Er áje

– Bizge áke-sheshemizden be­ril­gen qasıet – namysty bári­nen bı­ik qoıý bolatyn. Eńbekte de kósh­ten keıin qalýdy uıat kó­re­ti­n­min. Qandaı qurmetke bó­len­sem de namysqoılyqtyń, eń­bek­qor­lyq­tyń arqasynda jettim, – deıdi abyz ana. О́tken ǵasyrdaǵy qıyn-qystaý kezeń, at aýyzdyǵymen sý ishken zaman názik jandylardy da talaı synaqqa saldy. Aýyr beınetten kóz ashpaǵan áıelder qaýymy elimizde tutas eńbek armııasyn qa­lyptastyrdy. Qazaq dalasynyń qaı qıyrynda da eńbekqor adamdar sap túzedi. Solardyń ishinde Márzııa Ibragımova da bar edi. 1938 jyldan bastap Áýlıeata irgesindegi burynǵy «Krasnaıa zvezda», qazirgi «Qyzyl Juldyz» kol­hozynda qyzylsha ósirýmen aınalysty. Keıinirek qyzylsha­shy­lar tobynyń jetekshisi boldy. Uıqysyz túnder men kúlkisiz kúnderdiń nátıjesi óz jemisin ber­di. Sodan 1948 jyly 30 jastaǵy eńbek ozatyna Sosıalıstik Eńbek Eri qurmetti ataǵy berildi. Balalyq shaǵy alasapyran zamannyń aýmaly-tókpeli kezeńine tap kelgen Márzııa ájeı tutas ultqa náýbet ákelgen asharshylyq aýyrtpalyǵyn da, qyzyl qyrǵyn zar­dabyn da, odan soń soǵys qıyn­shy­lyqtaryn da bastan keshirdi.  Ol ózi Rysbaı degen aýqatty kisiniń qyzy edi. Ákesi jylqy, túıe ósirip, bıdaı, tary, qaýyn egip kú­nel­tken eken. Alaıda kámpeske kezinde kóptegen baılardyń aıdalyp, ustalyp ketkeni belgili. Sondaı sorǵa ushyraǵandardyń arasynda Rysbaı da bar edi. Bizben áń­gimesinde keıipkerimiz kám­pes­keleýshiler bulardyń úıin­degi dúnıe-múlikti jeti túıege ar­typ áketkenin aıtty. Sonymen qa­tar, ájeı ertede otbasymen kó­ship-qonyp júrgende minetin She­gir degen atynyń bolǵanyn da umytpapty. Qundyz jaǵaly qyl­qara shapan men shytyrma kóı­lek kıip, álgi baıtaldy úki ta­ǵyp, áshe­keılep, jabýlap mingen kez­de­rin erekshe saǵynyshpen eske alady.  Jalpy, Jer-Ananyń qasıetin túsinip, qadirin uǵynyp eńbek etý de ekiniń biriniń qolynan kele qoımaıtyn is. Desek te egin­shilikpen aınalysý, odan jo­ǵa­ry mólsherde ónim alý eń­bek­qor­lyqpen qatar, jer qu­pııa­­syn, jalpy jaratylys ta­bı­ǵatyn bilýdi de talap etedi. Ma­man­­dardyń aıtýynsha, keıde qy­zyl­­shanyń bir túbinen birneshe ó­skin shyǵatyny bar kórinedi. Biraq kóp qyzylshashylar onyń artyǵyn julyp tastaıdy eken. Osy bir sharýashylyq ilimin jete meńgergen Márzııa Ibragımova qyzylshany kóshettegende artyq óskindi kelesi bir jerge otyrǵyzý ádisin qoldanypty. Sonymen qatar, barlyq túpterdiń araqashyqtyǵyn birdeı saqtaý arqyly tátti tú­bir­lerdiń tolyq ári iri bolyp shy­ǵý kórsetkishine qol jetkizgen. Bu­dan ózge de erekshelikter ony dańq tuǵyryna kóterip, mártebeli bıikke bastady. 1947 jyly 4 gektar jerdiń ár gektarynan mejelengen 220 sentnerdiń ornynan 822 sentnerden ónim alyp, rekordtyq nátıje kórsetip, eńbek ozaty retinde el tarıhynda qaldy.  Búginde Jambyl oblysynyń Qur­metti azamaty atanǵan Márzııa Ib­ragımova taǵdyr taýqymetimen ti­­rese júrip eńbek etse de, endi bo­­lashaq urpaq biz kórgen qı­yndyqty kórmesin deıdi. Ǵasyr ja­saǵan ǵalamat tulǵa Áýlı­eata ju­rtshylyǵynyń ǵana emes, qazaq ha­lqynyń maqtanyshy. Ýaqyt ózgergenmen, eńbek qalady. Eń­bek­tiń bolmysynda dáýir, kezeń degen uǵym joq.  Eńbek adamzat ataýlymen yqy­lymnan jasasyp kele jatqan erekshe qubylys. Eńbektiń aty – eńbek...

Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan» 

Jambyl oblysy