QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵyn ıslam qarjy salasyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrýǵa shaqyrdy.
«Islam qarjysyn, sonyń ishinde onyń ǵylym men ınnovasııany qarjylandyrýdyń rólin kúsheıtý qajet. Qazaqstanda bıylǵy EKSPO-2017 kórmesi ótip jatyr. Sol kórme aıaqtalǵannan keıin onyń bazasynda biz «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyn ornalastyramyz. Islam qarjy quraldary men «jasyl» qarjylardy damytý - onyń qyzmetiniń mańyzdy baǵyty bolyp sanalady. Sizderdi ıslam qarjy salasyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrýǵa shaqyramyz», - dedi Prezıdent.
Bul rette N. Nazarbaev Islam damý bankiniń ǵylym men ınnovasııalardy qarjylandyrý jónindegi áleýeti óte zor ekenin atap ótti. Búgingi Sammıttiń negizgi qujattary retinde Qorytyndy kommıýnıke men Astana deklarasııasy bolmaq. Bıylǵy jıynǵa IYU-ǵa qatysýshy 56 memleket, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik uıymdar qatysýda.
Belgili bolǵandaı, Sammıt kezinde Islam yntymaqtastyǵy uıynyń ǵylym men tehnologııalar boıynsha syılyǵy tapsyrylady dep kútilýde.
Aıta keteıik, musylman memleketteri basshylarynyń 1969 jylǵy 25 qyrkúıekte Rabatta ótken konferensııasynda negizi qalanǵan Islam yntymaqtastyǵy uıymy (IYU) - eń iri jáne yqpaldy úkimettik ári halyqaralyq musylman uıymy.
Qazirgi ýaqytta ol jalpy sany shamamen 1,5 mıllıard adamdy qamtıtyn 57 eldiń basyn biriktirip otyr. IYU-nyń negizgi qaǵıdattary mynalar: tolyq teńdik; ár halyqtyń óz taǵdyryn ózi sheshý quqyǵyna degen qurmet; ishki isterine aralaspaý; memleketterdiń egemendigin, táýelsizdigin jáne aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteý; IYU-ǵa múshe memleketter arasyndaǵy daýly máselelerdi kelissóz, araaǵaıyndyq nemese arbıtraj arqyly beıbit jolmen sheshý; uıymǵa múshe memleketter aýmaqtarynyń tutastyǵyna, sonymen birge saıası táýelsizdigine de qarsy kúsh qoldanbaý nemese qoqan-loqqy kórsetpeý.
Qazaqstan 1995 jyly Islam yntymaqtastyǵy uıymynyń tolyq quqyly múshesine aınaldy. Astanada 2011 jylǵy 28-30 maýsymda Islam yntymaqtastyǵy uıymy Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń (SIMK) 38-shi sessııasy ótti. Sol sátten bastap Qazaqstan osy halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyq etýge kiristi.
Bul basqosýdy tarıhı oqıǵa dep ataýǵa bolady, óıtkeni, onda Islam konferensııasy uıymy ataýyn (IKU) Islam yntymaqtastyǵy uıymy (IYU) dep ózgertý týraly sheshim qabyldandy jáne Adam quqyqtary jónindegi turaqty komıssııa quryldy. Alǵashqy ret IYU-nyń Ortalyq Azııamen yntymaqtastyq jónindegi is-áreket jospary qabyldandy.