Qazaqstan Kons­tıtýsııasy - jemisti mem­lekettik strategııanyń negizi - Qaırat Mámı

Elimiz ózi­niń shırek ǵasyrlyq irgeli memle­ket retinde damýy kezeńinde qoǵam­dyq qa­tynastardyń barlyq salasyn­da da jańa tabystarǵa jetti. Barlyq jetistikter Memleket bas­shy­sy­­nyń jan-jaqty, syndarly ári naq­ty strategııasynyń, sondaı-aq, memlekettik jáne qoǵamdyq da­mý­dyń berik konstıtýsııalyq ne­giz­deriniń arqasynda múmkin boldy. Osy turǵydan alǵanda Qazaqstan Kons­tıtýsııasy elimizdiń jemisti mem­lekettik strategııanyń saıası qu­qyq­tyq, dúnıetanymdyq jáne ıdeo­lo­gııalyq negizi bolyp tabylady. 

Ata Zań – memleket pen jeke adam­nyń bostandyǵy jáne ózara jaý­apkershilik qaǵıdattaryna kepil­dik beretin asa mańyzdy qural. Qazaqstandyq damý strategııasynyń joǵary konstıtýsııalyq deńgeıi onyń barlyq memlekettik quqyqtyq ıns­tı­týttarynyń tıimdi jumys isteýiniń ke­pili. Konstıtýsııada qazaqstandyq qo­ǵamnyń dúnıe­tanymdyq damý baǵ­dar­lary aıqyn­dalǵan. Ata Zańnyń ıdeıalaryn, prınsıpteri men norma­laryn tolyq jáne dáıekti iske asyrý – Qazaqstandy quqyqtyq tur­ǵy­dan damytýdyń basty maqsaty. Kons­tıtýsııa ózgerilmeıtin quqyqtyq qu­jat emes. Ol ómir zańdylyqtaryna ıkem­delgen baǵdarlama jáne quqyqtyq qoldaý negizi. Sondyqtan Qazaq­­stannyń konstıtýsııalyq damýy ahýaldyń ózgerýin jáne qoǵam­nyń qa­jettiligin eskere otyryp, odan ári jalǵasýda. 

Bıylǵy jyly konstıtýsııalyq reformaǵa sáıkes, Prezıdent, Par­la­ment pen Úkimet arasynda bılik óki­lettikterin jáne mem­lekettik bı­likti bólý jumystary júzege asyrylǵany bel­gili. Memleket bas­shy­synyń qu­qyq­­tyq ókilettiligi naq­tylanyp, onyń birqatar fýnksııa-lary Úkimetke be­­rildi. Úkimettiń Parlamentke esep be­rýi jáne onyń baqylaýynda bolý te­tigi kúsheıtildi. Joǵarǵy sottyń sot júıesindegi fýnksııalaryn jáne sý­d­ıa bolýǵa úmitkerlerge qoıylǵan ta­laptardy belgileýdiń zańnamalyq deńgeıin anyqtaıtyn naqtylaýlar jáne túzetýler engizildi. Jalpy, sot júıe­si Qazaqstannyń damýyna óz úle­sin únemi qosyp keledi.

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev óz sózinde: HHI ǵasyrda ulttyń damýyndaǵy mańyzdy krıterıı – ol minsiz jáne tıimdi sot júıe­si, táýelsiz jáne ádil sot kez kel­gen memlekettiń qyzmettik dińgegi. On­syz álemniń birde-bir elinde, tipti eń damyǵan memleketterdiń ózinde de qo­laı­ly ınvestısııalyq ahýaldyń, aza­mattardyń ál-aýqatynyń joǵary deń­geıiniń bolýy, qoǵamnyń tabysty túrde damýynyń oryn alýy múmkin emes – degen bolatyn. 

Jekelegen elderdiń bizdegi kons­tı­týsııalyq reformaǵa qyzyǵý­shy­lyq tanytyp otyrǵanyn atap ótý kerek. Bul, ásirese, qazirgi zamanǵy mem­leketterdiń saıası quqyqtyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn aıqyndaý kezeńinde óte mańyzdy. 

Qaırat MÁMI, Joǵarǵy sot tóraǵasy