IAAF kórshimizdi keýdesinen ıterdi

Esep berý jáne ózekti máseleler Londonda ótken IAAF Kon­gre­siniń ekinshi kúninde ár qur­lyq­tyń ulttyq federasııalary qaýymdastyǵy jeke-jeke baıan­dama jasady. О́z jumystary jaıly beıne aqparattar usy­nyp, jetistikterin tizip shyqty. Jeńil atletıkanyń qanatyn keń jaıyp, jetile túsýine yq­pal ete­tin sharalar týraly aıty­lyp, sonymen qatar shaǵyn mem­le­ketterge qalaı qoldaý kórsetilip jatqandyǵy da tilge tıek etildi.  Budan keıin 2015-2018 jyl­dar araly­ǵyn­daǵy qarjy máse­lesi, túsim men shyǵyn jalpy­lama túrde jarııa etildi. Naqty aqparattar kóldeneń tar­tyldy. Negizgi, paıda kózi teleta­ra­tylymdar quqyǵy men demeý­shiler ekendigi málim­dendi. Ári, Olımpıadanyń ótken jyldary IAAF-qa túsken túsimniń basqa jyl­dardaǵy shyǵynynyń ornyn jaýyp otyratyndyǵy da búk­pesiz aıtyldy. Sodan soń, álem chem­pıonattarynan túsetin paı­danyń da az emestigi sóz etildi. Sondaı-aq, Halyqaralyq je­ńil atle­tıka federasııasynyń árbir komıs­sııasy óz jumystary týraly esep berip, baıandama jasady. Jarystar men saıystar ótkizý komıssııalary da óz jumystary týraly aqpar berdi. Máselen, sporttyq jú­ris­ten áıelder arasyndaǵy 50 shaqy­rymdyq synnyń sońǵy sátte álem chempıonatyna engizilýi barysynda azdaǵan pikirtalastyń bolǵany da aıtyldy. Ardagerler komıssııasynyń basshysy IAAF quramyndaǵy 200-den artyq memlekettiń jar­tysy osy jas mól­sherinde eshqan­daı jarystar ótkizbeı­tindi­gin aıtyp, muńyn shaqty. Jas­tarmen jumys jasaıtyn ko­mıs­sııa óskeleń urpaqpen qarym-qaty­nasty kúsheıtý, olardy je­ńil atletıkaǵa tartý óte mańyz­dy ekendigin dáleldeýge ty­rys­ty. Jarystar men saıystar ótki­zý komıssııasy 18 jasqa deıingi álem chempıo­nattaryn ótkizýdiń asa tıimdi bolmaı otyrǵandyǵyn alǵa tartty. Munda kózge túsip, júldege ilikkenderdiń eresekter legine ótip, joǵary nátıjelerge qol jetkizip júrgenderi tym az eken...

IAAF ılikpedi Budan keıin IAAF prezıdenti Sebastıan Koýdyń tóraǵalyq etýimen «Reseı máselesi» jeke qaraldy. 2015 jyly qarasha aıynda Reseı jeńil atletıka federasııasy WADA komıs­sııasy júrgizgen tekserýler negizinde IAAF quramynan ýa­qytsha shettetilgen bolatyn. Basqasha aıtqanda, 20 aı boldy, olar Halyqaralyq jeńil atletıka federa­sııa­sy músheliginen aıyrylǵan. IAAF keńesi ótip, osy másele talqy­lanǵan. Reseıdiń IAAF qu­ra­mynan ýaqytsha shettetilýin sol kúıinde qal­dyrǵan. Iаǵnı, atal­mysh sanksııa merzi­min uzart­­ty. Sebebi, Reseı tarapy bar­­lyq sharttar men talaptardy tú­­gel­deı oryndamaǵan. Kon­gres­te osy másele daýysqa salyn­dy... Áýeli Reseı jeńil atletıka federa­sııa­s­ynyń prezıdenti Dmıtrıı Shlıah­tınge sóz be­ril­di. Ol 20 aıdyń ishinde bul federasııanyń tolyqtaı ózger­gen­digin, burynǵy basshylar men qatar­daǵy qyzmetkerlerdiń otstavkaǵa ketip, jańa ujym jumys istep jatqandyǵyn, dopıngke qarsy kúrestiń meıilinshe kúsheıtilgendigin táptishtep aıtyp shyqty. Qatań sharalar qoldanylǵanyn, segiz adamnyń ómir boıyna jeńil atletıka salasynan alastatylǵandyǵyn da tilge tıek etti. IAAF-tyń jazǵyrýlaryn te­ris­ke shyǵarmaıtyndaryn, sport­­shy­larynyń jıi-jıi dopıng-sy­naqtan ótkizilip turatyn­dyq­taryn, endi mundaı jańsaq­­tyqtyń eshqashan qaıta­lan­baı­­tyndyǵyn aıtyp, kópshi­likti sendirýge tyrysty. Tipti dopıng qoldanǵan sportshy­lary­nyń kesirinen altyn, kúmis jáne qola medaldarynan aıy­rylǵan jeńil atletterden keshirim suraıtyndyǵyn bildirdi.   Sebastıan Koý budan keıin Reseı­diń qaıtadan IAAF-qa múshe bolýy isimen aınalysatyn arnaıy jumys komıs­sııasynyń basshysy Rýne Ander­senge sóz berdi. Ol áýeli Reseı jeńil atle­tıka federasııasynyń jańa prezı­denti Dmıtrıı Shlıahtınniń eńbegin baǵalap, onyń qyrýar jumys atqaryp jatqandyǵyn aıryqsha atap ótti. Sodan keıin, osy máselemen tikeleı aınalysyp jatqan arnaıy jumys komıssııasynyń atqarǵan tergeý jumys­taryn atústi tizip ótti. Bul komıssııa 18 aıdyń ishinde reseıliktermen 11 ret kezdesken. Jeti ret Reseıge barǵan, qalǵany bul elden tys jerlerde ótken. Kóptegen kezdesýler ótip, telefon arqyly da baılanysta bolǵan. Reseıdi qaıtadan múshelikke qabyldaý úshin alty shart qoıylǵan eken. Sonyń barlyq tarmaqtary oryndalmaǵan. Oryndalǵandarynyń ózi basqalarmen salystyrǵanda óte baıaý júrgizilgen. Sondyqtan, bul komıssııa Reseıdi qaıtadan IAAF quramyn qabyldaýǵa áli erterek degen sheshimge toqtalyp, ony daýysqa salýdy usyndy. Muny biraz elderdiń ókilderi qoldady. Kongreske qatysyp otyrǵan 187 el (ultyq federasııa) daýys berýge tirkeldi. Solardyń úshten ekisi, ıaǵnı 124 memleket osy usynysty qoldasa, onda Reseı ázirshe IAAF quramyna qaıtadan múshe bola almaıdy. Al daýys berý qorytyndysynda 166 el Reseıge qoıylǵan sanksııany uzartýdy qoldady. Tek 21 memleket buǵan qarsy boldy. Sóıtip, IAAF Reseıge qushaǵyn ashpaq túgili, esigin de ashpady. Ýaqytsha shettetilý merzimi uzartyldy. Al budan keıin Kongress basqa máselelerdi talqylap, IAAF Jarǵysyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týrasyndaǵy usynystardy daýysqa saldy.

Nurǵazy SASAEV, jýrnalıst, arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin – Londonnan (Ulybrıtanııa)|