Qazaqstannyń latyn álipbıine kóshýiniń Túrki álemine áseri

Maqala avtory áýeli Qazaq­stan jóninde jan-jaqty aq­parat bere kele, latyn álip­bıine kóshý máselesi qalaı týyn­­­­­da­ǵa­nyna toq­ta­lady. Onyń pikirinshe, jańa qaripke kóshý Qazaq­stannyń saıası baǵytynyń bir quraly.

«Ortalyq Azııa mem­leket­terinde orys tili ortaq qatynas quraly retinde qalyptassa da, jańa myńjyldyqta olardyń bi­razy latyn álipbıine aýysa­ bas­­tady. Nazarbaevtyń on jyl­­daı buryn jańa álipbıge kó­shý jóninde aıtqan pikiri Qazaq­standa qyzý talqyǵa tústi. Qazaq­tardyń kóshbasshysy saıası, eko­nomıkalyq jáne mádenı jaǵ­daılar bir araǵa toǵysqanda mun­­­daı qadamǵa baratyny jó­ninde málimdegen-di. Sáýirde N.Nazarbaev álipbıdi aýystyrý jó­nindegi usynysyn «Egemen Qa­zaqstan» gazetinde jarııalady», – deıdi Daily Sabah.

Basylymnyń jazǵanyna sú­ıen­sek, jańa álipbıge kóshý qa­zaqı jańa bolmystyń mádenı jáne áleýmettik qajettilikterin qamtamasyz etedi.  «Nazarbaev 2025 jylǵa qaraı latyn álipbıin búkil resmı qu­jattarda, kitaptarda, basylym betterinde, medıa jáne basqa salalarda qoldanýǵa pármen etti. Qazaqstan bıligi osy jyldyń sońyna taman 42 áriptik kırıll álipbıin latynǵa aýysty­rý reformasyna kirisedi. El bıligi 1940 jyly kırıll qar­pine kóshý qazaq ultynyń bolmysyna syna qaqty dep esepteıdi. Sondyqtan, qoldanystaǵy álip­­bıden bas tartý qazaqı ja­ńa bol­mystyń mádenı jáne áleý­mettik qajettilikterine saı keledi»,  dep habarlaıdy maqala avtory.

Daily Sabah Elbasy N.Nazarbaev­tyń latyn qarpine kóshý jónindegi sheshimin Musta­fa Kemal Atatúriktiń áreketimen salystyrady. «Túrikterdiń atasy» Túrkııa Respýblıkasy qurylǵanda eldegi álipbıdi la­tynǵa kóshirý jóninde qarar qabyldaǵany tarıhtan málim. Odan ári maqalada latyn álip­bıiniń túrki halyqtaryna áseri jóninde órbigen. Daily Sabah N.Nazarbaevty túrki álemindegi dana kósem retinde sıpattaı kele, ony «Kóshpelilerdiń ur­paqtaryn» biriktirýge kúsh sal­ǵanyn aıtady. 

«Nazarbaev «Túrki tildi memleketter sammıti» sekildi túrki elderiniń birneshe kezdesýine bastama jasady. Bastapqyda sam­mıt qalaǵan nátıjege qol jetkiz­bese de, 2009 jyly Túrki keńesi­niń qurylýyna uıytqy boldy. Qazaqstan, Ázerbaıjan, Qyrǵyz­stan jáne Túrkııa bas­tamasy­men qurylǵan Keńes túr­ki halyq­tarynyń sımvolyna aınaldy. Saıası jáne eko­nomıkalyq uıymnyń ornyna, Túrki keńesine múshe elder arasynda mádenı, bilim jáne baılanysty nyǵaıtýǵa kúsh salynady», – dep málimdeıdi Daily Sabah. 

Basylymnyń pikirinshe, Qa­zaq­stannyń latyn álipbıine kóshý jónindegi sheshimi Túrki keńesiniń qyzmetine saı keledi. 

«Qazaqstannyń Ortalyq Azııa­­daǵy mańyzyn, túrki til­de­­rin resmı jáne beıresmı túr­de latyn qarpine aýystyrý «Túrki jahandanýy» dep ata­­latyn úderisti bastaıdy. Bul termın túrki halyqtaryna ortaq til qalyptastyryp, túr­li álipbı kedergisin joıýǵa kó­mektesedi.