Kostroma men Iаroslavldiń ar jaǵynda, Karelııa men Arhangelskiniń ber jaǵynda jatqan irgeli oblystyń biri, Reseıde sary maıymen ataǵy shyqqan Vologda óńirinde de qandastarymyz turady. «Qazaǵym qaıda júrse eldi oılaǵan», dep aqyn Tursynaı Orazbaeva jyrlaǵandaı, otandastarymyz ózderiniń bar ekendikterin sońǵy jyldary qoǵamdyq uıymdar qurý arqyly bildirdi. Áýeli Vologda qalasynda, keıin Cherepoves qalasynda qazaqtardyń jergilikti ulttyq-mádenı avtonomııasy quryldy. Olarǵa Darıǵa Rodına men Maqsut Seıitkereev esimdi jerlesterimiz basshylyq ete bastady. Budan keıin Vologda qazaqtary ústimizdegi jyldyń bas kezinde óńirlik ulttyq-mádenı avtonomııaǵa (О́UMA) birigip, qoǵamdyq uıymdaryna «Elim-aı» dep at qoıdy.
– Vologdada qazaqtar az, az bolsaq ta, mádenı avtonomııamyzdyń alǵa qoıǵan maqsat-mindeti – otandastarymyzdyń azamattyq, ekonomıkalyq jáne mádenı quqyqtaryn iske asyrý, halyqtyq ereksheligimizdi saqtap, ana tilimizdi, ulttyq mádenıetimizdi damytý, qazaq halqynyń tarıhy men mádenıetin, ulttyq dástúr-saltyn reseılikterge keńinen tanystyrý, – deıdi Vologda qazaqtarynyń jetekshisi, Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV quryltaıyna qatysqan Darıǵa Elemesqyzy. – Barlyq is-sharalarymyz osy baǵytta júrgiziletin bolady. Bolashaqta Vologda jerinde birinshi ret Naýryz meıramyn atap ótýdi oılastyryp otyrmyz. Qazir Reseı qazaqtarynyń federaldyq ulttyq-mádenı avtonomııasymen (RQFUMA), basqa da óńirlik qazaq qoǵamdyq uıymdarymen, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵymen tyǵyz qarym-qatynas ornattyq.
Aıtsa aıtqandaı, Vologda qazaqtarynyń tuńǵysh qoǵamdyq uıymynyń resmı betashar rásimine Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy tóralqasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Talǵat Mamashevtiń bastaýymen Samaradan RQFUMA prezıdenti Toqtarbaı Dúısenbaev, Qazannan Tatarstan Respýblıkasyndaǵy «Qazaqstan» О́UMA jetekshisi Saǵıt Jaqsybaev, Orynbordan oblystyq UMA basshysynyń orynbasary Ámirjan Tóleýbaev, Chelıabiden «Birlik» qazaq ortalyǵynyń vıse-prezıdenti Qarlyǵash Igımbaeva, Sankt-Peterbýrgten О́UMA tóraǵasy Muhtar Anteev, Máskeýden «Qazaq tili» qoǵamynyń tóraǵasy Ábýıslam Tursynbaev, Almatydan «Týǵan til» jýrnalynyń jaýapty redaktory Janar Muqasheva qatysty.
Delegasııa músheleri Vologda oblysynyń úkimetinde bolyp, olarmen oblys gýbernatorynyń orynbasary Vladımır Kasıanov áńgimelesti. Kezdesýge oblystyń halyqaralyq jáne óńiraralyq baılanystar basqarmasynyń, syrtqy ekonomıkalyq qyzmet basqarmasynyń basshylary men mamandary qatysty. Basqosýda reseılikter Vologda oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq áleýeti jóninde keńinen áńgimelese, delegasııa basshysy T.A.Mamashev Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy atqaryp jatqan jumystar jóninde jan-jaqty baıandady.
Vologda qazaqtary da qosylǵan delegasııa múshelerin Máskeýde Qazaqstannyń Reseıdegi elshisi Zaýytbek Turysbekov qabyldady. Elshimen kezdesý barysynda elshilik pen Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy arasyndaǵy ózara baılanysty burynǵydan da damytyp, Reseıdegi qazaq qoǵamdyq uıymdarynyń jumysyn jetildirý jaıy, olardyń ózara yntymaqtastyǵynyń, otandastarymyzdyń ana tilin oqyp-úırenýge degen umtylysynyń kóptegen ózekti máseleleri talqylandy.
Serikqalı BAIMENShE.
Reseı.