Mol astyqty saqtaý da, satý da ózekti

Qostanaılyq dıqandar as­tyq­ty alqaptyń 95 paıyzyn jınap, qambaǵa quıdy. Jaýyn-sha­shy­­nnyń saldarynan  ońtústik aýdandarda  dala kemeleri  qaıy­r­­lap turyp qalǵan  kúnder de  boldy. Dıqandar sońǵy apta­da­ǵy qazan shýaqtyń qurǵaq kún­de­rin barynsha paıdalanyp qalýǵa ty­ry­sýda.  Bıyl Qostanaı óńiri tarı­hynda bolmaǵan astyq shyq­ty. Qazirge deıin dıqandar 7 mıllıon 600 myń tonna astyqty qambaǵa quıyp aldy.  Oblystyń  soltústik aýdandary túgili, shó­leıtti ońtústik aýdandarynyń ózin­de  gektar aınalymy 17,1 sent­nerden keldi. Taran, Amangeldi sııaqty  aýdandar  mundaı astyqty  buryn jınap  kór­me­gen. Al aty respýblıkaǵa belgili ǵalym-agronom Valentın Dvý­re­chenskııdiń  sharýashylyǵynda  gek­tarynan 36,4 sentnerden bıdaı jınaldy.  Mundaı  kórsetkish ob­lys qana emes, respýblıka aýma­ǵyn­da  bolǵan emes. Valentın Iva­­no­vıch bıylǵy asa mol  as­tyqty  tabıǵattyń  bergen yrysy deı otyryp, oǵan  ylǵal saqtaý  tehnologııasy arqyly  qol jetkenin aıtady. – Oblys dıqandary osy teh­no­lo­gııany qolǵa alǵaly qamba  dán­siz qalǵan emes.  2000-shy jyl­dan beri gektar aınalymy jyl saıyn joǵarylap otyrǵan eken. Tipti, ótken eki jyl qa­tarynan  qýań­shy­lyq bolǵanda  da dıqandar ortasha ónim jı­na­dy, – deıdi Valentın Dvýrechenskıı. – О́tken jyly  memleketke astyq tapsyrýda  josparyn or­yn­daǵan jalǵyz Qostanaı oblysy boldy, – dedi  jaqynda  keńeı­til­gen aktıv májilisinde oblys ákimi Sergeı Kýlagın. Al bıylǵy mol astyq memleketke de, syrtqa   satýǵa da jetip ar­tylady. Qazir  dıqandardy as­tyqty satýdan buryn ony saqtaý máselesi alańdatyp otyr.  Ob­lystaǵy  elevatorlardyń 81 paıy­zy astyqqa aýzy-murnynan shy­ǵyp tolyp tur. Oblys ákimi  Sergeı Kýlagın  astyq qabyldaý pýnktteri qansha tolyq bolsa da  al­qapta  ylǵal astyq qalmasyn, qaıt­kende de tyǵyryqtan shy­ǵatyn jol tabý kerektigin aıtty. Sol úshin de elevatorlardaǵy kepken astyqty  ylǵal astyqpen aýys­tyryp otyrsa da, bir lajyn qarastyrýdy aýdan ákimderine  júktedi. Jylda osyndaı astyq jınaý kezinde  temirjolda ony  tasy­mal­daıtyn vagon tapshylyǵy bilinedi. Bıyl da solaı. Biraq Qos­tanaı temirjoly bólimshesiniń bastyǵy Ermek Temirbaev oblysta bul jónindegi  jaǵdaıdyń  ońal­ǵanyn aıtty. Jan-jaqty júr­gizilgen kelissózder nátıjesinde jaqyn  kúnderi oblysqa  335 vagon jetkiziledi. Qazirdiń ózinde Qostanaı astyǵy shetelderge jol tartty.  Búginge deıin  syrt­qa 250 myń tonna astyq  tıeldi, sonyń 66 myń tonnasyn Azyq-túlik kelisim-shart korpora­sııa­sy satyp aldy. Memleket qar­jysyna satyp alynatyn as­tyqqa kvota belgilengen bola­tyn. Sondyqtan Qostanaı dı­qandary úshin  bıdaı satý ázirge  ózekti bolyp qala beretin túri bar.  Búginde rynokta onyń ton­nasynyń baǵasy 12-15 myńnan aspaı tur.  Sergeı Kýlagın  aýdan ákimderine  bıdaıdyń  ton­nasy qansha tursa da,  600 gramdyq aq bólkeniń baǵasy 40 teńgeden aspaıtynyn taǵy da eskertti. Bıyl naýqannyń  aıaǵyna deıin qambaǵa quıatyn astyq 8 mıllıon tonnaǵa jeterine qos­tanaılyqtar senimmen qaraıdy. Bul endi merekeli jyly  ta­bı­ǵattyń bergen erekshe berekesi  boldy. Názıra JÁRIMBETOVA, Qostanaı.