Biz kóp bile bermeıtin, kóp emes-aý múlde bilmeıtin, biraq adam ómirine asa qajet mamandyq túrleri az emes eken. Jaqynda О́skemen qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti arnaıy uıymdastyrǵan press-týr barysynda shaharymyzda eleýsiz ǵana eńbek etip jatqan erekshe mamandyq ıelerimen tildesip, jumystarymen jaqynyraq tanysýdyń sáti tústi.
Ádette biz jıi ári oryndy-orynsyz qoldanatyn «aýadaı qajet» sózi osy mamandyq ıelerine qarata aıtylǵan sekildi. Iá, bul kisiler tup-týra, tikeleı aýamen jumys isteıdi. Kádimgi aýamen, barlyǵymyz kúnde jutyp júrgen. Olar aýany arnaıy qurylǵylar arqyly ottegige aınaldyrady, ottegi temir ballondarǵa quıylyp, qala men oblys aýmaǵyndaǵy emhanalarǵa jiberiledi. Ottegi emhanalarda ólim aýzynda jatqan jandarǵa jańa ómir syılasa, syrqaty meńdegen naýqastarǵa qosymsha kúsh-qýat beredi. Perzenthanalardaǵy shala týǵan nemese dene múshesinde aqaýy bar sábılerdiń de osy ottegimen tynystap, jan saqtaıtynyn jurttyń biri bilse, biri bilmeýi múmkin.
Ottegisiz birde-bir operasııa jasalmaıdy
Oqyrmanǵa túsinikti bolý úshin ret-retimen baıandaıyq. О́skemen qalasy ákiminiń baspasóz hatshysy Ásem Qaıratbek bir top jýrnalısti eń aldymen shahardaǵy №1 qalalyq aýrýhananyń ottegi sehyna ertip keldi. Ǵımarattyń ishine kirgende qabyrǵada arnaıy qurylǵylarǵa jalǵanyp qaz-qatar tizilip turǵan temir ballondardy kórdik. Ballon ishindegi ottegi arnaıy tútiksheler arqyly aýrýhananyń barlyq operasııalyq bloktaryna, dıagnostıkalyq qabyldaý jáne jan saqtaý bólimderine jiberiletin kórinedi. Emhananyń ınjenerlik qyzmetiniń bastyǵy Nıkolaı Rylskıı kúnine – 20, jylyna 700 ballondy syrqattardyń kádesine jaratatynyn, ottegi sehy kúni-túni toqtaýsyz jumys isteıtindigin aıtty. «Ottegisiz birde-bir operasııa jasalmaıdy. Operasııa ústelindegi adam osy ottegimen tynystaıdy. Bul ottegi tereń tazartýdan, aıryqsha súzgileýden ótken óte taza ottegi», deıdi ol.
Oxygenium… ońaı óndirilmeıdi
Otteginiń naýqastarǵa qalaı jetkiziletinin bildik. Al otteginiń ózi qalaı ázirlenedi? Muny aýany ottegige aınaldyrýmen shuǵyldanatyn stansaǵa kelgende kórdik. Bul jerdegi jumys eń áýeli kádimgi aýany arnaıy qurylǵy, ıaǵnı kompressor arqyly soryp alýdan bastalady eken. Sodan keıin sorylǵan aýa mınýs 130-180 gradýs aralyǵyndaǵy temperatýrada muzdatylyp, syǵymdalyp, birneshe márte tazalaýdan ótip, gazdalyp, ottegige aınalyp, temir ballondarǵa quıylady. Qolǵa ustalmaıtyn, kózge kórinbeıtin aýany ottegige aınaldyrý ońaı ma? Bul ispen bir emes, birneshe adam shuǵyldanady. О́skemendegi medısınalyq ottegi óndiretin birden-bir kompanııa – «Oxy Vita» JShS-niń dırektory Sábıt Qasymbaev pen ottegi stansasynyń óndiris bastyǵy Oleg Prýskıh mundaǵy atqarylatyn jumystardyń barlyǵymen muqııat tanystyryp shyqty. Otteginiń quramy men sapasy arnaıy zerthanada tekseriledi. Munda bas suqqanymyzda zerthana qyzmetkeri Lıýbov Janaıdarova shyny ydysqa quıylǵan, býy burqyraǵan bir dúnıeni bólmege alyp kirdi. Bir jaǵynan tańyrqap, bir jaǵynan shoshyńqyrap qaldyq. Sóıtsek, ottegińiz osy eken. Aýadan suıyqtyqqa aınalǵan. Ara-tura estigenimiz bolmasa, ottegini kim ustap kórgen? Jaryqtyqtyń túsi kógildir bolady eken. Shyny ydystyń syrty qysty kúngi úıdiń terezesindeı býlanyp, mıdan óterdeı sýyp ketipti, qol tıgize almadyq. Jalpy bul stansada óndiriletin ottegi medısınalyq jáne tehnıkalyq dep eki túrge bólinedi. Tehnıkalyq ottegi dánekerleýge, ıaǵnı qurylys, basqa da jumystarǵa paıdalanylatynyn aıtady mundaǵy mamandar. Medısınalyq ottegini emhanalardan, naýqas jandardan bólek deni saý, qarapaıym adamdar da kúndelikti paıdalanýyna bolady eken. Biraq onyń da óziniń tártibi bar. Kúnine 15 mınýttan artyq qabyldaýǵa bolmaıdy. Ballondaryn ákelip, ottegige toltyryp alyp ketýdi dástúrge aınaldyrǵan qala turǵyndary bar eken. Iаǵnı olar osy jerden aýa satyp alady. Al onkologııalyq nemese ózge de aýrýlarǵa shaldyqqan jandarǵa ottegi tegin quıylyp beriledi eken. 2000 jyldardyń basynda medısınalyq otteginiń ornyna tehnıkalyq ottegi jiberilip, №1 qalalyq aýrýhanada qaıǵyly jaǵdaı oryn alyp, bir adam kóz jumypty. «Árıne, bul – burynǵy jaǵdaı. Biraq sabaq bolarlyq dúnıe. О́zim bul jerde 2014 jyldan beri eńbek etip kelemin. Kompanııada uzyn sany 25 qyzmetker bar. Bizdiń qyzmetimiz adam ómirin saqtaýǵa tikeleı qatysty bolǵandyqtan barlyǵymyz da jumysymyzǵa úlken jaýapkershilikpen qaraımyz. О́ıtkeni shahardaǵy barlyq naýqas jandar men ómirge sábı ákelgen analar, kóptegen náresteler biz óndirgen ottegimen tynystaıdy. Keıde keıbir emhanalar «ballon bitip qaldy» dep túngi saǵat 3-te qońyraýlatyp jatady. Baramyz. Bizdiń jumysymyz osyndaı. 24 saǵat tynym tappaımyz», deıdi Sábıt Qasymbaev.
Olar ómir syılaýǵa attanyp barady Stansany aralap, jumysymen tanysý barysynda apparatshy Olga Bogomolovamen az-kem tildestik. Bul kisiniń qyzmeti – suıyqtyqqa aınalǵan aýany bólý. Iаǵnı otteginiń medısınalyq jáne tehnıkalyq maqsatta jumsalýyn aıqyndaıdy. О́ńi jas kórinetin Olga Bogomolova birneshe jyldan beri zeınetkerlikke shyqqanymen, osynda amalsyzdan jumys istep júrgenin aıtady. О́ıtkeni bul qyzmetti ári qaraı jalǵastyratyn maman joq. Mundaı mamandyq ıeleri elimizde múlde ázirlenbeıdi eken. Sondyqtan osy stansada 30-35 jyl eńbek etken adamdar zeınetkerlikke shyqsa da, arnaıy kelip, bilgenderin jas mamandarǵa úıretip jatqan kórinedi. Joǵaryda «jas kórinedi» dep aıttyq qoı, onyń da sebebi joq emes sekildi. «Oxy Vita» JShS-niń dırektory Sábıt Qasymbaev bir qyzyq jaıtty aldymyzǵa tartqan. Onyń aıtýynsha, mundaǵy qyzmetkerler ottegimen kúndelikti jumys isteıtindikten ıisti ózge adamdardan tez aıyratyn kórinedi (ásirese ottegi ballonyn toltyratyn qyzmetkerler) jáne gaımorıt, basqa da respıratorlyq aýrýlarǵa shaldyqpaıdy eken.
Túıin
Biz stansadan shyǵar kezde eki jigit júk kóligine ottegi toltyrylǵan temir ballondardy tıep alyp, qalaǵa qaraı jyljyp bara jatty. Kóz aldymyzǵa aýrýhana tósegine tańylyp nemese perzenthanada vakýýmge salynyp ómir men ólimmen arpalysyp, keler kúnnen úmit kútken jandar elestegen. Rasynda, ottegi degenińiz – aýa, aýa degenińiz ómir emes pe? Endeshe, olar adamdarǵa ómir syılaýǵa attanyp barady.
Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»
О́SKEMEN
Sýretterdi túsirgen avtor