Jıynda alǵash bolyp sóz alǵan Arystanbek Muhamedıuly «100 naqty qadam» Ult josparynyń 85, 86 jáne 87-qadamdary tolyǵymen júzege asyrylǵanyn, al 89, 90-qadamdary oryndalyp jatqanyn málimdedi.
– Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 2016 jyly ótken HHIV sessııasynda «Máńgilik El» jalpyulttyq patrıottyq aktisi bekitildi. Bul qazaqstandyq birtektilik pen birlikti nyǵaıtý jáne damytýǵa qatysty mańyzdy oqıǵa boldy. Shyn máninde, bul – biregeı qujat. Onda elimizdiń árbir azamaty úshin mańyzdy qundylyqtar, ıaǵnı, otbasynyń amandyǵy, qonaqjaılylyq, eńbeksúıgishtik, turaqtylyq, qaýipsizdik, birlik, sondaı-aq, erteńgi kúnge degen senimdilik jáne ózge de máseleler qamtylǵan, – dedi Mádenıet jáne sport mınıstri.
Sondaı-aq, ol 86-qadam aıasynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasy ázirlenip, tolyǵymen júzege asyrylǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar, elimizdiń barlyq óńirlerinde 30-dan astam Dostyq úıi ashylǵanyn erekshe atap ótti.
Onyń aıtýynsha, ótken aıda ǵana, ıaǵnı, 30 maýsymda «Qazaqstan Respýblıkasynyń týrıstik salasyn 2023 jylǵa deıin damytý tujyrymdamasyn bekitý týraly» Úkimet qaýlysy shyqqan. Buǵan qosa, Úshinshi ekonomıkalyq jańǵyrý barysynda týrızm salasy ındýstrııalandyrý, otyn-energetıkalyq, agroónerkásip keshen, kólik, saýda sekildi salalarmen birge negizgi basymdyqtyń qataryna engizilgen.
– Týrızmdi damytý saıasaty geografııalyq jaǵynan Qazaqstandy tolyǵymen qamtıtyn qajetti ınfraqurylymy bar alty óńirlik mádenı-týrıstik klasterlerdi qurýǵa baǵyttalǵan. Iаǵnı, bul barshamyzǵa belgili Astana – «Mádenıetterdiń geosaıası toǵysýy», Almaty – «О́rkenıetter besigi», Shyǵys Qazaqstan – «Altaı marjany», Batys Qazaqstan – «Kaspıı qaqpalary», Ońtústik Qazaqstan – «Uly Jibek jolynyń jańǵyrýy», Soltústik Qazaqstan – «Tabıǵat pen kóshpendi mádenıettiń tutastyǵy», – dedi Arystanbek Muhamedıuly.
Ol sondaı-aq, óńirlerdiń ereksheligin eskere otyryp kıeli, ekologııalyq, ańshylyq-oljalyq, mádenı-tanymdyq, medısınalyq, sporttyq jáne ózge de elimiz úshin mańyzdy týrızmniń jańa túrlerin damytýǵa basty nazar aýdarylatynyn málimdedi.
Máselen, Astana – «Mádenıetterdiń geosaıası toǵysýy» klasteriniń erekshelikteri – Ulytaýdan Qarlag, Aljır lagerlerine deıingi aralyqty qamtıtyn kıeli týrızm. Sonymen qatar, Astana Opera, Astana Balet, Ulttyq mýzeı syndy oryndary jáne damyǵan ınfraqurylymy bar elordada mádenı týrızmdi damytýdyń múmkindigi zor. Al medısınalyq, kýrorttyq týrızmdi damytý máselesine toqtalar bolsaq, buǵan elimizde ótip jatqan EKSPO ınnovasııalarynyń ınfraqurylymy septigin tıgizedi.
Mádenıet jáne sport mınıstri 89-qadam, ıaǵnı «Nurly bolashaq» ulttyq jobasyn ázirleý jáne júzege asyrý barysy týraly aıtyp ótti. – Biz osy jyldan bastap úsh tilde bilim berý boıynsha 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan jańartylǵan memlekettik baǵdarlamanyń úshinshi kezeńin, ıaǵnı 2017-2020 jyldarǵy bóligin júzege asyrýdy qolǵa aldyq. Munda basty nazar tilderdi oqytý ádisnamasyn standarttaýǵa, ınteraktıvti oqý-ádistemelik quraldaryn ázirleý jáne basyp shyǵarýǵa, álemdik klassıkalyq ádebıetti aýdarýǵa baǵyttalyp otyr, – dedi Arystanbek Muhamedıuly. Budan bólek, Mádenıet jáne sport mınıstri el turǵyndarynyń tilderdi barynsha úırenýi úshin «Tilalemi.kz», «Emle.kz» orfografııalyq bazasy, «Atau.kz» onomastıkalyq bazasy, «Termincom.kz» termınologııalyq bazasy sekildi mýltımedııalyq ınteraktıvti alań qurylyp, jumys isteıtinin atap ótti. Al balalar úshin anımasııalyq fılmder negizinde memlekettik tildi oqytý boıynsha «Ǵajaıyp qazaq tili» jáne «Vash spýtnık» mýltımedııalyq baǵdarlamasy ázirlengen. Sondaı-aq, ol elimizde 90-ǵa jýyq tilderdi oqytý ortalyǵy bar ekenin málimdedi.
Al óz kezeginde Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri Nurlan Ermekbaev Ult josparynyń 87-qadamy «Meniń elim» azamattyq biregeılikti nyǵaıtý jalpyulttyq jobasyn júzege asyrý jáne ázirleý», sondaı-aq, 89-qadamda kórsetilgen «Nurly bolashaq» ulttyq jobasyn júzege asyrý jáne ázirleý» baǵyttaryn júzege asyrý barysyn baıandady.
– Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrliginiń basty mindeti – úkimettik emes jáne kommersııalyq emes uıymdardyń qyzmetine baılanysty quqyqtyq aktilerdiń júzege asyrylýyn qamtamasyz etý. 2015 jyly qabyldanǵan úkimettik emes uıymdarǵa qatysty zań boıynsha derektik baza jáne syıaqylar men granttar týraly normalar engizildi. Al qazirgi ýaqytta jumystar túrli baǵyttar boıynsha júrgizilýde, – dedi Nurlan Ermekbaev. Ol buǵan qosa, 2016 jyly «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine úkimettik emes uıymdardyń qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ázirlengenin aıta kelip, ony mamyr aıynda Parlament Májilisine jiberilgenin málimdedi. Al qyrkúıekte zańǵa táýeldi bazany, onyń ishinde memlekettik áleýmettik tapsyrystar boıynsha iske asyrylatyn qyzmet kórsetýlerdiń sapasyna, mazmunyna, sharttaryna, baǵalaý krıterıılerine biryńǵaı talaptar, ıaǵnı, standarttar daıyndaý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar, mınıstr bıyl granttyq qarjylandyrý kólemi shamamen 588 mln teńgeni quraǵanyn, úkimettik emes uıymdardyń usynystaryn esepke ala otyryp, taqyryptar da keńeıgenin jetkizdi.
– Búginde arnaıy operator arqyly 41 jobaǵa qarjy bólindi. Al bolashaqta taǵy 14 jobaǵa grant berilý josparlanyp otyr. Osylaısha, 55 joba granttyq negizde qarjylandyrylady. Osy jyly úkimettik emes uıymdarǵa bólingen qarjy kólemi ótken jylǵydan úsh esege artyq bolyp otyr. Byltyr 200 mln teńgeni qurasa, bıyl 600 mln-ǵa jýyqtady. Al aldaǵy jyly budan da kóp bolýy kerek. Taǵy bir aıta keterlik jaıt, 1 shildeden bastap úkimettik emes uıymdarǵa arnalǵan syıaqyny berý boıynsha baıqaýǵa qatysý úshin ótinimder qabyldaý bastaldy, – dedi Nurlan Ermekbaev. Budan bólek, mınıstr «Kommersııalyq emes uıymdar týraly» zańǵa úkimettik emes uıymdardyń óz qyzmetteri boıynsha mindetti eseptiligi jóninde talap engizilgenin jetkizdi. Bul eseptilik úkimettik emes uıymdardyń derekqoryna usynylady. Búgingi tańda derekqorǵa úsh myńǵa jýyq qazaqstandyq jáne sheteldik uıymdar tájirıbesi engizildi.
Aıan Ábdýálı,
"Egemen Qazaqstan"