Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetine jarııalanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda «Men elimiz myqty, ári jaýapkershiligi joǵary, birtutas ult bolý úshin bolashaqqa qalaı qadam basatyndyǵymyz jáne buqaralyq sanany qalaı ózgertetindigimiz týraly kózqarasymdy ortaǵa salýdy jón kórdim» degen bolatyn.
Elbasy elimizdiń álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý úshin jańǵyrý prosesiniń HHI ǵasyrdaǵy ulttyq sana týraly jáne taıaý jyldardaǵy eki naqty maqsat-mindetterin aıqyn kórsetip berdi. Qazaqstan halqyn naqty maqsatqa jeteleıtin osyndaı baǵdarlamalar ǵana damýdyń bıik shyńdaryn baǵyndyrary sózsiz. Elbasy pragmatızm qanymyzǵa sińgen kóptegen daǵdylar men taptaýryn bolǵan qasań qaǵıdalardy ózgertpeıinshe, bizdiń tolyqqandy jańǵyrýymyz múmkin emes ekenin jan-jaqty ashyp kórsetti. Iаǵnı, pragmatızm – ózińniń ulttyq jáne jeke baılyǵyńdy naqty bilý, ony únemdi paıdalanyp, bolashaǵyńdy soǵan sáıkes josparlaı alý, ysyrapshyldyq pen astamshylyqqa jol bermeý ekenin málimdedi.
Elbasy maqalasynyń «Bilimniń saltanat qurýy» bóliminde bilimdi, kózi ashyq, kókiregi oıaý bolýǵa umtylý bizdiń qanymyzda bar qasıet ekenin baıandaıdy. Iаǵnı, tabysty bolýdyń basty faktory bilim ekenin árkim tereń túsinýi kerek. Sebebi, qundylyqtar júıesinde bilimdi bárinen bıik qoıatyn ult qana tabysqa jetedi. Bul oraıda, Elbasymyz jastarǵa, bilim salasynda eńbek etetin ustazdarǵa úlken jaýapkershilik júgin ǵana emes, nyq senim de artyp otyr. Iаǵnı, óskeleń jas urpaqty HHI ǵasyrdyń talaptaryna saı daıarlaýdyń qamy, úsh tilde bilim berý, óz Otany, óz eli, óz jerine degen súıispenshilikke tárbıeleý – búgingi mamannyń basty mindeti. Men úshin ulttyń, urpaqtyń patrıottyq rýhyn jańǵyrtýda Elbasynyń «Týǵan jer», «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» atty baǵdarlamasynyń máni óte zor. О́ıtkeni, ólketaný jumystaryn jandandyryp, týǵan jerdi túletý keshendi is-sharanyń biri deýge bolady. Eger bul baǵdarlama ár oblysta, aýdanda, qalada, qala berdi, aýyldyq jerlerde de júzege asatyn bolsa, búkil Qazaqstan halqy úshin ıgi is-sharanyń biri bolmaq.
Men ólketaný ǵylymymen ustazdyq etken jyldarymnan beri aınalysyp kelemin. 17 jyldan asa atqarǵan ustazdyq eńbegimde balaǵa ár geografııa sabaǵynda óz ólkesin tanystyryp oqytý keleshek bilimdi jastardyń óz týǵan jerine degen súıispenshiligin arttyryp qoımaı, tabıǵat baılyǵyna degen qamqorlyǵyn da arttyratynyn ańǵardym. Ustazdyq qyzmetim birtindep ǵylymǵa qushtarlyǵy oıanǵan oqýshylarmen birigip, zertteý jumystarymen aınalysýǵa ulasty. Ol zertteý jumystary oblystyq, respýblıkalyq ǵylymı jobalarda júldeli oryndarǵa ıe boldy.
Sol eńbektiń, izdenistiń sońy meniń óz ólkemizdiń geografııa oqý quraly men kartasyn shyǵarýyma ıtermeledi. Ol oqý quraly men kartasy 2002 jyldan beri Zaısan aýdanynyń mektepterinde geografııa pánine qosymsha qural retinde oqytylýda. О́z jerimnen kóship, basqa qalaǵa qonys aýdarsam da, meniń óz jerime degen súıispenshiligim arta túspese, kemigen emes. Kerisinshe, izdeniske degen qushtarlyǵym oıana tústi. Sondyqtan ólketaný oqý quralyn keshendi oqytýdy josparlap, 2016 jyly Zaısan aýdanynyń hrestomatııasyn shyǵardym. Hrestomatııada Zaısan aýdanynyń alǵash qurylǵan ýaqytynan bastap, sol kezdegi óndiristerdiń qalaı jumys istegenin, qandaı ónimder shyǵarylyp, halyq ıgiligine jaraǵanyn, al búgingi jumys istep jatqan óndiristerdiń qalaı órkendep, qandaı baǵytta damyp jatqanyn ashyp kórsetýge tyrystym. Endi aldaǵy ýaqytta jaryqqa shyǵarsam dep josparlap júrgen «Zaısan aýdanynyń fızıkalyq ekonomıkalyq geografııasyn» mýltımedııalyq elektrondy oqý quraly retinde shyǵarýǵa 3 jyldan beri vıdeo-túsirilim daıyndaý ústindemin. Jasalyp jatqan mýltımedııalyq oqý quraly oqýshynyń barýǵa qıyn aımaqtaryn da óz kózderimen kórip, oqýyna úlken múmkindik bereri sózsiz. Ár atqarylatyn istiń óz qıyndyǵy bar degendeı, Elbasynyń «Týǵan jer» baǵdarlamasynyń iske asýynda kezdesetin túrli qıyndyq týǵyzatyn jaılardyń da oryn alatynyn kóregendikpen jazǵanyna tańǵaldym. Sodan soń-aq osy atqaryp júrgen isime kedergi keltiretin qıyndyq ataýlyny birden joıyp jibergendeı sezimde boldym.
Nursultan Ábishulynyń «Týǵan jer» baǵdarlamasy jalpyulttyq patrotızmniń naǵyz ózegine aınalatyn baǵdarlama ekeni anyq. Týǵan jerge degen súıspenshilik óz elińe degen patrıottyq sezimge ulaspaq. Jergilikti nysandar men eldi mekenderge baǵyttalǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasynan bólek, biz halyqtyń sanasyna odan da mańyzdyraq jalpyulttyq qasıetti oryndar uǵymyn sińirýge tıispiz. Ol úshin «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasy kerek degen úndeýin qoldaıtynymdy jáne onyń tolyǵymen oryndalýyna bar kúsh-jigerimdi salatynymdy jetkizgim keledi.
Kúlzada YSQAQOVA
ALMATY