Erteń dalasy darqan, qalasy jyl sanap kórkeıip, kóriktenip kele jatqan Qazaq eliniń barlyq óńirlerinde Bilim kúnine arnalǵan alǵashqy qońyraý soǵylady. Mıllıondaǵan bala, olardyń úmitin úkilegen myńdaǵan ata-anasy, jalpy jurt oǵan kýá bolyp ul-qyzynyń qýanyshyna ortaqtasady.
Judyryqtaı júregi lúpildep, mektep tabaldyryǵyn alǵash attaǵan balǵyn júzdi urpaq alǵashqy muǵalimderiniń jetekteýimen synyptaryna kirip, partalaryna otyrsa, aldaǵy jyly altyn uıadan qanat qaǵatyn bozbala men boıjetýge bet túzegender izbasarlaryna qyzyǵa qarap, «Álippeniń» betin ashqan sátterin esterine túsireri haq.
Kúzdiń alǵashqy kúnindegi tarıhı sát urpaqtar sabaqtastyǵyn kórsetetin ádemi kórinis desek, úsh urpaq: ustaz – oqýshy – ata-ana qaýyshyp, keler kúnniń kemeldigine óz úlesterin qosýda judyryqtaı jumylyp, azat eldiń aıbynyn asyra berýge talpynady.
Sananyń jańǵyrýy osy kezde kórinbeı qalmaıdy. О́ıtkeni, balany da, ata-anany da, ustazdy da ortaq múdde, ıaǵnı bilim men tárbıe ushtasyp, ulttyq rýh boı tikteıdi. Bıylǵy oqý jylynyń bir ereksheligi de osydan baıqalýy tıis.
Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda: «Men elimiz myqty, ári jaýapkershiligi joǵary Birtutas Ult bolý úshin bolashaqqa qalaı qadam basatynymyz jáne buqaralyq sanany qalaı ózgertetinimiz týraly kózqarastarymdy ortaǵa salýdy jón kórdim», dep munyń negizi bilimde jatqanyn «Tabysty bolýdyń eń irgeli, basty faktory bilim ekenin árkim tereń túsinýi kerek. Jastarymyz basymdyq beretin mejelerdiń qatarynda bilim árdaıym birinshi orynda turýy shart. Sebebi, qundylyqtar júıesinde bilimdi bárinen bıik qoıatyn ult qana tabysqa jetedi», dep taıǵa tańba basqandaı aldymyzǵa tartty.
Jahandyq ózgerister men álemdik trendter mekteptegi bilim berý mazmunynyń jyldam jańarýyn talap etip otyrǵan tusta, elimizde jańartylǵan bilim bıyl qalaı oqý júıesinde iske asady degenge keler bolsaq, 7 100 memlekettik mektepke 2,9 mıllıonnan astam oqýshy, onyń ishinde 1 synypqa 380 myń búldirshin barady eken. Bul kórsetkish byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 10 500 balaǵa artyq. Bilim berý mekemeleriniń daıyndyǵy 100 paıyzǵa jýyq oryndalǵan. 5 kúndik oqýǵa kóshý bastaýysh mektepterde kezeń-kezeńmen júzege asyp, úı tapsyrmasynyń kólemi qysqaratyn kórinedi. Bastaýysh bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdarynda árbir pán boıynsha biryńǵaı bazalyq oqýlyq engizý kózdelgen. Al joǵary synyptarda jaratylystaný-ǵylymı baǵyttaǵy pánderdi aǵylshyn tilinde oqytýǵa daıyndaý qarastyrylý ústinde. Mektepke deıingi tárbıe men oqytý boıynsha málimetterge kelsek, bul sala 434 birlikke ulǵaıypty. 859,7 bala 9844 bilim uıasynda tárbıelenýde desek, onyń 7053-i memlekettik, 2791-i jekemenshik uıymdar sanatynda.
Memleket basshysynyń joǵaryda atalǵan maqalasynda aıtylǵan mindetterdi júzege asyrý boıynsha taǵy bir oqý úrdisiniń mektepterden oryn alatynyn aıta ketýge tıistimiz. Ol 2017-2018 oqý jylynda «Qazaqstan tarıhy», «Geografııa» jáne «Qazaq ádebıeti» pánderi boıynsha bilim berý uıymdarynda «Týǵan el» keń aýqymdy maqsatqa baǵyttalǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasyn iske asyrý barysynda sabaqty murajaılarda, mádenı mekemelerde, tarıhı ǵımarattarda ótkizý úshin jylyna 5 saǵat bólinip otyr. Ol sabaqtar mektepten tys jerlerde bolatynyn eske sala ketelik. Qajetti ǵımarattardyń bolmaýy sebepti mundaı sabaqtardy uıymdastyra almaıtyn aýyl mektepteri úshin arnaıy beınematerıaldar ázirlenedi eken. Bul beınematerıaldar ázirlenýine qaraı bilim basqarmalaryna jiberiletin kórinedi.
Alda aıtqanymyzdaı, elimiz boıynsha mektepke baratyn oqýshylardyń óskendigin baıqaýǵa bolady. Buǵan taǵy bir mysal keltirer bolsaq, Astana mektepterine 2010-2011 jyldary 74 myń bala barsa, bıylǵy oqý jylynda ol eki esege artyp, 145 myń oqýshyny qurapty. Mine, bul ósken eldiń óskin urpaǵynyń ashylǵan qadamyn, asqaq armanyn kórsetedi.
Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan»