2011 jylǵy 18 tamyz, Astana qalasy
Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesin bekitý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Bıýdjet kodeksiniń 141-babynyń 19) tarmaqshasyna sáıkes Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıteti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesi bekitilsin.
2. Mynalardyń kúshi joıylsyn dep tanylsyn:
1) «Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyna syrtqy baqylaýdy júrgizý erejesin bekitý týraly» Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 2009 jylǵy 27 naýryzdaǵy № 4 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5643 tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵy, 2009 jyl, № 7 jarııalanǵan);
2) «Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesin bekitý týraly Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 2009 jylǵy 27 naýryzdaǵy № 4 qaýlysyna ózgeris engizý týraly» Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıteti Tóraǵasynyń 2009 jylǵy 4 jeltoqsandaǵy № 30 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5984 tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵy, 2010 jyl, № 10 jarııalanǵan);
3) «Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesin bekitý týraly» Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 2009 jylǵy 27 naýryzdaǵy № 4 qaýlysyna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń 2010 jylǵy 28 qarashadaǵy № 37-Q qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6702 tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵy, 2011 jylǵy, № 1 jarııalanǵan).
3. Esep komıtetiniń apparat basshysy Syzdyqov E.Q. bir aı merzimde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde osy qaýlynyń memlekettik tirkelýin qamtamasyz etsin.
4. Osy qaýly alǵash resmı jarııalanǵan kúninen bastap on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Tóraǵa O. О́KSIKBAEV.
Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi
esep komıtetiniń 2011 jylǵy 18 tamyzdaǵy № 2-NP normatıvtik qaýlysymen bekitilgen
Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesi
1. Jalpy erejeler
1. Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy júrgizý erejesi (budan ári – Ereje) Qazaqstan Respýblıkasy Bıýdjet kodeksiniń 141-babynyń 19) tarmaqshasyna, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2002 jylǵy 5 tamyzdaǵy № 917 Jarlyǵymen bekitilgen Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıteti týraly erejege, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2009 jylǵy 7 sáýirdegi № 788 jarlyǵymen bekitilgen Memlekettik qarjylyq baqylaý standarttaryna (budan ári – Standarttar) sáıkes ázirlengen.
2. Ereje syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy josparlaý, júrgizý, onyń nátıjelerin resimdeý, sheshim shyǵarý, sapany baqylaý, esepke alý, eseptilik jáne sheshimderdiń oryndalýyn baqylaý, memlekettik organdardyń, aýdıtorlyq uıymdardyń mamandaryn jáne sarapshylardy baqylaý júrgizýge tartý tártibin aıqyndaıdy.
3. Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaý memlekettik basqarý júıesiniń ajyramas bóligi bolyp tabylady jáne bıýdjet qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalanýdyń ashyqtyǵyn, tıimdiligin, jaýapkershiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdy (budan ári – baqylaý) memlekettik basqarýdyń respýblıkalyq jáne jergilikti deńgeılerinde Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıteti (budan ári – Esep komıteti) men oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń tekserý komıssııalary (budan ári – Tekserý komıssııasy) júzege asyrady (budan ári – syrtqy baqylaý organdary).
4. Baqylaý respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdiń atqarylýyn, memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynyń, memlekettik organdardyń strategııalyq josparlarynyń iske asyrylýyn, bıýdjet prosesine qatysýshylardyń, onyń ishinde kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń, sondaı-aq basqa da bıýdjet qarajatyn alýshylardyń, baılanysty granttardy, memleket kepilgerlikteri men aktıvterin, memlekettik jáne memleket kepildik bergen qaryzdardy, bıýdjettik ınvestısııalardy paıdalanatyn jeke jáne zańdy tulǵalardyń (budan ári – baqylaý obektileri) Qazaqstan Respýblıkasynyń bıýdjet jáne ózge de zańnamasynyń normalaryn saqtaýyn monıtorıngileý, salystyrý, baǵalaý jáne taldaý júıesin qoldana otyryp júrgiziledi.
5. Baqylaý júrgizýge tartylatyn memlekettik organdardyń, aýdıtorlyq uıymdardyń mamandary jáne sarapshylar osy Erejeni basshylyqqa alady.
2. Baqylaý týraly jalpy málimetter
6. Baqylaý júrgizý kezinde:
1) táýelsizdik;
2) obektıvtilik;
3) anyqtyq;
4) ashyqtyq;
5) quzyrettilik;
6) jarııalylyq prınsıpteri basshylyqqa alynady.
7. Baqylaý syrtqy baqylaý organynyń strategııalyq, operasııalyq (jyldyq) jáne toqsandyq jumys josparlarynyń negizinde júrgiziledi.
8. Syrtqy baqylaý organdarynyń strategııalyq josparlary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes, al jyldyq jáne toqsandyq jumys josparlary syrtqy baqylaý organdarynyń ishki reglamentine sáıkes ázirlenip, bekitiledi.
9. Syrtqy baqylaý organdarynyń baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adamdarynyń baqylaý obektisin tańdaýdyń oryndylyǵyn (táýekelderdi basqarý júıesiniń derekterin eskere otyryp), baqylaý obektisiniń memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalardy, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalaryn jáne ózge de baǵdarlamalyq qujattardy iske asyrýǵa qatysý dárejesin, baqylaý júrgizýdiń boljanyp otyrǵan kezeńinde respýblıkalyq nemese jergilikti bıýdjetterden bólingen qarajat kólemin, memleket aktıvteriniń bar-joǵyn jáne ózge baqylaý-qadaǵalaý organdarynyń osy obektidegi sońǵy baqylaý is-sharalary týraly málimetterdi negizdeıtin usynystary baqylaý obektisin jumys josparyna engizýge negiz bolyp tabylady.
10. Baqylaý is-sharasyn júrgizýge tikeleı basshylyqty syrtqy baqylaý organynyń basshysy taǵaıyndaıtyn, ony júrgizýge jaýapty laýazymdy adam júzege asyrady.
3. Baqylaýdyń úlgileri men túrleri
11. Baqylaý mynadaı úlgilerge bólinedi:
1) sáıkestikke baqylaý jasaý – baqylaý obektisi qyzmetiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń bıýdjet jáne ózge de zańnamasynyń talaptaryna sáıkestigin baǵalaý;
2) qarjylyq eseptilikti baqylaý – baqylaý obektisiniń qarjylyq eseptilikti jasaýynyń jáne tabys etýiniń anyqtyǵyn, negizdiligin jáne ýaqtylyǵyn baǵalaý.
Qarjylyq eseptilikti baqylaýdyń nátıjesi boıynsha baqylaý obektisiniń qarjylyq eseptilik standarttaryna sáıkes júrgizgen qarjylyq operasııalarynyń nátıjeleri týraly jetkilikti jáne qajetti dáleldemeleri negizinde jasalǵan obektıvti pikir bildiriledi;
3) tıimdilikti baqylaý – sáıkestikke baqylaý jasaý jáne qarjylyq eseptilikti baqylaý negizinde júrgiziletin baǵalaý, memlekettik organdardyń strategııalyq josparlarynda kózdelgen tikeleı jáne túpki nátıjelerge qol jetkizilýin, memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynyń iske asyrylýyn, kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi, baılanysty granttardy, memlekettik jáne memleket kepildik bergen qaryzdardy, memleket kepilgerlikteri men aktıvterin paıdalanýdy baǵalaý, sondaı-aq memlekettik organ jáne kvazımemlekettik sektor sýbektileri qyzmetiniń ekonomıkanyń nemese jeke alǵanda ekonomıkanyń, áleýmettik salanyń, memlekettik basqarýdyń basqa da salalarynyń damýyna tıgizetin áserin keshendi jáne obektıvti taldaý.
Tıimdilikti baqylaý mynadaı negizgi baǵyttardy:
1) baqylaý obektisi qyzmetiniń naqty nátıjelerine qol jetkizýge jumsalǵan bıýdjet qarajatynyń paıdalanylý únemdiligin;
2) baqylaý obektisiniń óndiristik jáne ózge qyzmeti prosesinde eńbek, qarjy jáne basqa resýrstardy paıdalanýdyń, sondaı-aq aqparattyq júıeler men tehnologııalardy paıdalanýdyń ónimdiligin;
3) baqylaý obektisiniń qoıylǵan mindetterdi oryndaý, osyǵan bólingen resýrstar kólemin eskere otyryp, josparly kórsetkishtermen salystyrǵanda naqty nátıjelerge qol jetkizý boıynsha qyzmetiniń nátıjeliligin qamtýy tıis.
12. Syrtqy baqylaý organdary óz ókilettikteri sheginde mynadaı baqylaý túrlerin júzege asyrady:
1) keshendi baqylaý - baqylaý obektileriniń naqty kezeńdegi qyzmetin barlyq máseleler boıynsha baqylaý jáne baǵalaý;
2) taqyryptyq baqylaý - baqylaý obektisiniń naqty kezeńdegi qyzmetin jekelegen máseleler boıynsha baqylaý jáne baǵalaý;
3) ústeme baqylaý - úshinshi tulǵalardy baqylaý, ol tekserilip otyrǵan másele sheńberinde baqylaýdyń negizgi obektisimen ózara qatynastar máseleleri boıynsha ǵana júrgiziledi;
4) birlesken baqylaý – memlekettik qarjylyq baqylaý organdary basqa memlekettik organdarmen kelisilgen ýaqytta birlesip júrgizetin baqylaý.
5) parallel baqylaý – memlekettik qarjylyq baqylaý organdary kelisilgen máseleler jáne ótkizý ýaqyty boıynsha keıinnen nátıjelerimen ózara almasa otyryp, derbes júrgizetin baqylaý.
13. Baqylaý rásimi josparlaýdan, júrgizýden, onyń qorytyndysy boıynsha qabyldanǵan nátıjelerdi resimdeýden turady.
4. Baqylaýdy josparlaý tártibi
14. Baqylaýdy josparlaý onyń bastapqy kezeńi bolyp sanalady, onda baqylaý obektisiniń jumys isteýi men qyzmetiniń, baǵdarlamalardyń iske asyrylýynyń jáne syrtqy baqylaý organynyń quzyretine kiretin basqa da máselelerdiń baqylaýǵa jatatyn aspektilerine zerdeleý júrgiziledi (baqylaýdyń úlgisi men túrin, baqylaý obektisin tańdaý, baqylaýmen qamtylatyn kezeń, bıýdjet qarajatynyń, túsimderdiń, baılanysty granttardyń, memleket aktıvteriniń, bıýdjettik ınvestısııalardyń kólemi, baqylaý júrgizý merzimi, baqylaý obektileriniń sany, eńbekti kóp qajet etetini jáne táýekelderdi basqarý júıesin eskere otyryp, tolyqqandy baqylaýdy júzege asyrýǵa qajetti basqa da resýrstar).
Baqylaýdy josparlaý kezinde jumys standarttary paıdalanylady, olar baqylaýdyń barlyq úlgilerine qoldanylady.
15. Baqylaýdy josparlaý kezinde keshendilik, úzdiksizdik, ońtaılylyq, ataýlylyq prınsıpterin basshylyqqa alǵan jón:
1) josparlaýdyń keshendiligi – baqylaý obektisin aldyn ala zerdeleýden bastap, baqylaý baǵdarlamasyn jasaǵanǵa deıingi josparlaýdyń barlyq kezeńderiniń ózara baılanystylyǵy men kelise júrgizilýi;
2) josparlaýdyń úzdiksizdigi – baqylaýdy júzege asyratyn baqylaý organdarynyń qyzmetkerlerine, memlekettik organdardyń, aýdıtorlyq uıymdardyń mamandaryna jáne sarapshylarǵa berilgen tapsyrmalardyń baqylaý kezeńderi men merzimderi boıynsha ózara baılanystylyǵyn belgileý;
3) josparlaýdyń ońtaılylyǵy – baqylaýdyń túpki maqsatyna qol jetkizý úshin eń az shyǵyn jumsaı otyryp, baqylaýdyń úlgilerin, túrlerin, sondaı-aq baqylaý baǵdarlamasynyń eń utymdy nusqasyn tańdaý;
4) josparlaýdyń ataýlylyǵy – baqylaý obektileriniń óńirlik ornalasýyn qosa alǵanda, olardy naqty tańdaý.
16. Baqylaýdy josparlaýdyń nysanasy:
1) respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterge túsetin túsimderdiń tolyqtyǵy men ýaqtylylyǵy, respýblıkalyq bıýdjetten túsetin túsimder somalarynyń qaıtarylýy, salyqtyq jáne kedendik ákimshilik etý;
2) memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalar, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalary;
3) ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń strategııalyq josparlary;
4) memlekettik organdardyń, mekemelerdiń jáne ózge de uıymdardyń – bıýdjet qarajatyn ıelenýshiler men alýshylardyń naqty qyzmeti arqyly júzege asyrylatyn bıýdjet qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalaný prosesi;
5) qoıylǵan áleýmettik-ekonomıkalyq maqsattar men mindetterge qol jetkizýge, sondaı-aq memlekettik fýnksııalardy oryndaýǵa jáne memlekettik qyzmetterdi kórsetýge paıdalanylatyn memlekettiń barlyq resýrstary, qarjy jáne ózge de aktıvteri bolyp tabylady.
Osy resýrstardyń jıyntyǵy:
respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdiń qarajatyn;
memlekettik tótenshe bıýdjettiń qarajatyn;
Ulttyq qordyń qarajatyn;
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kelisimimen nemese tapsyrmasy boıynsha Ulttyq banktiń aktıvterin;
memlekettiń kepilgerlikteri men aktıvterin;
bıýdjet qarajaty men memleket aktıvterin zańnamanyń talaptaryna sáıkes basqarý men qoldanýdyń ózge de salalaryn (transfertter, granttar, qaryzdar, sýbvensııalar, bıýdjettik kredıtter jáne basqalar);
memlekettik satyp alýdy júrgizýdiń rásimderin qamtıdy.
17. Baqylaý is-sharasyn josparlaý nátıjege qol jetkizý maqsatynda ózara baılanysqan úsh kezeńnen – baqylaý obektisin aldyn-ala zerdeleýden, baqylaý josparyn jasaýdan, baqylaý baǵdarlamasyn bekitýden turady.
18. Baqylaý obektilerin aldyn ala zerdeleý baqylaýdyń maqsaty men máselelerin aıqyndaýǵa, baqylaý obektilerin naqtylaýǵa jáne tıimdilikti baqylaýdy júrgizgen jaǵdaıda tıimdilikti, únemdilik pen nátıjelilikti baǵalaýdyń tıisti ólshemderin ázirleýge qajetti aqparatty jınaý jáne taldaý jolymen júrgiziledi.
Baqylaý obektisin aldyn ala zerdeleý baqylaý is-sharalary bastalǵanǵa deıin keminde bes jumys kúni ishinde júrgiziledi.
19. Baqylaý obektisin aldyn ala zerdeleý barysynda josparlanǵan baqylaýdy júrgizýge qajetti aqparat kózderi aıqyndalady, sondaı-aq baqylaý obektisinde ishki baqylaý júıesi bolǵan jaǵdaıda, onyń qyzmeti zerdelenedi.
Baqylaý obektisiniń qyzmeti týraly aqparat kózderi:
1) baqylaý obektisiniń qyzmetin retteıtin normatıvtik quqyqtyq aktiler;
2) baqylaý obektisiniń quryltaı qujattary;
3) memlekettik organdardyń strategııalyq, operasııalyq josparlary, kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń damý josparlary;
4) buıryqtar, ókimder, nusqaýlyqtar, keńes hattamalary;
5) baqylaý obektisiniń óndiristik jáne uıymdyq qurylymyn reglamentteıtin qujattar;
6) baqylaý obektisiniń qarjylyq, býhgalterlik jáne statıstıkalyq eseptiligi;
7) baqylaý obektisiniń qyzmetin josparlaý qujattary;
8) burynǵy tekserýlerdiń materıaldary, sondaı-aq anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıý boıynsha qujattar;
9) baqylaýdy júrgizýge jaýapty laýazymdy adamnyń suraýlaryna jaýaptar;
10) baqylaý obektisiniń ınternet resýrstary;
11) buqaralyq aqparat quraldaryndaǵy jarııalanymdar;
12) úshinshi tulǵalardyń suraýlaryna jaýaptar;
13) memlekettik satyp alýdyń júrgizilýin monıtorıngileý boıynsha qujattama;
14) baqylaý obektisi týraly málimetterdi qamtıtyn ózge de kózder bolyp tabylady.
Memlekettik qupııalardy jáne zańdarmen qorǵalatyn ózge de qupııany quraıtyn málimettermen jumys isteýge quqyq beretin qajetti qujattardy ýaqtyly daıyndaý maqsatynda atalǵan málimetterdiń baqylaý obektilerinde bar-joǵy anyqtalady.
20. Baqylaý obektisin aldyn ala zerdeleý barysynda alynǵan derekterge sáıkes taldaý júrgizilip, táýekelder aıqyndalady, solardyń negizinde baqylaýdyń úlgileri, túrleri, áleýetti mańyzdy baǵyttary, sondaı-aq resýrstardyń kólemi, onyń ishinde baqylaý júrgizýge qajetti mamandardy, sarapshylardy jáne aýdıtorlyq uıymdardy tartý máselesi anyqtalady.
21. Bul obektilerde baqylaýdy júzege asyrýdyń orynsyz ekenin (eleýli táýekelderdiń joq ekenin jáne basqalardy) nemese baqylaýdyń úlgileri men túrleri boıynsha ózgerister engizýdiń qajettigin kórsetetin faktorlar anyqtalǵan jaǵdaıda, baqylaýǵa jaýapty laýazymdy adam baqylaýdyń úlgisi men túrin, sondaı-aq baqylaý obektileriniń tizbesin ózgertý nemese atalǵan baqylaý is-sharasyn syrtqy baqylaý organynyń jumys josparynan alyp tastaý týraly usynys daıyndaıdy jáne ony syrtqy baqylaý organynyń birinshi basshysyna (budan ári – syrtqy baqylaý organynyń basshysy) qaraýǵa usynady. О́zgeris engizý týraly nemese syrtqy baqylaý organynyń jumys josparynan baqylaý is-sharasyn alyp tastaý týraly sheshim onyń reglamentine sáıkes qabyldanady.
22. Baqylaý obektisin aldyn ala zerdelegennen keıin jospar jasalyp, baqylaý baǵdarlamasy ázirlenedi.
23. Baqylaý josparyn baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adamnyń usynysy boıynsha syrtqy baqylaý organynyń basshysy bekitedi jáne ony syrtqy baqylaý organynyń basshysy baqylaý júrgizý prosesinde ózgertýi nemese tolyqtyrýy múmkin.
24. Baqylaý josparynda baqylaý júrgizýge negiz, baqylaýdyń maqsaty, baqylaý obektileri, bıýdjetke túsken túsimderdiń nemese qarjylandyrýdyń, memleket aktıvteriniń, bıýdjettik ınvestısııalardyń, memlekettik qaryzdardyń, kepilgerlikterdiń, baılanysty granttardyń, memlekettik satyp alýdyń kólemi, baqylaýmen qamtylatyn kezeń, baqylaýdyń uzaqtyǵy kórsetile otyryp negizgi uıymdastyrýshylyq máseleler, sondaı-aq ony júrgizýge qajetti resýrstar qamtylady.
25. Syrtqy baqylaý organynyń basshysy tıisti baqylaý is-sharasynyń josparynda merzimin belgileıtin tıimdilikti baqylaýdy qospaǵanda, baqylaý júrgizýdiń merzimi aldaǵy jumystardyń kólemin jáne qoıylǵan mindetterdi eskere otyryp, baqylaý obektisiniń basshysyna baqylaý júrgizýge arnalǵan tapsyrmany tabys etken sátten bastap kúntizbelik otyz kúnge deıin belgilenedi.
26. Syrtqy baqylaý organynyń basshysy baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adamnyń jazbasha ótinishi boıynsha baqylaý júrgizýdiń merzimin kúntizbelik otyz kúnge deıingi merzimge uzarta alady.
27. Baqylaý tobynyń aldyn ala sandyq jáne derbes quramy baqylaýǵa jaýapty laýazymdy adamdarmen kelise otyryp, syrtqy baqylaý organynyń toqsandyq jumys josparlaryna qosymshalarda aıqyndalady.
28. Baqylaý tobynyń quramy syrtqy baqylaý organynyń bireýin baqylaý tobynyń jetekshisi aıqyndaıtyn keminde eki qyzmetkerin, al qajet bolǵan jaǵdaıda memlekettik organdardyń mamandaryn, aýdıtorlyq uıymdardyń qyzmetkerlerin jáne sarapshylardy qamtýy tıis.
29. Baqylaý baǵdarlamasy baqylaý josparyn damytý úshin jasalady jáne ony is júzinde iske asyrýǵa qajetti is-sharalardyń egjeı-tegjeıli sıpattamasyn bildiredi.
Baqylaý baǵdarlamasyn baqylaý toby ázirleıdi jáne ony baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adam bekitedi.
Baqylaý baǵdarlamasy qısyndy, túsinikti, sondaı-aq baqylaýdy júrgizýdiń maqsatyna jáne oǵan arnalǵan resýrstarǵa qaraı onyń yqtımaldy nátıjeleriniń araqatynasy turǵysynan tıimdi bolýy tıis.
Baqylaý júrgizý barysynda baqylaý baǵdarlamasyna syrtqy baqylaý organynyń reglamentine saı tolyqtyrýlar nemese ózgerister engizilýi múmkin.
30. Baqylaý baǵdarlamasynda baqylaý júrgizýge negiz, baqylaý tobynyń derbes quramy, onyń jetekshisi, baqylaý máseleleri jáne olardy qaraýdyń dáıektiligi kórsetiledi. Tıimdilikti baqylaý júzege asyrylatyn jaǵdaıda, baqylaý baǵdarlamasyna ony júrgizýdiń ólshemderi engiziledi.
31. Baqylaý júrgizýdiń nátıjesi boıynsha qol jetkizemiz dep josparlanǵan baqylaý baǵdarlamasynyń maqsaty aıqyn jáne naqty bolýy tıis. Bul rette táýekelderdiń joǵary dárejesin anyqtaýǵa bolatyn jáne baqylaý qorytyndysy barynsha nátıje bere alatyn salalarǵa basa ekpin qoıylýy tıis.
Baqylaýdyń maqsaty baqylaý aıaqtalǵannan keıin tıisti qorytyndylar men tujyrymdar jasalyp, usynymdar ázirlenetindeı bolyp aıqyndalýy qajet.
32. Baqylaýdyń maqsaty qoıylǵan mindetterge: bıýdjettiń atqarylýyn, memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynyń, memlekettik organdardyń strategııalyq josparlarynyń iske asyrylýyn, kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń olarǵa bıýdjettik baǵdarlamalarda kózdelgen maqsattarǵa bólingen bıýdjet qarajatyn paıdalanýyn, bıýdjetke túsetin túsimderdiń tolyqtyǵy men ýaqtylylyǵyn, bıýdjetten túsetin túsimder somalarynyń qaıtarylýyn, salyqtyq jáne kedendik ákimshilik etýdiń tıimdiligin baǵalaýǵa, bıýdjet qarajatyn, onyń ishinde nysanaly transfertter men kredıtterdi, baılanysty granttardy, memlekettik jáne memleket kepildik bergen qaryzdardy, bıýdjettik ınvestısııalardy, konsessııalyq jobalardy bıýdjetten qosa qarjylandyrýdy, sondaı-aq memlekettiń kepilgerlikteri men aktıvterin paıdalanýdyń Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkestigin baqylaýǵa baılanysty aıqyndalady.
33. Memlekettik organdardyń strategııalyq josparlary, memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalar, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalary, baılanysty granttar, memleket kepilgerlikteri men aktıvteri, memlekettik jáne memleket kepildik bergen qaryzdar, bıýdjet qarajatyn, memleket aktıvterin paıdalanýǵa jáne memlekettik organnyń jáne/nemese kvazımemlekettik sektor sýbektisiniń qyzmetine qatysty jekelegen máseleler baqylaýdyń máni bolyp tabylady.
34. Baqylaý baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttary:
1) memlekettik organdardyń strategııalyq josparlarynda kózdelgen tikeleı jáne túpki nátıjelerge qol jetkizýi, memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynyń, kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń iske asyrylýy;
2) baqylaý obektisiniń esepke alý men eseptilikti júrgizýiniń anyqtyǵy men durystyǵy;
3) respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetter qarajatyn, onyń ishinde joǵary turǵan bıýdjetten tómen turǵan bıýdjetke bólingen nysanaly transfertter men kredıtterdi, baılanysty granttardy, memlekettik jáne memleket kepildik bergen qaryzdardy, konsessııalyq jobalardy bıýdjetten qosa qarjylandyrýdy, sondaı-aq memlekettiń kepilgerlikteri men aktıvterin paıdalanýdyń Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkestigi;
4) respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterge túsetin túsimderdiń tolyqtyǵy men ýaqtylylyǵy, sondaı-aq túsimder somalarynyń qaıtarylýy, salyqtyq jáne kedendik ákimshilik etýdiń tıimdiligi;
5) respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetter qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalaný kezinde baqylaý obektileriniń memlekettik satyp alý týraly zańnamany saqtaýy;
6) kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń olarǵa memlekettik, salalyq jáne bıýdjettik baǵdarlamalarda, aýmaqtardy damytý baǵdarlamalarynda kózdelgen maqsattar men is-sharalarǵa bólingen bıýdjet qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalanýy bolyp tabylady.
35. Sáıkestikke baqylaý jasaý kezinde baqylaý baǵdarlamasynda bıýdjet, salyq jáne keden zańnamasy normalarynyń saqtalýy, memlekettik organdardyń strategııalyq josparlarynyń, kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń damý josparlarynyń, qarjylyq eseptilikti uıymdastyrýdyń, jasaýdyń jáne usynýdyń belgilengen tártibiniń iske asyrylýy sııaqty máseleler, sondaı-aq baqylaý obektisiniń qyzmetin retteıtin jene reglamentteıtin ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń erejeleri qamtylady.
Bul rette zańnamalyq normalardy jáne basqa da normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi saqtamaý baqylaý obektisiniń bıýdjet qarajatyn, memleket aktıvterin paıdalanýy nátıjesine, qarjylyq eseptiliktiń jaı-kúıine eleýli áser etýi múmkin ekendigin nazarǵa alǵan jón.
Baqylaý obektisiniń qasaqana, sondaı-aq baıqamaı jasaǵan, normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń talaptaryna qaıshy keletin áreketi nemese áreketsizdigi saqtamaý dep uǵynylady.
36. Qarjylyq eseptilikti baqylaýdyń baǵdarlamasyn jasaý kezinde oǵan baqylaý obektileriniń respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdiń atqarylýyna qarjylyq eseptilikti normatıvtik-quqyqtyq aktilerge, býhgalterlik standarttarǵa sáıkes jasaýynyń tolyqtyǵy men anyqtyǵy máselelerin engizgen jón, osy máselelerdi buzý qarjylyq esepte málimdelgen somalarǵa nemese qarajatty paıdalanýdyń durystyǵynyń nátıjelerine tikeleı jáne eleýli áser etedi.
37. Tıimdilikti baqylaý baǵdarlamasy burynǵy eki baqylaý úlgisine – sáıkestikke baqylaý jasaýǵa jáne qarjylyq eseptilikti baqylaýǵa negizdeledi. Tıimdilikti baqylaý baǵdarlamasynyń máseleleri onyń bıýdjet qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalanýdan alynǵan túpki áleýmettik-ekonomıkalyq nátıjeni aıqyndaýǵa arnalǵan baǵyt-baǵdaryn eskerýi tıis.
Tıimdilikti baqylaý baǵdarlamasynda ólshemder – qısyndy jáne qol jetkiziletin kórsetkishter (standarttar) mindetti túrde aıqyndalady, solar boıynsha baqylaý obektisi qyzmetiniń únemdiligi, tıimdiligi jáne nátıjeliligi baǵalanady. Sapaly nátıjelerdiń, sandyq qorytyndylardyń, iske asyrylyp otyrǵan memlekettik saıasattyń nátıjeliligi men tıimdiliginiń sandyq turǵydan aıqyndaýǵa bolatyn kórsetkishteri ólshemder bolyp tabylady.
38. Baqylaý baǵdarlamasynda baqylaýǵa jatatyn baǵyttar boıynsha aqparat kózderiniń, sondaı-aq baqylaý barysynda qoldanylatyn normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń tizbesi keltiriledi.
39. Baqylaýǵa jaýapty laýazymdy adam bekitetin jumys jospary baqylaý baǵdarlamasyna mindetti qosymsha bolyp tabylady, onda naqty baǵdarlamalyq máselelerge jaýapty adamdar, merzimi jáne naqty baqylaý obektileri kórsetiledi.
5. Baqylaýdy uıymdastyrý jáne júrgizý tártibi
40. Baqylaý jospary men baǵdarlamasy negizinde syrtqy baqylaý organynyń basshysy nemese baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adam qol qoıǵan tapsyrmanyń (budan ári – Tapsyrma) bolýy baqylaý júrgizý úshin mindetti shart bolyp tabylady.
41. Tapsyrma baqylaý júrgizýge quqyq beretin, qatań eseptilik blankisine resimdeletin resmı qujat bolyp tabylady.
42. Tapsyrmada:
1) syrtqy baqylaý organynyń ataýy, baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adamnyń aty-jóni men laýazymy, onyń qoly, sondaı-aq móri ne onyń mindetin atqarýshy tulǵanyń derekteri;
2) nómiri men berilgen kúni;
3) baqylaý júrgizýge quqyqtyq negizder;
4) baqylaýdy júrgizý tapsyrylǵan adamnyń (adamdardyń) aty-jóni men laýazymy;
5) baqylaý obektisiniń uıymdyq-quqyqtyq nysany, tolyq ataýy, onyń ornalasqan jeri jáne salyq tóleýshiniń tirkeý nómiri, basshysynyń aty-jóni;
6) baqylaýdyń máni;
7) baqylaýdyń úlgisi men túri;
8) baqylaý obektisinde baqylaý júrgizýdiń josparlanyp otyrǵan merzimi;
9) baqylaýmen qamtylatyn kezeń;
10) baqylaý júrgizýdi taǵaıyndaǵan laýazymdy adamnyń qoly;
11) baqylaý bastapqy belgilengen merziminen asyp ketken jaǵdaıda, kúnin kórsete otyryp, baqylaý merzimin uzartý týraly málimetter kórsetiledi.
43. Árbir baqylaý obektisine jeke Tapsyrma resimdeledi. Tapsyrmalar syrtqy baqylaý organynda saqtalatyn, olardy esepke alatyn jeke jýrnalda tirkeledi.
44. Ústeme baqylaý júrgizý úshin árbir obektige osy Erejeniń 42-tarmaǵyna sáıkes resimdelgen jeke Tapsyrma daıyndalady. Ústeme baqylaý júrgizý úshin berilgen Tapsyrmaǵa negizgi baqylaý obektisinde baqylaý júrgizýge arnalǵan Tapsyrma nómiri jáne bólshek arqyly onyń rettik nómiri beriledi.
45. Baqylaýdy júrgizerdiń aldynda baqylaý obektisiniń basshysyna:
1) Tapsyrma;
2) baqylaýdy júzege asyrýǵa ýákiletti adamdardyń qyzmettik kýálikteri;
3) qajet bolǵan jaǵdaıda, quzyretti organnyń rejımdi obektide bolýǵa arnalǵan ruqsaty kórsetiledi.
46. Baqylaýdy Tapsyrmada kórsetilgen adamdar ǵana júzege asyrady.
47. Baqylaý obektisiniń laýazymdy adamyna (adamdaryna) Tapsyrma kórsetilgen sátten bastap, baqylaý júrgizý bastaldy dep esepteledi.
48. Tapsyrmamen tanysýdan bas tartý, ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly hattamany, sondaı-aq obektige kirgizýden nemese aqparat berýden bas tartý týraly aktini toltyrý baqylaý júrgizýdi boldyrmaýǵa negiz bola almaıdy.
49. Baqylaý júrgizý baqylaý obektisiniń qyzmetine kedergi keltirmeýi tıis.
50. Baqylaý júrgizý baqylaý obektisiniń jumys rejımi men kún tártibine sáıkes júrgiziledi.
51. Basqa memlekettik qarjylyq baqylaý organdarynyń baqylaý obektisinde belgili bir mán boıynsha, ári belgili bir kezeńde baqylaý is-sharalaryn júrgizgeni jáne/nemese quqyq qorǵaý organdarynyń quqyq belgileýshi jáne ózge de bastapqy qujattardy alyp qoıǵany anyqtalǵan jaǵdaıda, baqylaý tobynyń jetekshisi baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adamǵa baqylaý is-sharalaryn odan ári júrgizýdiń oryndylyǵy týraly jáne baqylaý baǵdarlamasyn ózgertý týraly ótinishhat daıyndaıdy.
Baqylaý júrgizýge jaýapty laýazymdy adam baqylaýdy júzege asyrýda týyndaǵan kedergilerdi joıylmaıtyn dep tanyǵan jaǵdaıda, baqylaýdyń merzimin aýystyrý ne baqylaý is-sharasyn júrgizýdi orynsyz dep taný týraly sheshim qabyldaýy úshin syrtqy baqylaý organy basshysynyń atyna tıisti aqparat daıyndaıdy.
52. Baqylaý barysynda baqylaý baǵdarlamasynda qamtylmaǵan, biraq baqylaý mánin tolyq zerdeleýge qajetti máseleler týyndaǵan jaǵdaıda, baqylaý obektisi baqylaýdy júzege asyratyn adamnyń suratýy negizinde atalǵan materıaldardy usynady.
53. Syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkerleri is júzinde taýarlardy jetkizý, qyzmetterdi kórsetý jáne belgili bir jumys túrlerin (kólemin) oryndaý mániniń anyqtyǵyn rastaý jáne/nemese osyǵan baılanysty dálelder jınaý úshin baqylaý obektisiniń basshysy ýákilettik bergen adammen birge baqylaý ólshemin (tekserý jáne basqa da qajetti is-qımyldar) (budan ári – baqylaý ólshemi) júrgizedi. Baqylaý obektisiniń basshylyǵyna baqylaý ólsheminiń júrgiziletini týraly jazbasha túrde habardar etiledi jáne oǵan tapsyrys berýshiniń ókilderiniń, qajet bolǵan jaǵdaıda ónim berýshiniń (merdigerdiń) jáne basqa da qatysy bar adamdardyń tolyqqandy baqylaý ólshemin júrgizýge qajetti baqylaý-ólsheý aspaptarymen birge qatysýyn qamtamasyz etý jóninde usynys beriledi.
Sonyń qorytyndysy boıynsha baqylaý ólshemi aktisi eki danada resimdelip, baqylaý ólsheminiń júrgizilgen kúni, orny, maqsaty, nátıjeleri jáne ony júrgizýge qatysqan adamdar kórsetiledi, oǵan olar qol qoıady. Qol qoıylǵan aktiniń bir danasy baqylaý organynyń qyzmetkerine qaldyrylady, al ekinshi danasy baqylaý obektisine tabys etiledi.
??????? ???????????? (???????? ?????????) ???????? ?????? ??? ?????? ??? ??????? ????????, ??????? ??? ?????? ??? ???????? ??????? ????? ????????. ??????????? ??????? ????????? ??????????? ????????? ?????? ???????? (????????) ?????? ????????, ??????? ????????? (???????? ??????) ????????? ?????? ??? ?????? ??? ????? ????? ??????????? ?????? ??????????? ???????? ??????? ???????? ????????? ??? ??????? ????? ???? ???????.
??????? ???????????? ????????? ????? ??????? ????????? ????????????? ??? ??????? ????????, ?????? ??????? ????????? ?????????? ????????? ??????? ????????? ?????? ??????? ????? ??????? ???????? ?????.
54. ???? ??????? ??-?????? ????????? ??????? ??????i?i?i? ??i??i ??????????? ???????? ?????????-???????? ?????????????, ???? ??????????? ??? ????? ??????????????? ?????????, ?? ??????? ??????????? ?????????????, ??????????? ???????????? ???? ???????????? ??????i??????, ??????-?? ????????? ???????????? ????????????, ???? ?????? ??????????? ????? ??? ?????? ????????? ???????????? ????????? ??????? ????i? ??????????, ?????? ??????? ????i?i???i.
55. ?????? ??????? ????????? ??????? ?????????? ????????, ??? ??? ???????? ??????????? ?????? ??????, ??? ?????? ??????? ????????? ????????????? ????????? ??????? ??????????? ?????????, ????? ????????? ?????????? ?????.
????? ????????? ??? ??????? ???????????? ??????? ????????? ????? ?????????? ???????????? ???????? ????.
56. ???????? ??????????? ??????? ????????? ?????????? ????? ????????????? ???????? ???? ?????? ????????? ??????????????? ?????????? ??????? ?????????? ??? ????????? ???????????? ????????? ?????? ?????? ?????????.
57. Baqylaý obektisiniń (tapsyrys berýshiniń) ókilderi aktige qol qoıýdan bas tartqan jaǵdaıda, olardyń qol qoıýdan bas tartqany jóninde belgi qoıylady. Júrgizilgen baqylaý ólsheminiń nátıjelerin rastaıtyn tıisti negizder (dálelder) bolǵan jaǵdaıda, baqylaý obektisi (tapsyrys berýshi) tarapynan aktige qol qoıýdan bas tartý ólshem nátıjelerin syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaý aktisine engizýden bas tartýǵa negiz bola almaıdy.
Baqylaý obektisiniń laýazymdy adamy baqylaý ólsheminiń júrgizilýinen bas tartqan jaǵdaıda, syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkeri baqylaýǵa jaýapty laýazymdy adamdy atalǵan fakti jóninde habardar etedi.
54. Eger baqylaý is-sharasy barysynda baqylaý obektisiniń úshinshi adamdarymen jasasqan azamattyq-quqyqtyq mámileleriniń, esep aıyrysýlary men qarjy operasııalarynyń anyqtyǵyn, is júzinde taýarlardyń jetkizilgenin, jumystardyń oryndalǵanyn jáne qyzmetterdiń kórsetilgenin, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń, onyń ishinde memlekettik satyp alý týraly zańnamasy talaptarynyń saqtalýyn baqylaý múmkin bolmaǵanda, ústeme baqylaý júrgiziledi.
55. Syrtqy baqylaý organynyń basshysy negizderin kórsetip, ári osy Erejeniń qaǵıdalaryn saqtaı otyryp, osy syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkerleri júrgizgen baqylaý nátıjelerin baqylaýdy, qaıta tekserýdi taǵaıyndaı alady.
Qaıta tekserýdi osy baqylaý obektisinde baqylaý júrgizýge buryn qatyspaǵan qyzmetkerler júrgizýi tıis.
56. Rejımdik mekemelerde baqylaý júrgizýge baılanysty qupııa materıaldardy zerdeleý jáne taldaý Qazaqstan Respýblıkasynda qupııalylyq rejımin qamtamasyz etý jónindegi qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes júzege asyrylady.
57. Birlesken nemese parallel baqylaý is-sharalary mynadaı uıymdyq nysandarda:
1) bıýdjettiń túrli deńgeıindegi baqylaý organdarynyń, sondaı-aq baqylaý-qadaǵalaý fýnksııalary berilgen basqa da memlekettik organdardyń árqaısysy jeke nemese olardyń ókilderinen birlesken jumys tobyn qalyptastyryp, keıinnen baqylaýdyń nátıjesi boıynsha jeke nemese birlesken qorytyndy qujat daıyndaı otyryp, baqylaý nátıjelerimen almasý arqyly;
2) basqa elderdiń joǵary qarjy baqylaý organdarymen birlesken nemese parallel baqylaý júrgizý kezinde árbir tarap jeke top qalyptastyryp, keıinnen baqylaýdyń nátıjesi boıynsha jeke qorytyndy qujat daıyndaı otyryp, baqylaý nátıjelerimen almasý arqyly júrgiziledi.
58. Birlesken nemese parallel baqylaýdy el ishinde júrgizý memlekettik organdardyń fýnksıonaldyq mindetteri men olar úshin kózdelgen tártipti eskere otyryp, birlesken nemese parallel baqylaýdyń jeke nemese jalpy baǵdarlamasy boıynsha júzege asyrylady.
59. Birlesken nemese parallel baqylaý baǵdarlamasynyń jobasyn daıyndaýdy syrtqy baqylaý organy nemese ekinshi taraptyń kelisimi boıynsha birlesken baqylaý júrgizýge bastama kótergen baqylaý-qadaǵalaý organy júzege asyrady.
60. Qyzmetkerlerdi issaparǵa jiberýdi, sondaı-aq issapar shyǵystaryn tóleýdi árbir organ derbes júrgizedi.
61. Shetelderdiń memlekettik qarjylyq baqylaý organdarymen birlesken nemese parallel baqylaý respýblıkalyq, jergilikti bıýdjetter qarajatynyń, bıýdjettik ınvestısııalardyń jáne qatysýshy elderdiń aýmaqtarynda ornalasqan jekelegen obektilerdi birlesken úlestik qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan bıýdjetter qarajatynyń paıdalanylýyn baqylaý kezinde, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń memleketaralyq sharttary men kelisimderinde kózdelgen basqa da jaǵdaılarda júrgiziledi.
62. Birlesken nemese parallel baqylaýdy júrgizý úshin syrtqy baqylaý organy joǵary qarjy baqylaý organdarynyń bir nemese birneshe organymen aqparat almasyp, onda:
1) birlesken nemese parallel baqylaýdyń taqyryby;
2) baqylaýdyń maqsaty, mindetteri men máseleleri;
3) baqylaý obektileri;
4) baqylaý júrgizýdiń merzimi;
5) baqylaýdy júrgizýge jaýaptylar;
6) ulttyq zańnamada, shetelderdiń qarjylyq baqylaý organdarymen yntymaqtastyq týraly kelisimder men sharttarda aıqyndalǵan árbir Taraptyń fýnksııalary men baqylaý ókilettikterine súıene otyryp, olardyń qatysý sharttary men máseleleri;
7) Taraptardyń baqylaýdy júrgizýge baılanysty jumystardy qarjylandyrý bóligindegi mindettemeleri;
8) aqparat almasý jáne baqylaý nátıjelerin resimdeý tártibi, onyń ishinde qorytyndy qujattyń nysany;
9) baqylaý is-sharalarynyń nátıjeleri boıynsha sheshimder daıyndaý jáne qabyldaý tártibi;
10) baqylaý is-sharalarynyń nátıjeleri boıynsha qabyldanǵan sheshimderdiń atqarylýyn baqylaý tártibi aıqyndalady.
6. Ákimshilik jaýapkershilik týraly hattamany toltyrý tártibi
63. Baqylaý obektisiniń basshysy nemese basqa laýazymdy adamy baqylaý júrgizýge quqyq beretin Tapsyrmany kórsetken syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkerin baqylaý obektisine kirgizýden, baqylaý júrgizýge qajetti aqparatty berýden bas tartqanda, sondaı-aq baqylaý aktisin qaıtarmaǵanda jáne (nemese) oǵan qol qoımaǵanda syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkeri Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjet kodeksiniń 146-babynda belgilengen baqylaý obektisi basshysynyń mindetterin (baqylaý obektisi basshysynyń syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkerlerin jumys oryndarymen, baqylaýdy júzege asyrýǵa qajetti barlyq suratqan qujattamamen, aqparatpen qamtamasyz etý, baqylaý aktisine qol qoıý, ony qaıtarý jónindegi mindetter) atqarýy týraly talapty (budan ári – talap) kúnin, ýaqytyn, ornyn, quqyqqa qaıshy áreketke jol bergen laýazymdy adamnyń derekterin, ózge de qajetti aqparatty kórsete otyryp, eki danada toltyrady.
Talaptyń bir danasy baqylaý obektisiniń basshysyna qolhatpen beriledi, ol qolhatpen ony almaǵan jaǵdaıda, talap baqylaý obektisiniń keńsesi arqyly jiberiledi.
64. Eger baqylaý obektisiniń basshysy talapta kórsetilgen merzim aıaqtalǵan soń da Bıýdjet kodeksiniń 146-babynda kózdelgen mindetterin oryndamasa, syrtqy baqylaý organynyń qyzmetkeri dereý, al eger ákimshilik quqyq buzýshylyqtyń jaǵdaıattaryn jáne jeke tulǵanyń jekebasyn qosymsha anyqtaý qajet bolǵanda úsh táýlik ishinde «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń (budan ári – ÁQBKo) 356-baby negizinde (ÁQBKo-niń 635-babyna sáıkes) ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly hattama toltyrady.
Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly hattamany toltyrý kezinde ózine qatysty is qozǵalǵan laýazymdy adamǵa, sondaı-aq is boıynsha is júrgizýdiń basqa da qatysýshylaryna ÁQBKo-niń 34-taraýynda kózdelgen olardyń quqyqtary men mindetteri tús