Oblystaǵy 48 myńǵa jýyq kásipkerlik sýbektileriniń 37 myń 800-i jumys istep tur. Bıylǵy 1 toqsanda óńirde 312 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda oblysta nesıe túrindegi jáne ınfraqurylym jetkizý túrindegi 713 joba memlekettik qoldaýǵa ıe bolyp, onyń jalpy somasy 85,6 mlrd. teńgeni quraǵan. Bul jóninde Batys Qazaqstan oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasy basshysynyń orynbasary Baqdáýlet Ibraımov Batys Qazaqstan óńirlik kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken kezekti brıfıng kezinde habarlady.
Biryńǵaı baǵdarlamany júzege asyrý úshin 2017 jyly 1,6 mlrd. teńge bólingen, onyń ishinde nesıeler boıynsha paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaýǵa - 1,4 mlrd. teńge, kepildeme berýge - 94 mln. teńge, granttyq qarjylandyrýǵa - 47 mln. teńge qaralǵan.
2017 jyldyń basynan beri BQO Úılestirý keńesiniń 17 otyrysy ótip, onda ekinshi deńgeıli bankter bergen nesıelerdiń paıyzdyq mólsherlemesin sýbsıdııalaý boıynsha jalpy quny 9 mlrd. teńge quraıtyn 79 joba maquldandy.
Búgingi tańda jas, óz isin jańadan bastaǵan kásipkerler arasynda – qaıtarymsyz granttyq qarjylandyrý úlken suranysqa ıe. 2017 jyly 19 kásipker jalpy quny 47 mln. teńge grantqa qol jetkizdi, onyń ishinde 14 kásipker aýylda turady.
Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda II besjyldyqta (2015-2019 jj) jalpy quny 83,4 mlrd. teńgeni quraıtyn 22 joba júzege asyrylýda, 1224 jańa turaqty jumys oryny ashylmaq. Solardyń ishinen 2015-2016 jyldary jalpy quny 72,7 mlrd. teńge quraıtyn 12 joba iske qosyldy. 1800 jumys orny, onyń ishinde 595 turaqty jumys oryndary ashyldy.
2017 jyly kásipkerlikti qoldaý Kartasy sheńberinde quny 6,9 mlrd. teńge bolatyn 6 joba iske qosylmaq. Bul jobalar:
- elektrqalqandary jabdyǵy óndirisin uıymdastyrý («Ýral Elektrık» JShS);
- Makarov kirpish zaýyty;
- asfaltbeton zaýyty («Birlik» JShS);
- qurǵaq taǵam óndirý sehy («Kazkon» kondıterlik fabrıkasy);
- jylyna 6000 tonna qus etin óndiretin fabrıka («Jaıyk Agro LTD» JShS);
- makaron óndirý fabrıkasy («Jelaev nan ónimderi kombınaty» AQ).
Bul jobalar iske qosylǵan kezde 558 jumys oryny ashylady, onyń ishinde 416 jumys oryny turaqty.
Osy jobalardyń ishinde 2 joba: elektrqalqandary jabdyǵy óndirisin uıymdastyrý («ÝralElektrık» JShS) jáne Makarov kirpish zaýytynyń qurylysy aıaqtalyp, iske qosyldy.
Kartadan tys jalpy quny 9,1 mlrd. teńge bolatyn 550 jumys oryny ashylyp, 2017 jyly iske qosylatyn 6 joba qolǵa alyndy:
- esik-tereze óndirisi («StekloServıs» JShS);
- sendvıch-panel óndirisi («Agran» JShS);
- asfalt zaýyty («AdalArna» JShS);
- aıaq-kıim tigý fabrıkasy («Asar» JShS);
- BASK qurylys kólik-logıstıkalyq ortalyǵy («Eýrazıan Logıstık» JShS);
-mal ónimin óńdeý sehy («Kýbleı» JShS).
Sonymen qatar, 2018-2019 jyldary 491 jumys orny, onyń ishinde 213 turaqty jumys orny bar jalpy quny 3,7 mlrd. teńgeni quraıtyn tórt joba iske asyrylady:
- keramıkalyq kirpish zaýyty («134» JShS);
- hımııalyq óndiristik bazasy («Topan» JShS);
- BQO-da mıneraldy untaq, suıyq natrııli shyny jáne penoshyny óndirisi zaýyty («Foamsil» JShS);
- shaǵyn katerler óndirisin jańǵyrtý jáne ulǵaıtý ( «NII «Gıdroprıbor» AQ).
2017 jyly «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ-men birlesip, agroónerkásip keshenindegi jobalardy qarjylandyrý tájirıbesin odan ári qaraı jalǵastyrý josparlanýda. Ol úshin oblystyq bıýdjet pen atalmysh qordyń árqaısysynan 300 mln. teńgeden qaralady. Sondaı-aq, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ ekinshi deńgeıli banktermen birlesip qarjylandyrý úshin 700 mln. teńgeden qarjy bóledi.
«Sonymen birge, memlekettik-jeke áriptestik baǵdarlamasy arqyly 8 joba qolǵa alyndy, sonyń ishinde 4 balabaqsha, 1 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń qurylysy júrýde, Oraldaǵy №7 emhanany, №8 orta mekteptiń ashanasyn senimgerlik basqarýǵa berý máselesi sheshilmek, - dedi B.Ibraımov.
- О́tken 2016 jyl ishinde Batys Qazaqstan oblysynda sýbsıdııalaý boıynsha jalpy quny 20,4 mlrd. teńge quraǵan 111 kelisimshart jasalǵan. Bıylǵy jyldyń alǵashqy alty aıynda jalpy nesıe portfeli 8 mlrd. 123,7 mln. teńge bolatyn 69 joba boıynsha sýsbsıdııalaý kelisimshartyna qol qoıylǵan. Jalpy, baǵdarlama bastalǵaly beri nesıe portfeli 86,7 mlrd. teńge bolatyn 603 joba maquldandy, - deıdi «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ aımaqtyq fılıalynyń dırektory Erbol Idenov.
Ekinshi deńgeıli bankterden nesıe alý barysynda kepildeme jetispese, kásipker sýbsıdııalaý baǵdarlamasy aıasynda «Damý» qorynyń kepildemesin ala alady. Iаǵnı, jumys istep otyrǵan kásipkerdiń bankke qoıǵan kepildemesiniń qunynan eki ese artyq mólsherde nesıe alýyna múmkindigi bar. Sharýasyn endi bastaǵan kásipkerge «Damý» qory alatyn nesıesiniń 85 paıyzy kóleminde kepildeme beredi. О́tken alty aıda batysqazaqstandyq kásipkerlerge jalpy quny 490,8 mln. teńge quraıtyn 24 kepildeme berilgen.
«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde kásipkerlikti qarjysyz qoldaý sharalary da tabysty iske asyrylýda. Mysaly, «Nazarbaev Ýnıversıteti» bıznestiń joǵary mektebi (Astana qalasy) bazasynda qolǵa alynǵan «Shaǵyn jáne orta bıznes top-menedjmentin oqytý» jobasy sheteldik oqytý ortalyqtaryn qatystyrý arqyly bilim berýdi kózdeıdi. Oqytý tegin. Joba bastalǵan ýaqyttan beri oblystaǵy 64 kásipker osy jerde oqyǵan.
2016 jyl ishinde Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵy arqyly 4 myńnan asa kómek-keńes berilgen. 2017 jyldyń alǵashqy alty aıynda aqyl-keńes túrindegi qyzmet sany 2734-ke jetipti.
Qazbek QUTTYMURATULY,
Batys Qazaqstan oblysy