Táýelsizdikti tuǵyrlandyrý

Senat Tóraǵasy Qaırat Mámıdiń Avstrııa Respýblıkasyna sapary aıaqtaldy Aldymen ýáde etilgennen bastaıyq. Keshegi nómirdegi «Par­lamentarızm parasaty» atty ma­qalada «Dóńgelek ústel ba­syn­da jalpy parlamentarızm tóńi­reginde qyzǵylyqty pikirtalas órbidi. Avstrııa Parlamentinde ótken ol kezdesý jaıynda ga­zettiń erteńgi nómirinde sál to­lyǵyraq jazatyn bolarmyz degen edik. Ol pikirtalas «Qa­zaq­stan­nyń saıası damýy jáne parlamentarızm» taqyrybynda Avstrııa Federaldy jına­ly­sy­nyń ǵıma­ratynda ótken, biz Senat Tór­aǵasy Qaırat Mámı sózin qys­qa­sha baıan­dap berýmen shektelgenbiz. Avstrııa parlamentindegi pikirtalas shynynda da qyz­ǵy­lyq­ty ótti. Qaırat Ábdira­zaq­uly kirispe retindegi sholý sózin aıtyp shyǵysymen-aq Federal­dy jı­na­lys depýtaty Stefan Jenah birden Senat uǵymynyń ár eldegi paıymdalýy ár túrli ekendigi jaıyndaǵy topshy­laý­laryn bastap jiberdi. Bul tektes ıns­tı­týt­tyń Germanııadaǵy, Shveısarııa­da­ǵy, Avstrııadaǵy úl­gileri, olar­dyń ózindik artyq­shy­lyqtary  jaı­yndaǵy al­ǵash­qy suraqtyń astaryn ańǵarǵan Senat Tór­aǵa­sy salǵan betten Qazaqstannyń álgi atalǵan elderden basty aıyr­mashylyǵy ýnı­tar­ly memleket ekendigin, Senat de­pýt­at­tarynyń basym bóligi óńir­lerden saıla­na­tynyn, olar­dyń almasýy kóptegen eldermen salystyrǵanda jıirektigin kól­de­neń tarta qoıdy. Bul taqyryp solaı tez jabyla qaldy. Qaırat Ábdirazaqulynyń osy su­raqqa jaýap bere kele, «Par­la­menttiń birpartııalylyǵy» degen aıyp aldymyzdan shyqpaı turyp, sol másele mundaıda qozǵalmaı qoı­maı­tynyn bilgendikten de, osy taqyryptyń aldyn orap ketkendigi de utymdy shyqty. Iá, ja­s­y­ratyny joq, shetke bara qalsań-aq osy jaı betińe shirkeý bola ketedi. Tóraǵa kelesi jyly ótedi dep kútilip otyrǵan Májilis saı­laýynda ol palatanyń mindetti túrde kem qoıǵanda eki partııaly bolýy zań júzinde qarasty­ryl­ǵan­dyǵyn aıta otyryp, jalpy Qazaqstan Parlamentin tutastaı birpartııaly deý onsha dál emestigin eskertti. Iá, Májilis bir partııa múshelerinen túzildi. Ha­lyq qalaýy solaı boldy. Basqa par­tııalardyń saılaýaldy tuǵyr­na­malary halyq ta­ra­pynan qol­daý taba qoıǵan joq. Alǵan daýys­tary sol kezdegi belgilengen beldeýden asa al­mady. Oǵan bı­lik­tiń qandaı kinási bar? Al Senat bir partııaly emes. Onda basqa partııanyń ókilimen qatar, jalpy partııada joq depýtattar da bar. Mysaly, Tór­aǵa­nyń ózi eshqandaı partııa qata­rynda joq. Sondyqtan Májilis saılaýy ótip, ol palata kóppar­tııaly bolmaı turǵanǵa deıin de bizdiń Qa­zaqstan Parlamenti bir­partııaly degen aıypty to­lyq moıyn­da­maıtyn jónimiz bar. Áńgime ári ketkende «Qos palatanyń biriniń – Májilistiń birpartııalylyǵy, biraq onyń ózi de ýaqytsha ekendigi, bul máse­leniń sheshimi zań júzinde qa­rastyrylǵany» tý­raly ǵana qozǵalýǵa tıis. Zań ǵylym­dary­nyń doktory Qaırat Mámıdiń aıtqanynan osylaı oı túıýge bolatyn sııaqty. Tóraǵa bizdiń elimizde qabyldanǵaly jatqan «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» zańnyń negizgi qaǵıdattary týraly su­raqqa da Qazaqstannyń zaıyrly memleket, sonymen birge, Batys pen Shyǵystyń, musylmandyq pen hrıstıandyqtyń túıisken tu­syn­da turǵan el retindegi ózin­dik sıpatyn aıta otyryp, baı­saldy túsinik bere ketti. Bul jaýapqa Qýanysh Sultanovtyń: «Sizderde dinı ekstremızmge beıim birles­tik­terdiń tirkelmeıtinin bilemiz, biz Qazaqstanda da dál sondaı jaǵdaı bolǵanyn  qalaımyz» dep avstrııalyq­tar­dyń ózine kópshik qoıa oty­ryp to­lyqtyrý jasaǵany da ja­rasyp turdy. Senator Anatolıı Bash­ma­kov­tyń Avstrııa federaldy jer­­leriniń qandaı qaǵıdat boı­ynsha qalyptastyrylǵany jó­nin­degi su­raǵyna jaýap qaı­tar­ǵan Stefan Jenah bul máse­le­niń Avstrııa-Vengrııa monarhııa­sy­nyń ydyraýyna baılanysty sheshilgenin, ol kezde, ásirese, keshegi so­ǵystan keıin Avstrııa jan-ja­ǵynan kesip alynyp, til­gilen­ge­nin aıta kelip,  bir tildegilerdiń, bir dindegilerdiń dáıim bir dildegiler  bola bermeıtinin ádemi ań­ǵartty. «Ol kezde Zalsbýrg avstrııalyq qala emes edi, al Braý­naý avstrııalyq qala bolatyn. Biraq biz Zals­býrgte týǵan Mo­sartty avs­trııa­lyq etip aldyq ta, Braýnaýda týǵan Gıtlerdi nemis etip jiberdik», dep ázildedi S.Jenah. Avstrııada týǵan, osyn­­da bilim alǵan Gıtlerdiń qan­daılyq qan­quıly qylmysker ekenin biz jek­senbi kúni álemge áıgili Maýthaýzen konslagerine barǵany­myzda burynǵydan beter bile tústik. Ondaǵy ba­rak­tardy, gaz kameralaryn, krematorııdi aza boıyń qaza bolmaı qaraı al­maısyń. Iispen tun­shyq­tyryl­ǵan adamdardy peshke salyp ór­terdiń aldynda (jalpy munda 122 myń adam óltirilgen)   aýyz­daryn túgel qarap shyǵyp, altyn, kúmisten salynǵan tisterdi qysqashpen sýyryp alady eken! General Karbyshevti aıaz­dy  túnde tóbesinen sý quıyp, tirideı muzǵa aınaldyryp jibergen jerdi de kórdik. Maýthaýzendegi tutqyndardyń ara­syn­da qazaq­standyqtardyń da biraz bolǵany belgili. Osyndaǵy elshilik ótken jyly otandas­tarymyzǵa taǵzym etetin memorıal taqta ornatyp, durys ja­sapty. Qaırat Mámı bastaǵan delegasııa músheleri taqtaǵa gúl shoqtaryn qoıdy. Senat Tóraǵasynyń eki kún­dik sapar baǵdarlamasynyń keshegi basty oqıǵasy Vena dıp­lomatııalyq akademııasynda lek­sııa oqýy boldy. Bul bir bó­lek­she oqý orny. Dańqty dás­túrleri bar ataqty akademııada qazir Qa­zaqstan Syrtqy ister mınıstr­li­giniń qyzmetkerleri de dárister tyńdap, Prezıdent janyndaǵy Memlekettik bas­qa­rý akade­mııa­sy Dıplomatııa ınstıtýtynyń magıstranttary tálim alyp júr­genin bilip, qýanyp qaldyq. Solardyń biri Temir Asanov degen jigit bizge kelip, aman­dasyp jatty.  Má­ji­lis depý­ta­ty Jaqyp baýy­ry­myzdyń balasy eken. Qazaqstan Parlamenti Sena­ty Tóraǵasynyń dárisin tyń­daý­ǵa osyndaǵy saıası partııalar men isker toptardyń, son­daı-aq dıpkorpýstyń ókilderi jına­lyp­ty. Dıplomatııalyq aka­de­mııanyń rektory Gans Vınkler kezdesý kezinde oqý orny jaıly qysqasha maǵlumat bere kelip, Qazaqstan osy akademııada oqýǵa óz qyzmetkerlerin jiberetin el­derdiń biri ekendigine rızashy­ly­ǵyn bildirdi. G.Vınkler Astanada bolǵanyn, jas memlekettiń jańa elordasyna qaı jaǵynan da kóńili  tolǵa­nyn razylyqpen aıtty. «Men sizdermen álemdegi eń bedeldi alma-materlerdiń biri – Vena akademııasynda júzdesip otyrǵanyma qýanyshtymyn. 1754 jyly Shyǵys elderinde – Túr­kııada, Persııada, arab memleketterinde jumys isteıtin dıplomattar daıyndaý maqsa­ty­men qurylǵan Akademııa qa­zirgi tańda eýropalyq bilim keńistiginde kóshbasshy oryn­dar­dyń birin ıelenedi», dep bastady dáristi Qaırat Áb­dirazaquly. Ústimizdegi jyldyń jel­toq­sa­nynda Qazaqstan Táýelsiz­di­gi­ne 20 jyl tolady, dedi sózin ary qaraı jalǵastyrǵan Senat Tór­aǵasy. Egemen damý jyl­da­rynda Qazaqstan álemdik qo­ǵam­das­tyqtyń ajyraǵysyz ból­shegine aınaldy. Adam quqy men bostan­dyǵyna basymdyq bere otyryp, elimiz demokratııalyq qoǵam men quqyqtyq memleket qundylyq­taryna jaqyndyǵyn konstıtý­sııalyq turǵydan bekitti. Qaırat Mámı kelesi kezekte memlekettiliktiń qalyptasýy onyń quqyqtyq júıesiniń maz­mundy jáne qurylymdyq ta­bys­ty damýymen aıqyn­da­la­ty­ny bel­gili ekenin atap kórsetti. Táýelsizdiktiń tańsári shaǵynda Qazaqstannyń quqyqtyq júıe­sin túbegeıli reformalaý qajet­ti­gi ótkir turdy. Biz demo­kra­tııaly, naryqtyq ekonomıkaǵa, gýmanızm men áleýmettik ádi­let­tilik qaǵı­dat­taryna negizdelgen sapalyq jaǵynan jańa memleket qurýǵa tıis boldyq. Osy oraıda Q.Mámı ótpeli kezeń qajetti­lik­terine jaýap beretin tıimdi bas­qarý júıesin qu­rý mindeti týyn­daǵanyn atap kór­­setti. Munyń qatarynda eko­no­mı­kaǵa túbe­geı­li reformalar júr­gizip, ınflıa­sııa­ny aýyzdyq­taý, áleýmettik ahýaldy turaq­tan­­dyrý, onyń ús­ti­ne, bul má­selelerdiń barlyǵyn is júzinde bir mezgilde sheshý qa­jet bol­ǵanyn aıtty. Saıası transformasııanyń, shy­naıy azamattyq qoǵam qalyptas­tyrýdyń jáne ekonomı­ka­ny tú­bi­rinen reformalaýdyń asa ma­ńyz­dy negizi 1995 jyldyń 30 tamy­zynda búkilhalyqtyq referendýmda Qazaqstan Respýb­lı­kasy Konstıtýsııasynyń qabyl­danýy boldy. Konstıtýsııada el Prezıdenti bastamashylyǵyndaǵy Eýropa sımbıozy men Azııa dás­túr­leri úılesim tapqan eýr­azııa­lyq tujy­rymdama negiz retinde kó­rin­di. Bul Shyǵys úshin qajetti prezıdenttik bılik pen Eýropa dás­túr­lerine saı Parlamenttiń bolýy edi. Qazaqstan halqynyń eýrazııa­lyq mentalıtetine sáıkes keletin mundaı ustanym ýaqyt synyna tó­tep berip, is júzinde óziniń ómir­sheńdigin dáleldedi. Q.Mámı Qazaqstannyń búgingi tańda adam quqyqtary sala­syn­daǵy halyqaralyq qaǵıdattar men ulttyq standarttarǵa qol jet­kizý maqsatynda júıeli túrde ju­mys­tar júrgizip kele jatqa­nyna toq­tal­dy. 1948 jyldyń 10 jeltoq­sa­nyndaǵy Adam quqynyń jalpyǵa ortaq deklarasııasy ere­jelerine sáıkes elimizdiń adam quqy men bostandyǵynyń irgetasyn aıqyn­daı­tyn negizgi halyqaralyq qu­jattardy ratı­fı­kasııalaǵanyn kól­deneń tart­ty. Osy úderister aıa­syn­da Kons­tı­týsııaǵa ólim ja­za­syn qol­da­nýdy shekteýge, tutqyn­daýǵa sank­sııany sottarǵa berýge qatysty ózgerister engizildi, dedi Senat Tóraǵasy. Elimizde 2003 jyldan beri ólim jazasyna moratorıı jarııalanǵan bolatyn. Qazir ólim jazasyn tolyq alyp tastaý máselesi kún tártibinde tur. Negizgi Zań Parlamentti eki palatadan – Senat pen Máji­lis­ten turatyn joǵary ókiletti organ retinde aıqyndady. Búginde Par­la­ment­tiń eki palataly qury­lymy ózine jalpy­res­pýblı­ka­lyq jáne óńirlik múddelerdi biriktirýge múm­kindik beredi. So­ny­men qatar, keń aýqymdy parlamenttik únqa­ty­sý men qolda­nystaǵy zańnama­lar­dy jetildirýge barlyq jaǵdaı jasalǵan, deı kelip, Q.Mámı jı­nal­ǵan­dar­dyń nazaryn elimizde jal­pyǵa ortaq, teńdik, balama­ly­lyq jáne daýys berý qupııaly­ly­ǵy qaǵı­dattaryna súıenetin saılaý júıesi qurylǵanyna aýdardy. 2007 jyly konstıtýsııalyq deń­geıde birqatar salmaqty saıası reformalar júzege asyryldy, dep sabaqtady sózin Senat Tór­aǵa­sy. Sonyń nátıjesinde Par­la­menttiń ókilettiligi keńeıip, saıası par­tııa­lardyń róli joǵa­ry­lady, jergilikti ózin ózi bas­qa­rý­dyń arqaýlyq ólshemderi aıqyn­dalyp, azamat­tar­dyń konstıtý­sııa­lyq quqyqta­ryn qorǵaýdyń kepildigi kúsheı­til­di. Tutastaı al­ǵanda, eldiń barlyq saıası júıe­si reformalaýǵa ushy­rady. Q.Mámı qazirgi kezde Qazaq­standa ulttyq múdde men saıası damýdyń álemdik úrdisin esepke alatyn saıası qurylymnyń tıimdi modeli jasalǵanyn atap ótti. Mun­daı júıe qoǵam men memleketti basqarýdyń asa tıimdi tási­lin qamtamasyz etedi, dedi ol. Al saıası turaqtylyq – Qa­zaq­stan ta­bysynyń kepili. Aza­mat­tardyń konstıtýsııalyq qu­qyq­tary men bostandyqtaryn qor­ǵaýdy odan ári qamtamasyz etý máseleleri zańdar negizinde sheshimin tapqan. Sonymen bir mezgilde, oń álemdik tájirı­be­ler­di esepke ala otyryp, sot júıesin kezeń-kezeńimen reformalaý jalǵasýda. Senat Tóraǵasy Qazaqstan­nyń postkeńestik elder ishinde uzaq merzimdi strategııalyq josparlaý modeline kóshken alǵashqy mem­le­ketterdiń biri bolǵanyn da maq­ta­nyshpen jetkizdi. 1997 jyldyń qa­zanynda qabyldanǵan «Qa­zaq­stan – 2030» damý strate­gııa­sy uzaq merzimdi mindetterge qol jet­kizýdiń jolbasshysy bolǵanyn atap aıtty. Oǵan engizilgen ba­sym­dyqtardy dáıekti­lik­pen júze­ge asyra oty­ryp, keıingi jyldary Qazaqstan aı­tar­lyqtaı tabystar bıiginen kórin­di, dedi Qaırat Áb­di­razaquly. Birinshi kezekte res­pýblıkanyń jańa bıýdjettik, sa­lyq­tyq, qar­jylyq, kedendik júıe­si qurylsa, ol keıingi jyldary turaqty jetildirilip otyr­dy. Jeke óziniń qarjy júıe­siniń bolýy el eko­no­mıkasynyń táýelsizdigin aıǵaq­taı­dy. Qazaq­standa, sony­men qa­tar, damyǵan bank júıesi jumys isteıdi. Senat Tóraǵasy elimizde Ulttyq qor qurylǵanyn da na­zarǵa sala ketti. Oǵan munaı men gaz satýdan túsetin tabystar ba­ǵyt­talatynyn aıtty. Der kezinde qabyldanǵan zańdar destesi bol­ma­ǵanda, mundaı ta­bys­tarǵa qol jetkize de almaǵan bolar edik, dedi Q.Mámı. Búginde bizdiń elimiz atalǵan salalar boıynsha TMD el­deriniń ishinde asa kúshti zańna­ma­lyq bazalar­dyń birine ıe. Mem­lekettiń ın­vestısııalyq tartym­dy­ly­ǵyn ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan norma­tıv­tik-quqyqtyq bazalardy dáıekti­lik­pen jaqsartýdyń arqa­syn­da qazirgi kezde Qazaqstanda TMD elderiniń ishindegi eń ja­ǵymdy ınvestısııalyq ahýal qalyp­tasyp otyr. Qaırat Ábdirazaquly halyq­ty áleýmettik qorǵaý, bilim berý jáne ǵylym salalaryna qatysty zań­dar da turaqty jetildirilip oty­ra­tynyn kóldeneń tartty. Aza­mat­tardy áleýmettik qoldaýda zeı­netaqy júıesi erekshe oryn ala­dy. 1998 jyly Qazaqstan Res­pýb­lıkasy jınaqtaýshy zeınet­aqy qoryn engizdi. Orta bilim alý mindetti. Mektepte tegin oqytý memleket tarapynan kepildendirilgen. Túrli mamandyqtar boı­yn­sha jo­ǵa­ry bilim alý granty da bar. Mem­leket turǵyndardyń densaý­ly­ǵy­na da udaıy nazar aýdaryp otyrady. Medısınalyq qyzmet kórsetýdiń kepildendirilgen tegin shekteýli kólemi belgilengen, dedi Senat Tóraǵasy. Oppozısııalyq partııalar men qozǵalystar, kásipodaqtar men ózge de kóptegen úkimettik emes uı­ymdar qoǵamdaǵy jáne memleket ómirindegi kez kelgen máse­leler boıynsha óziniń pikirlerin bildirýge tolyqtaı quqyly, dedi Q.Mámı. Sońǵy jyldary bu­qa­ra­lyq aqparat quraldary qyz­meti sa­lasynda túbegeıli ózge­ris­ter júr­gizildi. Atalǵan sektordy memleketten alý úderisi júzege asy­ryl­sa, búginde BAQ-tardyń 85 paı­yzy úkimettik emes bolyp ta­bylady. 5 myńnan astam úki­mettik emes uıym tirkelgen. Úki­mettik emes uıym­dardy memlekettik qol­daý týraly tujy­rym­dama qabyl­danǵan. Senat Tóraǵasy táýelsiz­di­gi­mizdiń alǵashqy jyldarynan bastap memleket óziniń aldyna álem­niń barlyq memleketterimen dos­tyq qarym-qatynasty damy­tý min­de­tin qoıǵanyn kóldeneń tart­ty. Qazir Qazaqstan – Eýrazııa keńistiginde turaqty óńirlik derjava jáne ıntegrator már­tebesin isimen dáleldegen memleket. Bul elimizdiń álemdik qo­ǵamdastyqtyń senimdi áriptesi bolyp tabyla­ty­nynyń aıǵaǵy, dedi osy oraıda Q.Mámı. Qa­zaq­stannyń konfes­sııa­aralyq jáne ultaralyq kelisimdi qamta­ma­syz etý tájirıbesin, onyń ıad­ro­lyq qarýdan bas tartyp, ıadro­syz álemdi qoldaýyn, terrorızmmen jáne ekstremızmmen kú­resti uıymdastyrýyn halyq­ara­lyq qoǵamdastyq laıyqty ba­ǵalap otyr jáne qoldaý kór­setýde. Qazaqstannyń tabysty syrt­­qy saıası qyzmetine 2010 jylǵy EQYU-ǵa tóraǵalyǵy dálel bola alady, dedi sóziniń sońynda Senat Tóraǵasy. Bıyl Islam Yn­ty­maqtastyǵy Uıy­myna tór­aǵa­lyq etip jatyrmyz. Byl­tyrǵy jeltoqsan aıynda Astanada soń­ǵy 11 jylda al­ǵash ret EQYU Sam­mıti ótse, onda Astana dek­larasııasy qa­byl­danǵany belgili. Turaq­ty­lyq pen tolerant­ty­lyq, dinshildik, ultshyldyq jáne ózge sı­pattaǵy eks­tre­mıstik kó­ri­nis­terden adalyǵy bizdiń eli­mizdiń táýelsizdik jyl­da­ryn­da qol jetkizgen ma­ńyzdy jetistigi bolyp tabylatyny kú­mánsiz. Senat spıkeriniń sózi yqy­laspen tyńdaldy. Jalpy, qazir qaı elde de Qazaqstanǵa qyzy­ǵýshylyq úlken. Jahandyq qar­jy daǵdarysy jaǵdaıynda da jylyna 7-8 paıyzdyq ósimge qol jetkize alǵan bizdeı el álemde sırek búginde. Dáristen keıin tóraǵaǵa su­raqtar qoıyldy. Onyń birinshisi elimizde jaqynda qabyl­danǵan dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańǵa baı­lanysty bol­dy. Spıker qaı­tarǵan ornyq­ty jaýaptaǵy bir sóz tirkesine oqyrmandar nazaryn aýdartqy­myz keledi. «Memleket dinı bir­lestikterdiń ishki isine aralas­paıdy», dep qadap aıtty Qaırat Ábdirazaquly. Bizde mem­lekettiń zaıyrlyq sıpatyn alǵa tartyp, memleket dinnen bólek dep tym qarapaıym, anyǵyn aıtsaq, qa­ra­baıyr túsindirý kezdesip qa­lady. Shyn máninde memlekettiń shirkeýden, ıaǵnı din­nen tolyq bólektigin  keshegi qu­daı­syz qo­ǵam­nan, ateıstik mem­lekettiń pos­týlaty dep qaraǵan jón. Memleket din isterin qa­daǵalaýǵa tıis. О́ıtkeni, din – memleket azamattary ómiriniń mańyzdy quramdas bóligi. Taǵy bir suraq Qazaqstandaǵy  orys tiliniń már­tebesine baılanysty qoıyldy. Suraq qoıýshy áıel: «Orys ti­li­niń memlekettik mártebesin alyp tastaý jóninde másele kóterilip jatyr eken. Osyǵan qalaı qa­raı­syz?»,  dedi. Senat Tóraǵasy Qazaqstandaǵy memlekettik til bir til – qazaq tili ekendigin  basyn asha aıtyp, orys tiliniń kópultty eldegi ózindik qyzmeti jalǵasa beretindigin atap ótti. Maqalanyń sońynda Qaırat Mámı dárisiniń basynda keltirilgen derekke taǵy bir naza­ryńyzdy aýdarǵymyz keledi, qadirmendi oqyrman. 1754 jyl... Dıpakademııa... Shyǵys elderindegi mıssııaǵa arnalǵan dıpakademııa... Osyndaı jaǵ­daı­lar al­dy­myzda memleket­tiliktiń qan­daı­lyq ulan asý­lary turǵanyn eske salady.  So­nymen birge, biz­diń  tarıh saǵatynyń tili syrt ete qal­ǵandaı qysqa ýa­qyttyń ishinde osydan jıyrma-aq jyl buryn aldymyzda alty qyr asyp bara jatqan jurt­tarǵa je­te­ǵabyl júrgenimizge,  al keı kór­set­kishter boıynsha tipti te­ńe­sip te qalǵanymyzǵa tańdana qa­rap, myna jerdiń betine ul­tyń­nyń uly belesterge bet al­ǵan ulan asýynyń tu­synda kel­ge­nińe, Elbasymyz Nur­sultan Nazarbaev bastaǵan sol uly kósh­ke ergenińe shú­kir­shilik aıta­syń. Taǵdyryńa táýbe deısiń. Qaırat Mámıdiń Senat Tór­aǵalyǵyna kelgeli bergi alǵash­qy shet el sapary kóńilge osyn­daı oılar da oraltty. Bul sapar Qazaq­stan parlamenta­rızmi­niń el táýelsizdigin tuǵyrlandyrǵan eren eńbegin Eýropanyń beı­resmı saıası astanasy sana­latyn qalada taǵy da  tanyta tústi, eki eldiń arasyndaǵy baı­la­nys­tar­dy bekemdeýge óz septigin tıgizetindeı qadamǵa aı­naldy. Saýytbek ABDRAHMANOV, «Egemen Qazaqstan» – Venadan.