Qonystoı álippesi

Jeke bas­pa­naly bolǵan mezetten bastap adam ózin ál­de­qaıda táýelsiz se­zinetini belgili. Al Qazaq­stan­­­nyń Táýel­sizdik al­­ǵannan ber­gi ná­­tıjeleriniń biri – turǵyn úı qurylys jınaq júıesin engizý. Baspa­naly bolýdyń qarapaıym mehanızminiń arqasynda qanshama otbasy qonys­to­ıyn jasap, ózderiniń turǵyn úı máse­leleriniń sheshimin tapty. Osyn­daı quby­lys áli de qarqyndy damyp, jalǵasýda. Ár adam óz otaýyn tigip, qonystoı jasaýǵa múddeli. Turǵyn úı qurylys jınaq júıesi úıli bolýdyń jáne jóndeý jumystary men turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýdyń birden-bir joly. Qonystoı – ár adamnyń eń mańyzdy kezeńi. Jeke páter nemese úı alý adam ómirindegi mańyzdy jáne sanaly qadam bolyp tabylady. Turǵyn úı jınaq júıesine qatysýshylar­dyń árqaıysysynyń baspanaly bolyp nemese úı salatyndyǵyna Turǵyn úı qurylys jınaq banki senimdi. Ol úshin,  Turǵyn úı jınaq bankinde baspanaǵa qol jetkizý sharttaryn álip­pedeı bilý kerek. Baspana alýdyń bastapqy kezeńiniń erejesi. Kez kelgen bankterdegideı, Qazaqstannyń turǵyn úı jınaq bankimen jınaqtaý shartyn rásimdeý úshin biryńǵaı qujattardy tapsyrý kerek. Birinshi kezekte jeke kýálik jáne STN qajet. Sodan soń qarajatty jınaqtaý maqsa­tynda baspana baǵasynyń nemese úı salýdyń jáne jóndeý jumystaryn júrgizýdiń 50 paıyz shamasyndaǵy eń tómengi jetkilikti somasyn tańdaý kerek. Baspana tańdaý nemese jóndeý jumys­taryna taldaý jasaý erejesi. Barlyǵymyz da jaıly úıde turýdy arman­daımyz ǵoı. Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde klıentter men salymshylarǵa úı alý, úı salý jáne jóndeý jumystary barysynda túrli sheshimder bar. Eń aldynda – jyldam jınaqtaý úshin Banktiń tarıftik baǵdarlamasy boıynsha jınaq­taý júıesi: jınalǵan qarajatqa jyldyq 2 paıyzdyq syıaqy qosylady (maksımaldy jyl­dyq tıimdi mólsherlemesi 12,7 paıyzdy quraıdy). Endigi kezekte, Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń tarıfterine naqty toqtalaıyq. Munda barlyǵy turǵyn úı nesıesi beriletin jınaqtaý merzimine táýeldi. Mysaly: «Bastaý» tarıfinde jınaqtaý kezeńi 3,5 jyldy quraıdy. Turǵyn úı nesıesi 6 jylǵa deıin jyldyq 5%-ben beriledi (Turǵyn úı nesıesi boıynsha jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 5,3 paıyzdy quraıdy). «О́rken» tarıftik baǵdarlamasynyń sharty múldem basqasha. Bul baǵdarlama boıynsha salym­shy 10 jylǵa nesıe alý maqsatynda 5,5 jyl boıy jyldyq 4,5% qarajat jınaqtaıdy (Turǵyn úı nesıesi boıynsha jyldyq tıimdi syıaqy mólsher­lemesi 4,7%-dy quraıdy). «Kemel» tarıftik baǵdarlamasy boıynsha nesıe 8,5 jyl boıy jınaqtaý sharty negizinde 15 jylǵa beriledi. Syıaqy mólsheri nesıe boıynsha jyldyq 4% (Jınaqtaý boıynsha jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 6,2% deıin). «Bolashaq» tarıftik baǵdarlamasynyń ereksheligi - qarajat jınaqtaýǵa 15 jyl, al turǵyn úı zaemynyń ózine 25 jyl beriledi. Syıaqy mólsheri nesıe boıynsha jyldyq 3,5%  (Jınaqtaý boıyn­sha jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 3,6% deıin). Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń salymshysynyń biri Baqyt áńgimelesý bary­synda, otbasy sanynyń kóbeıýi nátıjesinde Turǵyn úı qurylys jınaq bankimen yntymaq­tastyqtyń úzilmeıtindigi jóninde aıta ketti. Mysaly, «Bastaý» tarıfiniń arqasynda bir balanyń bolýyn josparlaǵan adamdarǵa bir bólmeli páter alýǵa bolady. Ekinshi bala dúnıege kelgende, «О́rken» tarıfi boıynsha eki bólmeli páter alyp, keńeıýge týra keledi. Al ekinshi balamen shektelmeı, úshinshi balany qalasa, «Kemel» tarıfi arqyly úsh bólmeli páter alýǵa múmkindik týady. Iаǵnı, kóp bala bolýdy josparlaýshylarǵa aıtar bir keńes – barlyǵy tolyǵymen syıatyn keleshek urpaqqa qaldyrýǵa keń úı, kottedj salǵan abzal. Mine, osy úshin «Bolashaq» tarıftik baǵdarlama qurylǵan. Úıli bolýdy iske asyrý erejesi. Shart negizinde kerekti qarjyny jınaǵan Bank salymshysyna ózi tańdaǵan tarıftik baǵdar­lama boıynsha turǵyn úı zaemyn alýǵa múmkindik týady. Salymshylardyń pikiri boıynsha, ınternet-forýmdarda da kórsetilgen turǵyn úı nesıesi boıynsha nesıe alý sharty klıentterge qolaıly bolady. Turǵyn úı qurylys jınaq bankinen páterdi birden alǵysy kelgenderge nemese merziminen bu­ryn qajetti somany jınaqtaǵysy kelgen salym­shylarǵa nesıe alý mehanızmi jete oılas­tyrylǵan. Munymen ǵana shektelmeı, osy sanat­taǵy klıentterge 2011 jyldyń 1 shildesi men 25 jeltoqsany aralyǵynda tómen paıyzdyq mólsherlemelermen páter alýǵa zaemdar berý kózdelgen. Qalypty aralyq turǵyn úı nesıeleý mólsher­lemeleri jyldyq 8,5%-ǵa deıin tómendetilgen (Jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 17,5%-ǵa deıin). «Jeńil» baǵdarlamasynyń aralyq tur­ǵyn úı nesıesi boıynsha basty qaryzdy merziminen buryn óteý úshin úsh jyldan kem emes merzimde jyldyq 9,5% tóleıdi (Jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 15,7%-ǵa deıin). Aldyn-ala turǵyn úı zaemyn berý boıynsha paıyzdyq mólsherlemeler mynadaı: shart somasynyń 0%-dan 25%-ǵa deıin jyldyq 11%-ǵa deıin (Jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 15,1%-ǵa deıin); shart somasy 25%-dan 50%-ǵa deıin jyldyq 10,5%-ǵa deıin (Jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 17,3%-ǵa deıin). Bank salymshysy bilýge tıisti qosymsha talaptar. Ekinshi deńgeıli bankterde buryn alynǵan nesıeni Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde qaıta qarjylandyrýǵa bolady. Bank memleket­tiń 2011-2014 jyldarǵa arnalǵan turǵyn úı baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa qatysady. Jańa baǵdarlamanyń erekshelikteri jóninde tolyq aqparat alý úshin, www.hcsbk.kz – Banktiń saıtyna nemese oblystaǵy bólimshelerge habar­lasýǵa bolady. Turǵyn úı qurylys jınaq banki salym­shylar men klıentterdiń suranystary men talaptaryn qanaǵattandyrýǵa tyrysýda. Qyzmet kórsetýdi qolaıly etý jáne ýaqytty únemdeý maqsatynda aılyq tólemderdi «Qazposhta» men «Halyq Banki» bankomattary arqyly tóleýge bolady. Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń arqasynda qonystoı jasaýshylar sany artyp keledi, ári kez kelgen áleýetti klıent óz baspanasynyń baqytty ıegeri atana alady. Ibrahım KAPPASOV. Qosymsha aqparatty «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-tyń myna telefondary arqyly alýǵa bolady: Almaty q., 279-35-11, Astana q., 40-72-76, Taldyqorǵan q., 24-40-48, Qaraǵanda q., 43-62-02, Qyzylorda q., 26-26-64, Pavlodar q., 34-08-99, О́skemen q., 75-48-65, Atyraý q., 32-04-00, Taraz q., 42-58-80, Aqtóbe q., 55-72-21, Aqtaý q., 43-96-91, Qostanaı q., 53-38-20, Petropavl q., 46-62-26, Kókshetaý q., 32-35-60, Shymkent q., 21-33-62, Oral q., 54-03-33, Semeı q., 52-22-90 nemese myna saıtta www.hcsbk.kz