El erendigi Elordada eńselendi

Kók baıraǵymyzdyń ashyq aspan astynda uly dalanyń erkin samalymen asqaq jelbiregenine 20 jyl toldy. Táý­el­sizdik atty tátti sózdiń sanamyzǵa sińip, kókiregimizdi kernegenine de osynsha ýaqyt boldy. Elbasy Nursultan Na­zarbaevtyń Jarlyǵymen 2011 jyl Táýelsizdiktiń 20 jyl­dyǵy dep ja­rııa­­landy. «Beıbitshilik pen jasampaz­­dyq­tyń 20 jyly» – bizdiń mereıtoıymyzdyń urany osy dep atap kórsetti Memleket basshysy. Osy búkilhalyqtyq uly merekege oraı Jalpy­ult­tyq jospar bekitilgeni de belgili. Osy jospar sheńberinde elimizdiń bas qalasynda barlyq ob­lystardyń mádenı kún­derin ótkizý josparlanǵan bolatyn. Buǵanǵa deıin Astana qalasynda Atyraý, Jambyl, Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı, Qyzylorda jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynyń kúnderi ótkendigin gazetimizde molynan pash etken edik. Búgin mine, elordamyzda Qaraǵandy, Mańǵystaý jáne Soltústik Qazaq­stan oblysynyń kúnderi bastaý aldy. QAZYNALY QARAǴANDYNYŃ TARTÝY Qaraǵandy! Otandyq ındýstrııanyń qa­rashańyraǵy atalatyn óndiristi óńir­diń bıylǵy jyly 8 aıdyń qory­tyn­dysy boıynsha, óner­ká­sip óndirisiniń kólemi 870 mıllıard teń­geden asqan. Údemeli ındýstrııalyq-ınno­vasııalyq damý baǵ­dar­lamasy boıynsha jyl ba­synan beri oblysta jalpy quny 4 mıllıard teńgege jýyq 9 joba iske qo­sylyp, júzdegen jańa jumys orny ashyl­dy, jyl aıaǵyna deıin taǵy da jalpy qu­ny 42 mıllıard teńge bola­tyn 15 ınves­tısııalyq joba iske qo­syl­maq. Aǵymdaǵy jyldyń 8 aı­ynda negizgi qorǵa 129,2 mıllıard teńge ınvestısııa quıylǵan. О́ndiristi óńirde aýyl sharýashy­ly­ǵyn damytýǵa da erekshe kóńil bó­linedi. О́tken 8 aıdyń ishinde oblys boı­ynsha barlyq menshik túrindegi sha­rýashylyq­tar 66,8 myń tonna et, 250 mıllıon dana jumyrtqa jáne basqa ónimder óndirdi. 8 aıdyń qorytyn­dysy boıynsha oblysta tamaq ónerká­sibiniń naqty kólemi ındeksi 105,1 paıyzdy qurady. Qaraǵandy ob­ly­synyń aýyl sha­­­rýashylyǵynda qol jetkizgen jetistikteri Astana qala­syn­daǵy oblys kún­­­­­deri aıasynda ótki­zi­­lip jatqan jár­meń­kede de keńinen kórinis tapqan. O­b­lys ákimi Serik Ahmetovtyń aıt­ý­yn­sha, qaraǵan­dy­lyq­tar bas qala­myz­da ótip jatqan jármeńkege 1 myń tonnadan astam ár­túrli azyq-túlik taý­arlaryn ákelipti. Astana qalasy ákim­diginiń al­dyndaǵy keń al­­ań­dy Arqa­nyń asqaq áni men kú­ıi­ne bó­legen ob­­lystyń aýylsha­­­rýa­shylyq taýar óndirý­shile­ri ar­­­na­­­ıy tigilgen 99 sha­tyrdaǵy saýda sóre­­­lerine óz­de­ri ákel­gen ónim­derin jaı­­­yp sa­lyp­ty. Áki­mniń málimdeýinshe qa­ra­­ǵandylyqtar saý­­dalap jatqan azyq-túlik taýar­la­ry­nyń baǵasy Asta­nadaǵy bazarlar baǵa­sy­nan 20-30 paı­yz tómen. Má­selen, joǵar­ǵy sort­ty unnyń 1 kı­losy 65-70 teńge, ju­myrt­qa 10 da­nasy – 120 teńge, sút – 60, sary maı – 850, sıyr eti – 900, qoı eti – 850, qy­ryq­qabat – 25, sábiz – 45 teńge­­­den satylýda. * * * AQTOǴAILYQTAR ASÝY Sonaý bir 90-shy jyl­dar­dyń ótpeli kezeńinde aýdanymyzda mal basy seldirep, ónim óndirý kólemi tu­ra­lap qal­ǵany da jasyryn emes. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń sara basshylyǵynyń arqasynda Táýel­siz­di­gimizdiń 20 jyldyǵy atalyp ótetin qa­zirgi kezeńde aýdanymyzdyń áleýmet­tik-ekonomıkalyq jaǵdaıy adam tany­mas­taı ózgerdi desem, artyq aıtqandyq emes. Búginde aýdanymyzda 16 myń jyl­qy, 40 myńnan astam iri qara, 200 myńnan astam qoı ósiriledi. Biz sońǵy jyldary aýdanymyzda túıe sharýa­shylyǵyn damy­tý­ǵa betburys jasa­dyq. Aýdandaǵy «Bektaı», «Ońbaı» jáne basqa sharýa qoja­lyqtarynda 600-den astam oısylqara tuqymy ós­i­rilýde. Aqtoǵaı aýdany shek­ara­synyń 116 shaqyrym aýmaǵyn Balqash kóli shaıyp jatyr. Osyǵan baılanysty biz balyq sharýashylyǵyn damytýdy da nazardan tys qaldyrǵanymyz joq. Shashýbaı kentinde qonys kepken «Balqash balyq» AQ keń kólemdegi balyq ónim­de­rin óndirýmen aınalysady. El Táýelsizdiginiń 20 jyldyq tor­qa­ly toıy qarsańynda Astanada ót­ki­zilip jatqan obly­symyz­­dyń jármeńke­sine aq­­to­ǵaılyqtar ózde­riniń qomaqty úlesin qosty. Aýda­nymyz­dyń aýyl sharýa­shy­lyq eńbekkerleri bul jár­meńkege 3 tonna sı­yr etin, 3 tonna qoı etin, 2 tonna jylqy etin, 3 tonna balyq jáne bas­qa azyq-tú­lik taý­ar­laryn ákel­di. Má­selen, «Bal­qash balyq» AQ ózde­rine bólingen saýda sóre­lerinde buqty­ryl­ǵan, tuzdalǵan, keptirilgen, fıle sııaqty 20 túrli ba­lyq ónim­derin saýdalaýda. So­nymen birge aqtoǵaı­lyq­tar 1,5 tonna sút ónimderin, 400 lıtr qy­myz jáne 400 lıtr shubat ákeldi. Jármeńke aıasyn­da biz qaıyrym­dy­lyq sharalaryn uıymdas­tyrýdy da umyt­qa­nymyz joq. Arnaıy uıym­das­tyrylǵan brıgada jármeńke ótip jat­qan kezde jo­ǵary sortty unnan baý­yrsaq pisirip, ony arnaıy qapshyq­tar­ǵa salyp, az qamta­masyz etilgen aza­mat­tarǵa tartý etýde. Osy shara aıa­synda biz 5 tonna unnan pisirilgen baý­yrsaqty jurt­shy­lyqqa taratý­dy maq­sat etip otyrmyz. Ǵabdrahman OMAROV, Aqtoǵaı aýdanynyń ákimi.