderi eksportynyń deńgeıin kóterý men qaıta óńdeý óndirisi nysandaryn damytýǵa kóńil bólinýde. Osy mindet údesinen shyǵý úshin aýyl sharýashylyǵy salasyn ártaraptandyrýdyń keń aýqymdy baǵdarlamasy qabyldanǵan.
Soǵan sáıkes oblysta bal arasyn ósirý, eshki súti men bódene jumyrtqasyn óndirýdi ónerkásiptik jolǵa qoıý, balyqty óńdep, qalbyrlap shyǵarý sekildi dástúrli emes sharýashylyqtardy ıgerý qolǵa alynǵan. О́ńir turǵyndary men kásipkerleriniń buryn shuǵyldanyp kórmegen mundaı kásipke bet burýy – salany ártaraptandyrýdyń basty kilti, ári óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq ereksheliginiń ajyramas bir bóligi bolmaq.