Synaq aımaǵynda ósirilgen ónim qaýipti emes pe?

Keshegi Semeı atom polıgonynyń ıeliginde bolǵan jerdi qajetke jaratyp paıdalaný týraly áńgimege áli núkte qoıylyp bolǵan joq. Synaq zardaptary pálen júz jylǵa deıin sozylady degen ustanymdy kóldeneń tartýshylar bul aımaqtaǵy jerdi paıdalanýǵa úzildi-kesildi qarsylyq tanytyp baqsa, bilemin deıtin ǵalymdar eldi sonshalyqty úreılendirýdiń jóni joq dep esepteıdi. Sonda kimge sengen jón? Osy oraıda Kýrchatov qala­syndaǵy Ulttyq ıadrolyq orta­lyqqa qarasty radıasııalyq qaýipsizdik jáne ekologııa ıns­tı­týtynyń dırektory Sergeı Lý­kashenko bylaı deıdi. – Ortalyq tarapynan bu­ryn­ǵy Semeı atom polıgonyna qarasty jerdiń 97 paıyzy zerttelip, tekserilgen bolsa,  sonyń 93 paıyzy paıdalanýǵa jaramdy. Sondyqtan birden aıtaıyn, on­syz da beıbit zamanda qyryq jyl qyrǵyndy basynan keshirgen jergilikti halyqty bosqa úreılendire berý adamshylyqqa jatpaıdy. Endi naqty mysalǵa súıene otyryp sóz qozǵaıyn. Bıylǵy jyly  keshegi polıgon aıma­ǵyn­daǵy ıadrolyq synaqtar ótkizil­gen alańǵa tájirıbe retinde qııar men qyzanaq, sondaı-aq asqabaq pen burysh egip ósirdik. «Fermerlik aýyl» degen atpen ótkizilgen tájirıbe tipti biz kútpegen ná­tıje kórsetti. Iаǵnı, qaýipti radıasııa ónimniń sabaǵy men ja­py­raǵynda qalyp, jemisine bar­maǵan. Sóıtip, synaq aımaǵynda egilgen kókóniste qaýipti radıonýkleıdter joq bolyp shyqty. Muny bir desek, ekinshiden, osyndaǵy mal ónimderin de eshqandaı qaýiptenbesten paıdalana berýge bolady. Aı­ta­lyq, óz basym polıgonnyń naq irgesindegi Sarjal aýylynda óndirilip kele jatqan maq­taý­ly qymyzdyń belsendi nası­hatshylarynyń birimin. Tipti, meniń nasıhatymsyz-aq bul aýyldyń qymyzynyń dańqy búginde búkil el kóleminde belgili. Sondyqtan taǵy da qaıtalap aıtamyn, eldi bosqa úreılendire bermeı, kerisinshe, olardyń erteńge degen senimin nyǵaıtýǵa atsalysa bileıik, aǵaıyn! Jazyp alǵan Dáýlet SEISENULY. Semeı.