Madagaskar: muhıttyń lebi Arqaǵa jetti

Elorda tórinde ótken saltanatty shara Qazaqstan men Madagaskar elderiniń ánurandaryn oryndaýmen bastaldy. – Madagaskar elimen aramyz alshaq jatsa da, osyndaı aýqymdy sharadan qalys qalmaı, arqa tórine kelip, óz ıdeıasyn, jańa tehnologııa­syn usynyp otyrǵany biz úshin úlken qurmet. Meımandardan bir baıqaǵanym, óte qonaqjaı, baýyrmal bolyp keledi. Osy jaǵynan olar qazaq halqyna qatty uqsaıdy, – dedi Aqparat jáne kommýnıkasııa­lar mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Janat Qojahmetov. Sonymen qatar, jıyn barysynda sóz alǵan Madagaskar Res­pýb­lıkasynyń jastar isi jáne sport vıse-mınıstri Robert Ran­drı­anırına óz elinde energııa su­ranysy kóbinese aǵash otyn já­ne mu­naıdy paıdalaný arqyly jú­ze­ge asatynyn aıtty.  – Elimizde energııa kózi kóbinese aǵash otyn jáne munaıdy paıdalaný arqyly alynady. Sondyqtan, jańartylatyn energııa kózderin paıdalaný jalpy mólsherdiń  1 paıyzyn quraıdy. Gıdravlıka, kún, jel jáne bıogaz sııaqty balamaly qýat kózderi qorshaǵan ortaǵa zııan tıgizbeıtinin bilemiz. Endi, mine, EKSPO-da tájirıbe almasýǵa keldik. Sonymen qatar, Madagaskarda kún jylyna  2 800 saǵat boıy shýaǵyn shashyp turady. Osyny tıimdi paıdalaný úshin kún panelderi kóptep ornatylyp, elektr qýatyn óndiretin zaýyttar salynyp jatyr, – dedi Robert Randrıanırına. Madagaskar Respýblıkasy Astanaǵa qandaı erekshelikterin ala kelgeni kópshiliktiń kókeıin­de­gi mańyzdy suraq bolyp tur­dy. Bul rette, delegasııanyń múshe­si Rýs Rasımbarıson aldymen Madagaskar ázirge gıdroelek­trı­kalyq energııany paıdalanyp ke­le jatqanyn, ýaqyt óte kele «ja­syl ekonomıkaǵa» da kóshý josparda turǵanyn málim etti. – Kórmeniń basty taqyryby «Bolashaqtyń energııasy» dep atalýynyń astarynda kóptegen oı jatyr. Balamaly energııa kózderin damytýmen qatar, energetıkadaǵy sapaly ózgerister joly, ony tasymaldaý tásilderine búkil álem atsalysýy kerek. Qazir Madagaskarda qoqys máselesi úlken qıyndyq týdyryp otyr. Osyǵan baılanysty biz sol turmystyq qal­dyqtardy tıimdi paıdalanyp, energııa kózin alýdyń jolyn taptyq. Jahan jurtshylyǵyna EKSPO-2017 kórmesi arqyly osy ereksheligimizdi pash etkimiz keledi, – dedi delegasııanyń múshesi. Mádenı baǵdarlama barysynda Madagaskardyń tanymal «Tsienimparihy» mýzykalyq toby óner kórsetti. Bul top jınalǵan qaýymdy óz eliniń ónerimen tanystyrdy. Olar «Jejy voatavo», «Djembe» sekildi dástúrli aspaptarymen «Masakany manga/ripe mangoes», «Maitsokely/little green», «Zendana surprised» sekildi týyndylaryn oryndady. Ár el óziniń ulttyq qun­dy­lyq­tarymen, salt-dástúrimen ere­k­shelenedi. Malagasıılardyń ulttyq kıimi, qyzyldy-jasyldy ta­qııasy, sondaı-aq, jalań aıaq jú­rýi kópshilik nazaryn eriksiz aý­dartty. Ulttyq kıimniń ataýy – grofııa. Aıtýyna qaraǵanda, ar­naıy daıyndalǵan matany keptirip baryp, ázirlenedi eken. Al beline jibek mata belbeý re­tin­de taǵylady. Aıaq kıimsiz júrýi Ma­dagaskardyń aýa raıyna tikeleı baılanysty.  Madagaskar – Afrıka qur­ly­ǵynyń ońtústik-shyǵysynda, Úndi muhıtynda ornalasqan memleket. Álemdegi araldardyń ishinde kólemi boıynsha tórtinshi orynda tur. Aýmaǵy 587,045 sharshy shaqyrymdy quraıdy. 26 maýsym kúni táýelsizdiginiń 57 jyldyǵy  atalyp ótti.