Astanada bastalǵan Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi birinshi sammıti barysynda ǵylym, tehnologııa jáne ınnovasııa boıynsha mańyzdy baǵyttar anyqtalmaq.
Osy oraıda, atalǵan aýqymdy shara jóninde álem elderiniń aqparat quraldary shuǵyl habarlar tarata bastady. Solardyń birqataryna sholý jasap kórgen edik.
«RIA Novostı» agenttigi Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń G20 balamasy retinde ıslam memleketteriniń uıymyn qurý jóninde usynys bildirgenin málimdedi.
«Prezıdent ǵylym men tehnologııany damytý mańyzdy baǵyttardyń biri sanalatynyn aıtty. Onyń pikirinshe, Batys elderi men ıslam álemin jaqyndastyratyn forýmdar men kezdesýlerdi jıi ótkizip turý kerek», – dep aqparat taratty «RIA Novostı».
Iran eliniń IRNA aqparat agenttiginiń deregine súıensek, Astanada ótken jıynda Iran Prezıdenti Hasan Rýhanı men Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan eki el arasyndaǵy dostyq qarym-qatynasqa toqtalyp, yntymaqtastyqty damytý jónindegi josparlarymen bólisken.
«Iran men Túrkııa ekonomıkasy bir-birine tyǵyz baılanysty. Iranǵa qoıylǵan sanksııalar alynyp tastalǵan soń, ózara yntymaqtastyq odan ári damı túsedi», – dedi Erdoǵan. Sonymen qatar, ol eki eldiń ortalyq bankteri qarym-qatynasqa kedergi keltiretin máselelerdi jedel sheshýge shaqyrdy», – dep habarlaıdy IRNA.
Irandyq agenttik T.Erdoǵannyń Sırııadaǵy janjal áskerı qımylmen emes, dıplomatııalyq jolmen sheshiletini jóninde málimdegenin jetkizdi. Al Azernews saıtynyń aqparatyna súıensek, Iran Prezıdenti H.Rýhanı Túrkııamen aradaǵy ózara saýda aınalymyn 30 mıllıon dollarǵa deıin jetkizýdi josparlap otyrǵanyn aıtqan.
«Eki el basshylary odan ári rohındja musylmandary jaǵdaıyna toqtalyp, Rýhanı ondaǵy qatygezdikti toqtatýǵa shaqyrdy. Sondaı-aq, Iran prezıdenti shıelenis jaǵdaıyndaǵy aımaqqa gýmanıtarlyq kómek kórsetýge ázir ekenin jetkizdi. О́z kezeginde Túrkııa prezıdenti de Mıanma ókimetiniń áreketin synady» – dep jańalyq taratady Azernews.
Mıanmadaǵy máselege baılanysty basqa elderdiń basshylary da óz pikirlerin bildirdi. Bangladeshtiń tuńǵysh ınternet gazeti bdnews24.com saıty Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi birinshi sammıtinde talqylanyp jatqan máselelerge toqtalǵan. Áýeli Mıanmadaǵy janjaldan birinshi bolyp Bangladeshtiń japa shegip otyrǵanyn sóz etken Abdýl Hamıd ıslam áleminde bilim men ǵylymdy damytýǵa úndeý tastady.
«Prezıdent Hamıdtiń aıtýynsha, IYU sammıtiniń basty maqsattarynyń biri – ǵylym, tehnologııa jáne ınnovasııany paıdalana otyryp ómir súrý sapasyn jaqsartyp, qoǵamdy transformasııalaý.
Bangladeshtiń farmasevtıka, balama medısına jáne aýyl sharýashylyǵyndaǵy jetistikterin tarqata kele, Prezıdent derbes jerserigin ushyrýǵa ázir ekenin jetkizdi», – deıdi bdnews24.com saıty.
Saıttyń aqparaty boıynsha, Bangladesh basshysy ıslam álemi tehnologııa men ǵylymnyń jetistikterin paıdalana otyryp, damý baǵytynan jańylmaý kerek ekenin málimdegen. Sondaı-aq, ıslam elderi túrli salada alda júrgenin jáne birlese áreket etkende bıikterdi baǵyndyratynyn jetkizipti.
Pákistan radıosy el basshysy Mamnýn Hýseınniń jańa dáýirde ǵylym men tehnologııany damytýǵa birlese kúsh salýǵa úndeý tastaǵanyn habarlady.
«Astanada ótken IYU sammıtinde ǵylym men tehnologııa salasynda jedel ózgerister bolyp jatqanyn sóz etti. Ol ıslam álemin aýylsharýashylyq ónimderin jaqsartýǵa jáne atalǵan salada qoldanylatyn tehnologııalardy damytýǵa shaqyrdy. Onyń pikirinshe, irgetasy berik bilim men densaýlyǵy myqty ári tájirıbeli adamı resýrs arqyly atalǵan salalardy baǵyndyrý múmkin ekenin sóz etti» – deıdi Pákistan radıosy. Sonymen qatar, Mamnýn Hýseın ıslam elderiniń birligi urpaq úshin kókjıegi keń bolashaq ázirleıtinin jetkizdi. Osy oraıda, Pákistan radıosy Qazaqstan Prezıdentiniń osy baǵytta atqaryp jatqan jumystarǵa rızashylyǵyn bildirdi. Al úndistandyq maeeshat.in jýrnaly Astanadaǵy sammıttiń deńgeıin joǵary baǵalap, «Islam túsinistik pen sheshim dini ekenin kórsetedi» dep esepteıdi.
Abaı Asankeldiuly, «Egemen Qazaqstan»