UIYM TARIHYNYŃ JAŃA TARAÝYN AShADY

Dıplomatııalyq mıssııa basshylary Elbasynyń EQYU sammıtin shaqyrý bastamasyn osylaı baǵalady Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev elimizde tirkelgen sheteldik dıploma­tııa­lyq korpýspen kezdesti. EQYU tóraǵasy, syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy kezdesýde dıplomattardy elimizdiń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy  barysynda nazar aýdaratyn negizgi máselelermen tanystyrdy. Álısultan QULANBAI. Qanat Saýdabaevtyń Uıym tór­aǵasy retinde dıplomatııalyq kor­pýs­pen kezdesýinde sóılegen sózi negizinen Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy kezinde júzege asyry­la­tyn naqty baǵdarlamalyq maq­sat­tar men mindetterge quryldy. О́ıt­keni, Is basyndaǵy tóraǵa – Qazaqstan Uıymǵa qatysýshy el­der­diń basyn biriktirý arqyly kópten beri qordalanyp qalǵan prob­lemalardyń oń sheshilýine yq­pal etýdi maqsat etip otyr. Ekin­shiden, búginde Qazaqstan Pre­zı­denti Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstannyń Uıymǵa tóraǵalyq etý qyzmetine kirisýine baılanysty Úndeýi álemdik qoǵamdastyqtyń úlken qyzyǵýshylyǵyn týǵyzyp, oǵan tanymal saıasatkerler joǵary baǵa berýde. EQYU-ǵa qatysýshy elderdiń turaqty ókilderiniń baǵalaýynsha, Qazaqstan kóshbasshysynyń erek­she kúsh-jigeri men maqsatkerligi Uıymnyń jańarýyna qýatty ser­pin berdi, dedi Qanat Saýdabaev osy­ǵan baılanysty. Uıym keńis­tiginde jańa dáýirdi bastaý úshin ujymdyq kúsh jaýapkershiliginiń perspektıvalaryn jandandyrdy. Bizdiń áriptesterimiz Nursultan Nazarbaevtyń EQYU sammıtin shaqyrý týraly bastamasy asa ózek­ti jáne der shaǵynda kóterilgen­di­gin erekshe atap ótti. Sammıt jańa qaýip-qaterlerge dálme-dál jaýap berip, Uıymdy aıqyndylyqqa beıimdeıdi. Memlekettik hatshy – Syrtqy ister mınıstri atap ótkendeı, EQYU-ǵa múshe elderdiń Memleket bas­shylary men Úkimet basshy­la­ry­nyń joǵary deńgeıdegi kez­de­sýi­ne daıyndyq jáne ony ótkizý Uıym­ǵa tóraǵalyq etýshi memle­ket­tiń asa mańyzdy mindeti bolyp ta­bylady. Sammıt jónindegi naq­ty usynymdar Afınada ótken Syrtqy ister mınıstrleri keńesi­niń qujat­taryna kirgizilgen, usy­nystar Ve­na­dan da qoldaý taýyp otyr. Endi sammıttiń kún tártibin tolyqtyra túsý úderisin keshik­tirmeı bastaý qajet. Sonymen qatar, sammıtti ótkizýdiń merzimin belgileý kerek. Al Qazaqstan tóraǵalyǵynyń basymdyqtaryna keletin bolsaq, ony Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıka­sy­nyń EQYU-nyń tóraǵalyq qyz­metine kirisýine arnaǵan Úndeýinde atap kórsetken bolatyn. Olar tórt “T”-dan turady: “trast” (senim) “tradıshn” (dástúr), “transparen­sı” (ashyqtyq) jáne “tolerans” (tó­zimdilik). Zer sala qaraıtyn bol­saq, osy uǵymdarda aýqymdy bastamalardyń jatqanyn baıqar edik. Jalpylaı alǵanda, Qazaqstan eýropalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin Vankýverden Vladı­vos­tokqa deıingi keńistikte ártúrli ıdeıalar boıynsha talqylaýlar júr­gizýge daıyn jáne olarǵa baı­la­nysty únqatysýlarǵa belsene qa­tysatyn bolady. Qanat Saýdabaev dıplomatııalyq mıssııalar basshy­laryn, sondaı-aq Reseı Prezıdenti Dmıtrıı Medvedevtiń Eýropadaǵy qaýipsizdik týraly shartty daıyn­daý bastamasyna qatysty pikir­ta­lastyń ári qaraı jalǵasatynynan da habardar etti. Bıylǵy jyly “Eýropadaǵy kádimgi qarýly kúshter týraly shart” kúshine enýi múmkin degen bol­jamdar aıtylýda. Atalǵan qu­jat kúshine enetin bolsa, ol uzaqqa sozylǵan janjaldardy sheshýge, zańsyz esirtki aınalymymen, lań­kestik jáne basqa jańa qaýip-qa­ter­lermen kúresýge aıtarlyqtaı ser­pin berer edi. Qazaqstan tóraǵa­lyq barysynda osy máselelerge de basa nazar aýdarady. Qanat Saýda­baev Aýǵanstan problemasyna da arnaıy toqtalyp ótti. Onyń aı­týynsha, Aýǵanstan problemasy bú­ginde asa ózekti bolyp otyr. Son­dyqtan Qazaqstannyń tóraǵa­ly­ǵynda Uıym kún tártibindegi bas­ty máseleniń biri – Aýǵanstan problemasy bolmaq. Sondaı-aq, adamı ólshemderge de basa nazar aýdarylady. Bıyl EQYU-ǵa qatysýshy 15 memlekette prezıdenttik jáne par­lamenttik saılaýlar ótedi, dep jal­ǵastyrdy sózin syrtqy saıasat ve­dom­stvosynyń basshysy. Ýkraına­da prezıdenttik saılaý ótip jatyr. Biz Demokratııalyq ınstıtýttar jáne adam quqyqtary jónindegi bıýro men Parlamenttik Assam­bleıa­ny saılaýlardyń talaptarǵa saı ótýine baıqaýshy retinde qatysýǵa shaqyramyz jáne Uıym ony úı­les­tirýde barlyq múmkindikterdi ja­saıtyn bolady. Memlekettik hatshy – Syrtqy ister mınıstri  sóziniń sońynda Elbasynyń “EQYU-nyń jaǵymdy tarıhı resýrsynyń da óz lımıti bar” degen sózin keltire ke­lip, jańa qaýip-qaterler boı kórse­tip turǵan zamanda olarmen kúresý Uıymǵa múshe memleketterdiń ortaq mindeti ekendigin, bul Uıym qyz­metin jandandyrýǵa tikeleı yqpal etetindigin atady. Kezdesýde dıplomatııalyq mıs­sııa­lardyń basshylary da sóz alyp, elimizdiń bedeldi halyqaralyq Uıymǵa tóraǵalyq etýiniń alǵashqy qadamyna baǵa berdi jáne ózara yn­tymaqtastyqtyń basymdyq­tary­na toqtaldy. Alǵashqy bolyp sóz alǵan EQYU-nyń Astanadaǵy ortalyǵynyń basshysy Aleksandr Kelchevskıdiń pikirinshe, Vena qalasynda Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq qyzmetine kirisý salta­naty joǵary deńgeıde ótken. Qa­zaq­stannyń jarııa etilgen is-qımyl baǵdarlamasy Uıym qyzmetiniń jyl boıǵy jumystaryn tolyqtaı qamtyp otyr. “Bul bizdiń barlyǵy­myzdyń keń tynystaýymyzǵa ta­ma­sha bastaý bolmaq”, – dedi dıp­lo­mat osy jaıynda. Mıssııa basshysy, sondaı-aq, Qazaqstan baǵdarlamalary Uıym qyzmetin jandandyrýǵa ózindik yqpal etetindigine toqtaldy. Onyń atap ótýinshe, EQYU-ny jańǵyrtý onyń qyzmetine jańasha serpin be­rip, Uıym tarıhynyń jańa ta­raýyn ashady. Elderdiń kózqaras­ta­ry men ustanymdaryn bir-birine jaqyndastyra túsedi. Sonymen qa­tar, kóp jyldarǵa sozylǵan jan­jaldardy sheshýge de yqpal etedi. Ortalyq jetekshisi Alek­sandr Kelchevskı Elbasy Nursul­tan Nazarbaevtyń EQYU sam­mı­tin shaqyrý týraly bastamasyn qoldaıtyndyǵyn málimdedi. “Biz­diń barlyǵymyzdyń aldymyzda osy baǵytta baısaldy jumys­tar­dy eńserý mindeti tur, – dedi ol. – Siz bizdiń qoldaýymyzdy tolyq kólemde esepke alýyńyzǵa bolady”. Budan keıin Eýropalyq Odaq elderi atynan sóılegen Ispanııa­nyń elshisi Alberto Anton Kortes te Uıymnyń joǵary deńgeıdegi kezdesýin ótkizý jónindegi Qazaq­stan Prezıdentiniń bastamasyn qoldaıtyndyǵyn bildirdi. “Biz joǵary deńgeıdegi sammıt shaqy­rý­ǵa ashyqpyz, – dedi elshi. – Alda turǵan kezdesý mazmun­dy­ly­ǵymen tolyqqandy bolýy qajet. Bizge konsensýstyq negizde keli­silgen kún tártibi kerek. Osynyń barlyǵy tabandy jumysty, qar­qyn­dy kelissózderdi jáne turaqty saıası serpindilikti qajet etedi”. “Reseı bastapqy kezde-aq Qa­zaqstannyń EQYU-nyń merekelik sammıtin ótkizý týraly bastama­syn belsendilikpen qýattady, – dep jalǵastyrdy taqyrypqa baı­la­nysty sózin Reseıdiń Qazaq­stan­daǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mıhaıl Bocharnıkov. – Joǵary deńgeıdegi kezdesý bizder úshin ómirlik mańyzy bar dep sa­naımyz”. Reseı elshisiniń atap ótýinshe, on jyldan beri keıinge ysyrylyp kelgen sammıt ótetin bolsa, ol Uıymnyń bedelin ósirip, qatysýshy memleketter arasyn­da­ǵy yntymaqtastyqty damytýǵa jáne ózara senimdi nyǵaıtýǵa sep­tigin tıgizedi. Sonymen qatar, Uıym keńistiginde qaýipsizdiktiń ót­kir problemalaryn sheshýge jáne EQYU-nyń ózin nyǵaıtýǵa naqty yqpal eter edi. Al AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Rı­chard Hoý­gland 2010 jyl EQYU úshin ju­mys jospary asa aýqym­dy jyl eken­digin, osy jyly “Kor­fý pro­sesi” boıynsha ju­mys­tar ári qaraı jal­ǵasatyn­dy­ǵyn, Aýǵanstan prob­le­masyna erekshe mańyz berile­tin­di­gin, al joǵary deńgeıdegi sammıt ót­kizý týraly pikirtalas bolatyn­dy­ǵyn atap ótti. AQSh elshisiniń málim etýinshe, tóraǵa EQYU-nyń úsh ól­sheminiń árqaı­sysynyń balan­syn qamtamasyz etý buljymas­ty­ǵy­na erekshe mańyz berip otyr. AQSh Qazaqstannyń Uıymǵa bas­shylyq etý kezinde oǵan tıimdi jáne sapaly jetekshilik etetin­di­gine, Shyǵys pen Batys arasynda myzǵymas kópir qura­tyndyǵyna senimdi. Al AQSh Qazaqstannyń Eý­ropanyń kele­shektegi qaýip­siz­di­gi úshin úılesimdi únqatysýdy jal­ǵas­tyrý jónindegi shaqyrýyna qosylady. “Grekııanyń tóraǵalyǵynda bastalǵan “Korfý prosesi” sizdiń tóraǵalyqta da ilgeri jyljı­ty­ny­na senimdimiz, – dedi Rıchard Hoý­gland sózin aıaqtaı kelip. – Re­seı­diń Eýropadaǵy qaýipsizdik arhı­tektýrasyna qatysty usynysy – “Korfý prosesin” talqylaýǵa qo­syl­ǵan úles. Biz atalǵan konteks­tegi únqatysýdyń jalǵasyn asyǵa kútetin bolamyz”. Ázirbaıjannyń Qazaqstan­daǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Lıatıf Gandılov óz sózine EQYU aldynda turǵan ózekti má­selelerdi arqaý etti. Onyń aı­týynsha, Qa­zaq­stannyń uzaqqa sozylǵan jan­jal­dardy retteý, lańkestikpen kú­res, ıadrolyq qa­rýdy taratpaý, Aýǵanstandy tu­raqtandyrý jónin­degi usynysta­ry jáne olardy júzege asyrýdyń joldary erekshe mańyzdy. “Jal­pylaı alǵanda, – dep qory­tyndylady elshi sózin, – Qa­zaq­stan EQYU tóraǵalyǵyna úlken daıyndyqpen kelip otyr. Venada tóraǵalyq etý tusaýkeser sal­tanatyn tamasha ótkizdi. Biz Qa­zaq­stan ózine senip tapsyrylǵan jaýapty mindetti oıdaǵydaı oryndaıtyndyǵyna senimdimiz”. TО́RT TUǴYR: DÁSTÚR – álemdegi tepe-teńdik pen qaýipsizdik saqtalýynyń alǵysharty Kamal BURHANOV, Parlament Májilisiniń Halyqaralyq ister,  qorǵanys jáne qaýipsizdik  komıtetiniń múshesi, saıası  ǵylymdar doktory, professor. Prezıdenttiń EQYU-daǵy Qa­zaqstan tóraǵalyǵynyń basty us­tanymdarynyń arasynda aǵyl­shyn álipbıindegi “T”-dan bas­ta­la­tyn tórt sózdiń arasynda dás­túrdi (“tradıshn”) de ataýy óte oryndy dep bilemin. Bul uǵymnyń tereńine boılaý úshin sál sheginis jasaýǵa týra keledi. Dástúr degenniń ózi óte kúrdeli, maǵynasy tereń tú­sinik. Árbir eldiń, ujym­nyń, qoǵamnyń, uıymnyń – báriniń de ómirinde óte mańyzdy oryn alatyn dú­nıesi osy – dástúr. Ony ujymnyń, halyqtyń, qo­ǵam­nyń, tipti jalpy álem­niń ómirinde asa qajettilik retinde qalyptasqan júıe dep ataýǵa bolady. Adam qo­ǵamyna qajetti barlyq tár­tip, ruqsattar men ár­eket­ter zańmen ǵana rettel­meı­di, tipti onyń aýqymyna syı­maıdy. Zańdardy qansha jerden tom-tom qylyp jazyp qoısań da onyń qa­rastyra almaıtyn, qusha­ǵyna syıdyra almaıtyn dúnıeleri tolyp jatyr. О́ıtkeni, bul jalǵanda bári de bir qalyppen turmaıdy. Ol únemi ózgeriste, damý ústinde bolady. Demek, zańǵa syımaıtyn qaty­nas­tardyń bári dástúrmen ret­teledi. Sondyqtan dástúr degendi keıde adamnyń sana-seziminde zań­nan da joǵary turatyn uǵym dep taný kerek. Árıne, memlekettik qurylymda emes, máseleniń osy jaǵyn da eskergen jón. Dástúri bar el ózin joǵary ustaı biledi. Máselen, biz de ózimizdi uly ha­lyq­pyz desek, sol dástúrimizdi berik ustaǵandyqtan ǵana solaı deı alamyz. Bizde qaǵaz júzinde zańdar bolmaǵanymen, berik dás­túrler boldy. Barlyq tártip dástúrdiń sheńberinde qaras­ty­rylatyn. Myńdaǵan jyldyq dástúrimiz bar el bolǵanymyzdyń arqasynda ǵana biz eldigimizdi saq­tap keldik. Bul úderis qoǵamy­myzdy irip-shirýden, azyp-tozýdan saqtap qaldy. Sondyqtan ony uly qundylyǵymyz desek, jarasady. Máselen, bizdiń halyqta “jeti ata” degen dástúr bar. Osy dástúr boıynsha qazaq jeti atanyń ishinde bir-birinen qyz alyspaıdy. Mun­daı dástúri joq kóptegen elderde jaqynynan qyz alyp, urpaq­tary­nyń qandary buzylyp, olardyń densaýlyqtary, sana-sezimderi, aqyl-oılary azap shegip, tipti azyp jatady. Al biz osy dástúrdiń ar­qasynda ózimizdiń taza qalpy­myzdy saqtaı alǵan halyqpyz. Munyń durystyǵyn medısına da ǵylym júzinde dáleldep otyr­ǵa­nyn bilemiz. Sondaı-aq úlkendi syı­laý, onyń sózin jerge tastamaý sııaqty dástúrlerimizdiń de ozyq­tyǵyn ómir tájirıbesi kórsetip otyr. Bizdiń osyndaı óte paıdaly, urpaqtyń zııansyz ósip-órken­deýine ıgi áserin tıgizetin dás­túr­le­rimiz kóp, biz solardy saqtaý arqyly ulttyq bolmysymyzdan, tabıǵı qalpymyzdan aırylmaı kele jatyrmyz. Al endi EQYU-nyń dás­túrine keletin bolsaq, ol osy­dan 35 jyl buryn dúnıege kel­gen Uıym ekenin bilesiz­der. Osy ýaqyt­tarda da onyń ózindik dás­túr­le­ri, ıaǵnı qa­ǵıdattary men qundylyqtary qalyptasty. Onyń ozyq úlgilerin umytpaý, alǵa qaraı aparý – bú­gingi kún­niń negizgi mindetteriniń biri. Uıym qurylǵan 1975 jyldy esimizge alyp kórelikshi. Bul kezde álem jaýlyq pozısııada turǵan eki blokqa bólingen edi. “Qyrǵı-qabaq soǵys” shegine jetip, jappaı qa­rýlanýda da, ekonomıkada da, ıdeo­logııada da ózara básekelestik túrtip qalsa ot shyǵatyndaı jaǵ­daıda turǵan bolatyn. Mine, osyn­daı shıryǵyp turǵan shıe­lenisti báseńdetý úshin eki bloktyń da ozyq oıly adamdary tarazy basyn teń ustap, ózara jaqyn­da­sý­ǵa áser etetin, eki jaq ta moı­yn­daıtyn uıym qurý qajettigin túsindi. Sodan Eýropadaǵy qaýip­siz­dik jáne yntymaqtastyq jó­nin­degi keńes ómirge kelip, ony eki jaq ta óz múmkindikterinshe qol­dady. Sol kezdegi keńestiń, búgingi Uıymnyń negizgi maqsaty – Eýropadaǵy qaýipsizdikti saqtaýǵa baǵyttalǵan bolatyn. Sonymen birge, Uıym sheńberinde adam qu­qyn saqtaýdyń da máseleleri qarastyrylatyn bolyp sheshildi. Alǵashqy qurylǵan kezindegi kóterilgen máselelerdi qaraıtyn bolsaq, ondaǵy basymdyq kóbine-kóp ekijaqty qarýsyzdaný, qarý-jaraqty shekteý jáne taratpaý problemalaryn qarastyrǵan-tyn. Osyndaı únqatysýlardyń arqa­syn­da Eýropada qaýipsizdik saq­taldy. Odan keıin kóptegen ózgerister boldy, teketireste AQSh bastaǵan batys blok jeńip shyqty. Olar ózderine qarsy turǵan saıası-áleý­mettik júıeni joıýdy aldaryna maqsat etip qoıyp, endi sol maq­sat­taryna jetti. Bloktyń ózin joıý­dy jáne ony basqaryp otyr­ǵan memleketke múm­kin­diginshe zııan kel­tirýdi jos­par­laǵan edi, ol da oryndaldy. Blok ta, ony bas­qar­ǵan memleket te ydy­rap, tarıh qoı­naýyna ketti. Osy kezeńde EQYU-nyń saq­ta­lyp qa­lýy­nyń ózi óte bir tańqala­tyn­daı jaǵ­daı. О́ıt­keni, ol tara­zy­nyń eki basy teń turǵan ortada qurylǵan Uıym bolatyn. Endi teketires báseń­degen tusta onyń aman qalýynyń ózi onyń bar­lyq ýaqytta da qajettiligin kórsetedi. Osy kezeńde bárimiz de sol Uıymǵa múshe bolyp kirdik. Sol kezde biraz ózgerister boldy. Bu­ryn­ǵydaı pikirlesý ústinde de bir-birimen talasyp, tartysyp júretin tepe-teńdiktegi eki jaq bolmaǵan soń, tarazynyń bir basy basyp ketti. Endi búkil batystyń men­ta­lıteti, solardyń dúnıetanymy, dúnıege degen kózqarasy ústemdik ala bastady. Bir sózben aıtqanda, olardyń ómirindegi ustanym­dar­dyń bári derlik bizge keldi. Biraq bul kezde Uıymnyń negizgi qa­ǵı­daty – qaýipsizdik máselesi jáne ony saqtaýda qalyptasa bastaǵan dástúrler umytyla bastady. Eýro­palyq standarttarǵa sáıkes kele­tin adam quqyn saqtaý máseleleri alǵa shyqty. Basqa halyqtardyń, elderdiń qalyptasqan mentalıteti, dástúrleri eskerilmeı, tek eýro­pa­lyq standarttyń durystyǵy ǵana moıyndalyp, odan sál aýytqý bolsa, úlken syndarǵa ushyrap otyrdy. Osy baǵytta EQYU-nyń bedeldi ınstıtýttarynyń biri – Demokratııalyq ınstıtýttar men adam quqy jónindegi bıýrosynyń (DIAQB) áreketteri, olardyń saılaý qorytyndylaryna bergen baǵalary Uıymnyń shyǵystyq áriptesterin qanaǵattandyrmaıtyn boldy. Mine, osyndaı jaǵdaıda Qa­zaq­­stannyń tóraǵalyqqa saı­la­nýy­nyń ózine tarazy basynyń qaıta teńele bastaýynyń kó­rinisi dep qaraý kerek. Árbir memlekettiń, halyq­tyń óz mentalıteti, qalyp­tasqan dástúri, óz fılo­so­fııasy men ıdeologııasy, tarıhy bar. Tili, dini de ózge­she. Mine, sonyń bárine Uıym óz jumysynda qur­met­pen qaraý kerek. Qa­zaq­stan tóraǵalyǵyndaǵy us­ta­nymda aıtylǵan dástúrdi saqtaý, mine, osy máseleni kózdeıdi. Sonymen birge, bul ustanym Uıymnyń ózi­niń qalyptasqan qundylyq­tary men qaǵıdattaryn es­ten shyǵarýǵa bolmaı­tyn­dy­ǵyn nazarǵa salady. Qa­lyptasqan dástúr boıynsha Uıym­nyń negizgi mindeti qaýip­siz­dikti saqtaý ǵoı. Biraq qazir qara­sańyz EQYU sheńberindegi elderde ol tolyǵymen saqtalmaı, qaıta kóp­tegen jańa shıelinisterge jol berilip otyr. Máselen, buryn Moldovanyń, Taýly Qarabaqtyń problemalary sheshilmeı turǵan bolsa, endi oǵan Grýzııa men Reseı arasyndaǵy, qala berdi Balqan elderindegi jańa problemalar da qosyldy. Osynyń bári Eýropa qaýipsizdigine keri áserin tıgizetin jaǵdaılar emes pe? Sondyqtan EQYU óziniń ejelgi dástúrin qolǵa alyp, qaýipsizdik máselesine birinshi kezekte kóńil bólýi kerek. Onyń ishinde Aýǵanstan máselesin retteý de bar. Sonymen qatar, Uıym sheń­berindegi elderde ekonomıkalyq teketiresterge de jol berilip otyr. Máselen, Reseı men Ýkraı­na arasyndaǵy gaz problemalary – Uıymnyń aralasýyn qajet­sinetin problemalardyń biri. О́ıtkeni, bular da túptiń túbinde qaýipsiz­dik­ke kereǵar máseleler týyndatýy múmkin. Qoryta aıt­qanda, EQYU-nyń ómirge kel­gendegi fıloso­fııa­sy, onyń ıdeologııasy, maqsat­ta­ry dástúr retinde qalýy jáne ol alǵa qaraı ilgeriletilýi kerek. Onyń eń bas­tylary – álemdegi qaýipsizdikti saqtaý, ol úshin bar­lyq memleket­tiń tepe-teńdigin qa­lyp­tastyrý kerek, astamshylyqty boldyrma­ǵan jón. Barlyq má­se­leniń kon­sensýspen sheshiletindigi de sol dástúrdiń nátıjesi ekenin umytpaý kerek. Men Elbasynyń osy­­ǵan nazar aýdarǵanyn óte oryn­­dy sanaımyn. Bul tujy­rym­nyń keleshekke de oń yqpal ete­tini kúmánsiz. Mıroslav GERMAShEVSKI: QAZAQSTANNYŃ TО́RAǴALYQQA QOL JETKIZGENINE QÝANYShTYMYN Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna  tóraǵalyq etýine oraı Polsha Respýblıkasynyń alǵashqy ushqysh-kosmonavy, general Mıroslav Germashevskı bylaı deıdi: “Men Qazaqstan halqyn jáne basshylyǵyn Eýropadaǵy qaýip­siz­dik jáne yntymaqtastyq uıy­myndaǵy tóraǵalyqtyń basta­lýy­men shyn júrekten quttyq­taımyn. Qazaqstanmen meni asa jyly estelikter men baıaǵydan kele jatqan dostyq qatynastar baılanystyrady. Men 30 jyl buryn qazaq je­rinen ǵaryshqa attanǵan alǵashqy po­lıak kosmonavy retinde Qa­zaq­stannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etý már­te­besine jáne  osyndaı qur­met­ti mıssııaǵa qol jet­kiz­genine óte qýanyshtymyn. Muny men ha­lyq­aralyq qaýymdas­tyq­tyń Pre­zıdent Nur­sultan Na­zarbaevtyń basshylyǵymen jú­zege asyrylyp otyrǵan  Qazaq­stannyń jasampaz­dyq pen ilge­riletý saıasatyna se­nim bildirýi­niń belgisi dep bilemin. Qazaq­stan sońǵy jyldary demo­kratııa men ekonomıkalyq re­for­ma­lar­dy damytý jolynda senimdi túrde adymdap keledi, al siz­der­diń EQYU-ǵa tóraǵalyq etý­le­rińiz  táýelsiz Qazaqstannyń jańa tarıhyndaǵy jetis­tik­teriniń shyńyna aınaldy. Prezıdent Nazarbaevtyń teleúndeýindegi senim, dástúr, ashyqtyq jáne tózimdilik atty tórt qaǵıdat Qazaqstannyń ishki jáne syrtqy saıasatynyń mazmunyn dál sıpattaıdy, ári EQYU-daǵy tóraǵalyqtyń urany retinde elińiz úshin olardyń erekshe basymdyqqa ıe bolatyndyǵyn baıqatady. Qazaqstandaǵy demokra­tııa­lyq damý úrdisin jáne elińizdiń álemdik qarjy daǵdarysyna nátıjeli túrde tótep berýin Pol­shadaǵy dostaryńyz qyzy­ǵýshylyqpen baqylaýda. EQYU-nyń tóraǵasy laýazymynda Uıymnyń barlyq múshe mem­leketteriniń ıgiligine qyzmet etýde Qazaqstanǵa tolaıym tabys tileımin”.