Batyr rýhyn terbetken

Ǵalamdyq mańyzy bar tarıhı murajaıǵa ataqty áskerı qaıratkerler, marshaldar men generaldar, tórt, úsh jáne eki márte Keńes Odaǵynyń Ba­tyry atanǵandardyń ǵana músinderi or­natylatyny jaıly habardar edik. Sondyqtan da, qa­zaq­­standyq batyrymyzdyń mú­sinin Almaty­dan alyp Más­keýge bet alǵan Qazaqstan Res­pýblıkasy «Gene­raldar qaý­ymdastyǵynyń» tór­aǵasy ádi­let general-maıory Rús­tem Qaı­darov bastaǵan generaldar to­bymen birge júrgen saparda jú­rek tolqynysynyń bolǵany ras. Alyp laıner aspan kógine kóterilgen sátte tárbıelik má­ni zor sharanyń qalaı, neden bas­ta­lǵanyn bilý maqsatymen ke­zinde armııa generaly Saǵadat Nur­maǵambetovpen qyzmettes ári Qazaqstan respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tiz­ginin ustap, tóraǵa bolǵan gene­ral-leıtenant Ádil Shaıah­me­tov­ti sózge tarttyq: – Bıylǵy aqpan aıynyń basynda Qazaqstan «Generaldar qaýymdastyǵynyń» tóraǵasy ádi­let general-maıory Rústem Qaıdarov pen onyń orynbasary, ge­neral-maıor Mahmut Tilegý­sov­ maǵan telefon sha­lyp, kezdesý kerektigin aıtty, – dedi Ádil Shaıah­met­uly. – Olar maǵan armııa gene­raly Saǵadat  Nur­maǵambetovtiń qola músi­nin ja­qyn arada jasap, ony Más­keýdegi «Taǵ­zym taýda» or­na­lasqan UOS Or­talyq mura­jaı­yna mamyr aıyn­da qoıý kere­ktigin aıtty. «Reseı­lik azamattar asyqtyryp jatyr. Al bizdiń qarjy izdep barmaǵan jerimiz, ashpaǵan esigimiz joq, báribir sheshe almadyq», dep sóz aıaǵynda músindi jasap berýge kómek surady. Kezinde Saǵadat Nur­maǵambetov aǵa­myzdyń qara­maǵynda qyzmet ettim, sońynan dámdes boldym, tár­bıesin kór­dim, aqyl-keńesin tyńdap júrdik. Arda­gerler qaý­ymdastyǵy bas­shylarynyń óti­nishterine oılanyp qaldym. Bir-eki apta ótken soń ardager áriptesterim áńgimeni qaıta qozǵady, máseleniń sheshilmegenin anyq aıtty. Sodan keıin batyr aǵamyzdyń qola músinin jasap berýge ýáde etip, ózim aınalystym.  Sodan «Medetbek Batyr» qory bas­shylarymen aqyldasa ke­le, T.Júrgenov atyndaǵy О́ner aka­demııasynyń professo­ry, elimizge áıgili músinshi, Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Memlekettik syı­lyqtyń laý­re­aty Esken Serge­baev­pen k­elisimshartqa otyr­dyq. Keli­sim­­shart boıynsha, batyr­dyń beınesi somdalǵan mú­sindi 2 aıdyń ishinde jasaý kerek dep sheshtik. «Medetbek Batyr» qo­ǵam­dyq qorynyń músheleri onyń qar­­jysyn tolyq tóledi. Mine, bú­gin bizdiń ushaqpen Máskeýge alyp bara jatqan qaharman músininiń jaı-japsary osyndaı.  ...Máskeý áýejaıynda bizdi Reseı astanasyndaǵy Qazaqstan el­shiliginiń resmı ókili Dáýren Dııarov bastaǵan top tosyp aldy. Sal­tanatty jıyn kelesi kúni «Taǵzym taýdaǵy» aýmaǵy at­shaptyrym ataqty Ulttyq or­talyq murajaıynda tús aýa bas­­­taldy. Ekijaqty shýaqty júz­­de­sýlerden soń «1941-1945 jyl­­­dardaǵy Uly Otan soǵysy Or­­talyq murajaıynyń» dırek­to­ry Aleksandr Shkolnık. Ke­ńes Odaǵynyń eki márte Ba­ty­ry Sergeı Grısev atyndaǵy «Je­ńim­paz» qory dı­rektorynyń min­detin atqarýshy Petr Chýıko, ge­neral-polkovnık Leontıı Shev­sov, general-leıtenant Vıa­ches­lav Borısov syndy áskerı qaı­ratkerler tebirene sóz sóılep, dań­qty qolbasshy Saǵadat Nurmaǵambetov týraly qyzyqty estelikter aıtty.  Qazaqstandyqtar tarapyna Generaldar qaýymdastyǵynyń tó­raǵasy ádilet general-maıory Rústem Qaıdarov, Keńes Oda­ǵynyń Batyry, Qazaq­stan­nyń Halyq qahar­many, qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkeri, avıasııa general-maıory Toqtar Áýbákirov, batyrdyń qyzy Aısulý Nur­ma­ǵam­betova sóz sóıledi. Qyzy Aısulý men nemeresi Saýyq Nurmaǵambetovterge jınalǵan jurtshylyq aıryqsha qurmet kórsetip, qol soqty. – Ákemizdiń eskertkishiniń jasa­lýyna uıytqy bolǵan Respýb­lıkalyq «Generaldar keńesi» qaýym­dastyǵyna, mú­sin­di jasat­qan «Medetbek Ba­tyr» qoǵam­dyq qoryna, ási­rese, sony uıym­das­tyrǵan ba­tyr­­dyń tikeleı ur­paǵy, ákemniń qaramaǵynda qyz­met istegen áriptes inisi bolyp keletin gene­ral-leıtenant Ádil Shaıah­met­ulyna, Uly Otan soǵy­syn­da erlik kórsetken qahar­man­dardyń esimderin óshirmeı, ta­rıhta saqtalyp qalýyna ól­sheý­siz eńbek sińirip otyrǵan osy murajaıdyń ujymyna sheksiz al­­ǵysymdy bildiremin, – dedi Aısulý Saǵadatqyzy. Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Lenın komsomo­ly syılyǵynyń laýreaty, kúıshi, kompozıtor Shámil Ábil­taev pen Máskeýde turatyn jerlesimiz Tatıana Poltavskaıa jınalǵandar aldynda óner kór­setti. Abaı ata­myzdyń «Aıt­tym sálem, Qalam­qas», «Kózim­niń qarasy», «Syn naroda» ánderi asqaqtap shyrqaldy.  General-maıor Rús­tem Qaı­­darov osy sharany uı­ym­­­dastyrýda belsendilik ta­nyt­qan bir top reseılikke Ke­ńes Odaǵynyń Batyry, Ha­lyq qa­har­many Saǵadat Nur­maǵam­betovtiń me­reıtoılyq medaldary men Qurmet gramotalaryn tabys etti.  «Dańq» zalyndaǵy Otan qor­ǵa­ǵan on san batyr arasynda hal­qy­myz­dyń dańqty uldary – Keńes Odaǵynyń eki márte Baty­ry Talǵat Bıgeldınov pen Qazaq­stan­­nyń tuńǵysh Qorǵanys mı­nıstri, Halyq qaharmany, Keńes Odaǵynyń Batyry Saǵadat Nur­maǵambetovtiń qoladan quıǵan músinderi ultymyzdyń órliginiń belgisindeı qasqaıyp turdy... 

 Manarbek IZBASAR,  Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi,  halyqaralyq Jambyl syılyǵynyń laýreaty  ALMATY – MÁSKEÝ – ALMATY Sýretti túsirgen avtor