• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 27 Maýsym, 2017

Tuǵyry bıik tulǵa

284 ret
kórsetildi

О́tken jeksenbi kúni Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada beligili jazýshy, kınodramatýrg Smaǵul Elýbaıdyń 70 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Tuǵyry bıik tulǵa» atty shyǵarmashylyq keshi ótti.

Atalmysh sharamen oraılas qalamgerdiń Qazaqstannyń Túr­kııadaǵy elshiliginiń qoldaýymen túrik tilinde jaryq kórgen «Aq­boz úı» («Arasat Meydan») roma­ny men úlken jazýshy Ábish Kekil­baevtyń fılosofııalyq-psı­hologııalyq astary tereń kesek týyndysy «Ańyzdyń aqyry» kita­bynyń da («End of the legend») aǵylshyn tilinde aýdarylǵan nusqasynyń tusaýkeser rásimi qatar uıymdastyryldy.

Mereı jasqa tolyp otyrǵan qalamger Smaǵul Elýbaı 1947 jyly Túrikmenstan jerinde dúnıege kelgen. 1961 jyly áýletimen bir­ge ata­jurtyna qonys aýdaryp, Alma­tydaǵy №12 orta mektepte oqyǵan. 1971 jyly QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetin bitirip, shyǵarmashylyq jolǵa túsken. Jazýshynyń shyǵarmasynyń basty ereksheligi – uzaq jylǵa sozyl­ǵan otarshylyq buǵaýǵa degen qarsylyq, sonymen qatar qazaq­tyń kóne tanymyn boıyna tereń sińirgen adam retinde shyǵarmalarynyń rýhanı-ulttyq boıaýy qanyq, jazý stıli qospasyz qazaqy.

Qalamgerdi qazaq ádebıeti atty shalqarǵa ákelip qosqan tól­qujaty sııaqty týyndysy, árıne «Aqboz úı» romany. Bul týyn­dyda negizinen qýǵyn-súrgin, ashar­shylyq jyldary qazaq aýyl­darynyń bastan keshirgen qıyn taǵdyr-talaıy sóz bolady. – Osy dúnıeni jazýǵa 30 jyl daıyn­­daldym, – deıdi jazýshy. Oqı­ǵalar soraby kókeıde ábden pisip, tolysqan shaqta bir shopannyń kıiz úıinde jatyp alyp jazyp shyqqan.

Kesh ústinde shyǵarmashylyq tulǵa jaıly aqjarma tilek aıtqan qoǵam qaıratkeri Myrzataı Jol­dasbekov, «Smaǵul óte oıshyl, bappen sóıleıtin jáne kóptiń kókeıindegi dúnıeni taýyp aıtatyn suńǵyla adam» dese, Memlekettik syılyqtyń laýreaty jazýshy Ánes Saraı, jazýshynyń shyǵarmasyn oqyǵanda ondaǵy oqıǵalar kózge elestep otyrady, bul ekiniń birinde kezdese bermeıtin sheberlik, onyń kınematografııaǵa tez boı urýy osy qabiletinen ekenin erekshelep aıtty.

Akademık Ǵarıfolla Esim jalpy qazaq ádebıetiniń ulttyq-ıdeologııalyq mańyzy jaıly oı qozǵap, «Qazaq sovet ádebıeti» jáne «Qazaq ádebıeti» atty eki uǵymnyń arajigin anyq­taıtyn ýaqyt jet­kenin atap ótti. Basqosýdy túıin­deý úshin minbege kóterilgen fılologııa ǵylymdarynyń doktory Tursyn Sydyqov myrza kesh ıesiniń jazýshylyq sheberligi men onyń shyǵarmalaryndaǵy – keleli oılar, túıindi tolǵamdar, salt-dástúr, ulttyq qundylyqtarǵa baı sıpaty qalamgerdiń adamı buljymas dińgegi ekenin, ásirese, qazaq kıno óneri kınodramatýrgııada atqarǵan eńbekteri el men halyq tarabynan laıyqty baǵasyn alýy tıis degenge toqtaldy.

Beken Qaıratuly, «Egemen Qazaqstan»