«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda aıtylǵan, kóterilgen máselelerdi oryndaý maqsatynda Almaty oblystyq din isteri basqarmasynyń uıymdastyrýymen «Rýhanı kerýen» jolǵa shyqqan. Birneshe aýdan, aýyldardy aralap, baǵdarlamanyń negizgi artyp otyrǵan júgi men kóterip otyrǵan bastamasyn elge nasıhattap, jetkizýdi mindetine alyp, jolǵa shyqqan kerýen birneshe kúnge sozylǵan sapardan oraldy.
Ortalyqqa jaqyn sanalatyn Aqsýdan shalǵaıdaǵy Alakólge deıingi aralyqty júrip ótip, halyqpen kezdesýler ótkizip, ár aımaqtyń qasıet tutar, maqtan eter jerlerine at baılap, birneshe sharany qatar atqaryp otyrǵan «Rýhanı kerýen» jobasyn júzege asyrýshylar aldymen Aqsý aýdany, Jansúgirov kentindegi jyr dúldúli Ilııas aqynnyń eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy.
Budan soń Molyqbaı atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıinde ótken saltanatty jıynda Almaty oblystyq din isteri basqarmasynynyń basshysy, kerýenniń jolbasshysy Rahmet Esdáýletov Elbasy usynǵan baǵdarlamalyq maqalany nasıhattaý maqsatynda ózderiniń atqaryp jatqan jumystarymen tanystyrdy.
Búgingi kúnniń bas aýrýyna aınalǵan másele – din atyn jamylyp, arandatýshylyqpen aınalysyp júrgen aǵymdar jaıly júrgizgen zertteý jumystarynan derek keltirdi. Baǵdarlamada aıtylǵan ulttyq qundylyqtardyń qaınar bulaǵy tarıhymyz ben mádenıetimizdi, salt-dástúrimizdi, týǵan jerine týyn tigip, ósip-ónýine jaǵdaı jasamaqqa tyrysyp, ıgi isterdiń uıytqysy bolyp júrgen azamattardy nasıhattaý basty maqsattardyń biri ekenine toqtaldy. «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ǵalıasqar Sarybaev ta ótken men búginniń arasalmaǵyn anyqtap almaı, is ataýlynyń órge jyljymaıtynyn, tarıhty, dástúrdi bilmeı, ata-babanyń jolyn qurmettemeı rýhanı kemeldikke jetý múmkin emesin aıtty. «Rýhanı kerýenniń» múshesi aqyn Kámnur Tálimuly men oblystyq «Jetisý» gazeti bas redaktorynyń orynbasary Jumataı Ámireev óz attarynan tilek bildirip, bul kerýenniń, jalpy, «Rýhanı jańǵyrýdyń» basy óz aýylyńdy, týǵan jerińdi, aýylyńnan shyqqan jaqsy-jaısańdar bilý men qurmetteýden bastalatynyn tilge tıek etti. Oblystyq Súıinbaı atyndaǵy fılarmonııanyń ánshileri Abylaı Qarmysov, Quralaı Shaıahmetova men Almatydan arnaıy kelgen jyrshy-termeshi Ábish Ádilbekov óner kórsetken sahnaǵa jergilikti ónerpazdary da shyǵyp, baıypty basqosýdy merekelik kóńil kúıge ulastyrdy.
Budan soń kerýen músheleri birneshe topqa bólinip, keste boıynsha josparlanǵan jumystaryna kirisip ketti. Bir qýantarlyǵy, aýdan ortalyǵynda destrýktıvti dinı aǵymdarǵa ilesip, tirkeýge alynǵan birde-bir adam bolmady. Áleýmettik, densaýlyq salasy mamandary turǵylyqty jurtpen kezdesip, san saýaldaryna jaýap berse, bir toby aýdan aqsaqaldarymen júzdesip, emen-jarqyn áńgime órbitti.
Endi bir toby jastarmen dıdarlasyp, din men dástúr negizinde qoıylǵan suraqtarǵa egjeı-tegjeıli jaýap berdi. Sapardyń qorytyndysy retinde ortalyq stadıonda shaǵyn fýtboldan jarys uıymdastyryldy.
Ári qaraıǵy sapar Sarqan aýdanynda jalǵasyp, qazaqtyń tuńǵysh ınjener-ǵalymy Muhametjan Tynyshpaev eskertkishine gúl shoǵy qoıylyp, qurmet kórsetildi. Maqsat aıqyn, mindet túsinikti bolǵan soń, ár aýdanǵa at basyn tiregen saıyn negizgi baǵyttan aýytqymaı, uǵyndyrý, túsindirý jumystarymen birge, dinı jat aǵymdardan saqtandyrý, dinı saýat beretin kitapshalar taratý, qaımaǵy buzylmaǵan dinniń qadir-qasıeti jaıly aqparat berý, ártúrli jastaǵy turǵyndarmen kezdesý, aýdandaǵy negizgi qıynshylyqtardy bilip, sol boıynsha jumys isteý josparyn qurý, jalpy, oblystaǵy dinı ahýaldan habardar etý nazardan tys qalǵan joq.
Sarqan aýdanyndaǵy bir erekshelik kerýenge múshe bolyp, jolǵa shyqqan ónerpazdardyń bazardyń qaq ortasyn sahna jasap, kórsetken óneri boldy deýge bolady. Munda da aýdandyq sport kesheninde shaǵyn fýtboldan birneshe komanda arasynda jarys ótti.
Alakól aýdanyna kelgende de dástúr buzylǵan joq. Áýeli Uly Otan soǵysy ardagerleri men tyl eńbekkerlerine arnalǵan eskertkishke, odan keıin Dinmuhamed Qonaevtyń eskertkishine gúl shoǵyn qoıyp, rýhqa taǵzym jasap, arýaqqa qurmet kórsetti. Budan sońǵy atqarylǵan sharalar negizinen joǵarydaǵy keste boıynsha júrdi.
Áý basta Taldyqorǵan qalasyndaǵy «Jastar» saıabaǵynda saltanatty ashylý bolyp, eldiń aq batasymen saparǵa shyǵarda bul jobanyń tanystyrylymy ótken.
«Rýhanı kerýen» jobasy aıasynda qurylǵan jumys toby «Rýhanı jańǵyrý: el erteńiniń bastaýy» taqyrybynda zııaly qaýym ókilderimen kezdesý ótkizip, «Densaýlyq – bolashaq kepili» taqyrybynda dinı senimder sebepterinen ekpe, qan quıýdan bas tartqan, jat aǵymǵa bet burǵan azamattarmen sóılesip, oń jolǵa salý, dinniń negizgi maqsaty jaıly túsindirý jumystaryn júrgizedi. «Rýhanı jańǵyrý: týǵan jer – altyn besik» atty sýret jáne kitap kórmesi, «Aqparattyq túsindirý jumysy – dinı saýattylyqty arttyryp, rýhanı baılyǵymyzdy dáripteıdi» taqyrybynda dintanýshy ǵalymdarmen dóńgelek ústel formatyndaǵy kezdesýler uıymdastyryp, «Rýhanı mura» atty konserttik baǵdarlamasy arqyly án men jyr ǵana emes, arnaıy sahnalyq qoıylymdar daıyndap otyrǵandaryn jetkizgen. Jáne, bul sapar úsh aıǵa sozylatynyn, oblystyń búkil aýdanyn aralap shyǵatynyn, kerýenniń quramynda 50 shaqta adam bolatyny aıtylǵan. Ár saparynda qatar jatqan úsh aýdandy qamtıtyn «Rýhanı kerýen» jaqynda ǵana Raıymbek, Panfılov, Uıǵyr aýdandaryn aralap qaıtty. Jambyl aýdanynan bastalǵan kerýenniń aldynda áli talaı jol jatyr. Bul joba 17 qarashaǵa deıin jalǵasatyn bolady.
Almas NÚSIP,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy