«Nátıje» tutynýshylarǵa unamdy

Qaraǵandyda óndiriletin osyndaı sút ónimderi ótimdi. Qazir óndiristi aımaqtaǵy sút ónimderin óndirýshiler arasynda báse­ke­lestik aıryqsha deýge bolady. О́ıtkeni bul ispen shuǵyldanýshylar jetkilikti jáne bir-birinen asyp túsý úshin báseke jolynda. Naryqtyń osyndaı talabyna tótep berýmen qatar oq boıy ozýshylar da az emes. Solardyń aldynǵy sapynda «Qa­ra­ǵandy sút kombınaty» JShS kórinip júr. Onyń «Nátıje» ataýymen shyǵa­ry­la­tyn súti, qaımaǵy, kilegeıi, qatyǵy, aı­ra­ny basqa óńirler tutynýshylarynda aıan. Sonyń ishinde astanalyqtardyń úlken suranymyna ıe. Elordany azyq-túlikpen qam­tamasyz etý beldeýin qurý baǵdar­la­ma­sy aıasyndaǵy jobany iske asyrýshy kásip­oryn atalǵan taǵamdar kólemin kúnnen-kúnge arttyryp keledi. Búginde bas qala tur­ǵyndaryna táýligine 3-4 tonnasy jó­neltilip otyrsa, aldaǵy ýaqytta ulǵaı­ty­la berýi kózdelgen. Bul nysan Qazaq­stan táýelsizdiginiń mereıli merekeci qarsa­ńyn­da paıdalanýǵa tapsyrylyp otyr. Kenshiler shaharynyń Temirtaýǵa shy­ǵa beristegi bóliginde oryn tepken kombınat ishi-syrty óndiris mádenıettiligi jo­ǵa­ry deńgeıligimen kóz tartqyzady. Qazirgi zamanǵy tehnologııalyq qural-jab­dyq­tar­men jaraqtandyrylǵany birden nazar aýda­ratyn kórinis. Búkil úderisi soǵan ba­ǵyndyrylǵan jumysty atqarýshylar qımyly shıraq. Kombınattyń atqarýshy dırektory Sáýle Jankına is jaı-japsarymen jan-jaqty tanystyrǵandaı, óndiristik qýatty arttyrýǵa basa kóńil bólinedi eken. Osy maqsatta «QazAgroQarjy» AQ nesıe bólý komıtetiniń qoldaýymen «Sút ónimderin óndirýdi damytý» ınvestısııalyq jobasy qarjylandyrylyp, ony iske asyrý byl­tyr­ǵy jyldan bastap qolǵa alynypty. Sodan beride biraz sharýa tyndyrylǵan. Jańa ári, sıymdylyǵy aýqymdy tońazytqyshtar ornatý, sút ónimderin daıyndaý jelisin jetildirý aıaqtalǵan. Jaqynda, dálirek osy aı basynda qyshqyl dámdi sút taǵamdarynyń barlyq túrlerin shyǵarý óndirisi iske qo­syldy. Ol kásiporyn ómirindegi eleýli oqı­ǵa boldy. Shveısarııa fırmalarynyń bul salaǵa arnap jasaǵan ozyq tehnologııasy ónimderdiń joǵary talap-talǵam deńgeıine saı bolýyna múmkindik beredi. – Kásipornymyzdyń keleshegi keń. Bári sol úshin jasalyp jatyr. Qazir Qaraǵandy óńirin kúnine 25 tonna sút ónimderimen qamtamasyz etip otyrsaq, odan saıyn ulǵaıtyla túsedi. Sapasy men dámdiligi jaǵynan óte ótimdi deı alamyz. Arnaýly zerthanada aldyn ala saraptalyp, qatań baqylaýdan ótkiziledi. Syrty ásem bezendirilgen qaǵaz qutylar men qoraptarǵa quıylǵan túr-túri kóz tartqyzbaı qoı­maı­dy. Kelesi jyly qosymsha óndiristik jelilerdi iske qosý oılastyrylýda, – deıdi Sáýle Amangeldiqyzy. Aıta ketý kerek, atalǵan kombınattyń ilkimdi jumysy bir jaǵynan aýyldyq jerlerde sıyr saýýmen shuǵyldanatyn sharýa qojalyqtaryna asa paıdaly bolyp otyr. Jaqyn mańaıdaǵy Shet, Abaı, Buqar jyraý, Osakarovka, Nura aýdandarynyń fermerlerimen kelisim boıynsha molynan satyp alynady. Buǵan deıin ótkizilýi qıyn bolyp kelgen máselege endi esh kedergi joq. Sút­terin tasymaldap áýrege túsip jatpaıdy. Kombınat belgilengen kestege sáıkes óz kúshimen jetkizedi. Eki jaqqa da tıimdi. Kásiporyn basshylary atap aıtqandaı «QazAgroQarjy» AQ tarapynan kómek-qoldaýǵa razylyq bólek. Elimiz agroóner­ká­sip keshenin damytýǵa 2010-2011 jyl­dar­ǵa salynǵan 211,8 mlrd. teńge ınves­tısııanyń 1 mlrd. 600 mıllıon teńgesi sút óńdeý salasyna arnalǵan. Byltyr Qara­ǵandyda ashylǵan oblystyq ókildigi kom­bı­nattyń ınvestısııalyq jobasyn qol­dap, iske asýyna jetkilikti qarjylyq kómek kórsetken. Nesıelik jolmen berilgen ony sút óndirýshilerdiń merziminen buryn qaıtarýǵa múmkindigi barshylyq. Biz áńgimelegen Qaraǵandy sút qom­bı­naty sondaı-aq, «Nátıje» ataýymen belgilideı isi nátıjeli. О́ndiristi órkendetýdiń óreli jolyn ustaný soǵan negiz qalap júrgendigi baıqalady. Aldaǵy kezeńge jobalanǵan is-jospar aıqyn. Onyń basty arqaýy astanalyqtar men qaraǵandy­lyq­tar­dy sút taǵamdarymen jetkilikti qam­ta­masyz etýge arnalǵan. Osy maqsat jolyn­da kósh bastaýshy retinde kórinýge tal­py­nys taýdaı. Nesi bar, kúsh-qabiletine senimdi kásiporynǵa jarasady. Inno­va­sııa­lyq úrdistiń ıgiligin ıgerýge umtylys áli talaı jarqyn isterge qozǵaý salaryna esh kúmán joq. Aıqyn NESIPBAI, Qaraǵandy.