Osy oraıda Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Joldaýynda jumys kúshi kóp jerlerden ózge jerlerge adam tartý, jumys kúshin jiberý máselesin usynǵan bolatyn. Bul ishki kóshi-qon talaı otandastyń ońtaıyna oralatyn bastama bolmaq – jumys taba almaı daǵdarǵan jáne baspana ala almaı qınalǵannyń armany osy baǵyt boıynsha oryndalmaq. Bul baǵyttaǵy jumystarǵa memleketimizdiń «Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy» da serpin bere tústi.
Mańǵystaý – munaıly óńir, biraq turǵyndardyń barlyǵy birdeı atalmysh salada jumys jasaýy múmkin emes. Demek, Joldaýda aıtylǵan tapsyrma men joǵaryda aıtylǵan memlekettik baǵdarlama ózge saladan násip izdegender men kásibin ashamyn deýshilerge qajetti qujat.
Mańǵystaý oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy bul baǵyttaǵy jumysty qarqyndy júrgizip keledi. Jumyspen qamtýdy jáne kásipkerlikti damytýdy, jumys kúshi tapshy óńirlerge eńbek resýrstaryn qonystandyrýdy kózdeıtin erikti qonys aýdarý ıdeıasy halyq arasyna túsindirilip, kóshem deýshilerdiń alǵashqy legi qutty qonystaryna attandyryldy.
– Bıylǵy jyldyń mamyr aıynda alǵash ret Aqtaýda erikti qonys aýdarýshylar forýmy ótti. Eki kúnge sozylǵan forým Aqtaý, Jańaózen qalalary men Munaıly aýdanynda uıymdastyryldy. 600 adam qatysqan forým aıasynda bos jumys oryndarynyń jármeńkesi ótip, oǵan 400-den astam adam qatysty. Sondaı-aq, oralman qandastarymyz kóp shoǵyrlanǵan Munaıly aýdanynda halyqpen kezdesý ótip, erikti qonys aýdarýdyń mán-mańyzy túsindirildi, – deıdi Mańǵystaý oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshysynyń orynbasary Gúljıhan Amanjan.
Elimiz boıynsha jumys oryndary tapshy óńirler sanatynda jurtshylyqqa Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblysy, Shyǵys Qazaqstan oblysy jáne Qostanaı oblysy usynyldy. Forým jumysyna atalmysh óńirlerden ókilder kelip qatysyp, óz óńirlerindegi bos jumys oryndary men kóship kelýshilerge jasalatyn jaǵdaı, baspana máselesi týraly sóz qozǵady. Osy jumystardyń Mańǵystaý óńirindegi birden-bir úılestirýshisi bolyp otyrǵan Mańǵystaý oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń deregi boıynsha, Shyǵys Qazaqstan oblysynda bilim berý, densaýlyq saqtaý salalaryna, memlekettik qyzmetke, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy men kommýnaldyq salalarǵa barlyǵy 219 adamǵa jumys oryndary bos dep kórsetilse, Pavlodar oblysynda 500-den astam, Qostanaı oblysynda 30-ǵa tarta gazben, elektrmen dánekerleýshi, muǵalim, mehanızator, júrgizýshi, arnaıy tehnıka júrgizýshisi, veterınar, dáriger, feldsher mamandar qajet eken. Al Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy 790 bos jumys orny muǵalim, dáriger, bıýdjet salasy mamandaryn, aýyl sharýashylyǵyna qyzmet etetin eńbekkerlerdi kútedi.
Túsindirý jumystary nátıjesinde Mańǵystaýdan 169 otbasy kóshýge nıet bildirse, «jol muraty – jetý» degen quramynda 50-den astam múshesi bar 12 otbasy: 4 otbasy Pavlodar oblysyna, 6 otbasy Shyǵys Qazaqstan oblysyna, 1 otbasy Soltústik Qazaqstan oblysyna jáne 1 otbasy Qostanaı oblysyna qonystanyp úlgerdi. Jumys orny men jasalatyn jaǵdaıǵa qanyqqan taǵy da 6 otbasy kósh-kólikterin ázirleýde.
Barǵan adamdardyń aldynan baqyr shyǵyp, ańtarylyp qalmaýy úshin jergilikti basqarma ókilderi aldyn ala atalmysh oblystarǵa issaparǵa baryp, kóshi-qon, jumys, baspana máselesin pysyqtap qaıtty. О́zge óńirlerdegi óz áriptesterimen memorandým jasasyp, birlese jumys júrgizý úshin kelisimge keldi. Basqarma ókilderiniń aıtýynsha, kóship barýshylar turǵyn úımen qamtamasyz etilip, bir jyl boıy kommýnaldyq aqydan bosatylady, jumysqa ornalasqan soń olarǵa járdemaqy tólenip, qajet etkenderge egin egý úshin jer telimi de beriledi. Egin egip, aýyl sharýashylyǵymen aınalysamyn degenderge sýbsıdııa men jeńildetilgen nesıe berilip, balalar baqshamen qamtylady eken. Tipti jer ornyn alyp, egin salyp, kásibin gúldendiremin degen kásipkerlerdiń barýyna da jol ashyq.
Qazaqstannyń azamattyǵyn alǵandar da, oralman mártebesindegiler de qatysa alatyn erikti qonys aýdarý baǵdarlamasynyń mindeti jumyspen qamtý bolsa, aıtpaǵy – qazaq dalasynyń tórt tarabyn ózara baılanystyrý, qazaq balasyna qazaq dalasynyń jattyǵy joqtyǵyn uǵyndyrý. Bastamany jemisti júzege asyrý úshin qonys aýdaryp barýshyny ózekten teppeı baýyryna basyp, bilmegenin úıretip, jat ortaǵa sińisip ketýi úshin qarapaıym halyqtyń, aýyl aqsaqaldarynyń jáne jergilikti bılik ókilderiniń belsendi atsalysqany jón, deıdi mamandar.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy