Kelesi jyly Reseıde ótetin álem chempıonatyna qatysatyn quramalardyń kóbisi anyqtalyp qoıdy. Endi tek qosymsha joldamalarǵa ıelik etetinder ǵana qaldy. Eýropaǵa bólingen 13 kvotanyń bireýi Islandııaǵa buıyrdy.
Sońǵy týrda araldaǵy eldiń fýtbolshylary Kosovony jeńdi (2:0). Sóıtip «I» tobynda 22 upaımen birinshi orynǵa ıe boldy. 1930 jyldan bastaý alatyn álem chempıonatyna qatysqan quramalardyń ishinde Islandııa halqy eń az el bolyp otyr. Bul elde bar-joǵy 330 000 adam turady. Buǵan deıin osy rekord Trınıdad jáne Tobagoǵa tıesili edi (1,3 mıllıon adam).
Osy rette Islandııaǵa qatysty 10 derekti usynamyz:
1. 2016 jylǵy Fransııada ótken Eýropa chempıonatynda Islandııadan 30 myń jankúıer kelgen. Bul eldegi jalpy halyqtyń 10 paıyzy. Buǵan deıin Eýropa chempıonatyna bir memleketten osynsha jankúıer kelmegen eken.
2. Eýro-2016 týrnıriniń toptyq kezeńdegi Aýstrııa quramasymen ótken sońǵy oıyndy Islandııadaǵy telekórermenderdiń 99,8 paıyzy tamashalaǵan.
3. Sol matchty júrgizgen kommentatordyń daýysy álem jankúıerleri esinde uzaq saqtalary anyq. Qosymsha mınýtta Islandııa jeńis golyn soqqandaǵy performansy ǵalamtordy sharlap ketken bolatyn. Aıtpaqshy, Islandııa quramasynyń barlyq oıynyn kásibı fýtbol jattyqtyrýshysy Gýdmýndýr Benedıktsson júrgizgen.
4. Islandııa quramasynyń óz qaharmandary bar. Mysaly, qaqpashy Hannes Haldoýrsson kásibı túrde jarnamamen aınalysady. IKEA, Coca-Cola, Icelandair sekildi brend kompanııalarǵa rolık ázirlegen. – Hannes 19 jasynda biraz ýaqyt fýtbol oınaı almaı júrgen. О́ıtkeni oınaıtyn komanda tappaıdy. Tipti úshinshi dıvızondaǵy klýbtardyń biri «bizde eki qaqpashy bar, úshinshisi kerek emes», dep jaýap bergen, – deıdi Islandııa quramasynyń bas bapkeri Heımır Hadlgrımsson.
5. Islandııa quramasynyń kapıtany Aron Gýnnarsson 15 jasyna deıin gandbolmen aınalysqan. Eresekter arasyndaǵy chempıonatqa da qatysqan. Biraq keıinnen gandboldy tastap, fýtboldy bastap ketedi. Sóıtip 22 jasynda Islandııa quramasynyń kapıtany boldy. Gýnnarsson arqasyndaǵy tatırovkasymen de kópshilikke tanymal.
6. Quramanyń bas bapkeri Heımır Hadlgrımsson ótken jylǵa deıin Islandııanyń Heımaeı dep atalatyn ońtústik aralynda dantıst bolyp qyzmet atqarǵan. Bul jaqta 4000 adam ǵana turady. Qazirgi kezde Heımır tek tanystarynyń ǵana tisin emdep beredi.
– Islandııada bapkerlik – áýesqoı jumys. Jalaqy tóleıdi, biraq ómir súrýge jetpeıdi. Onyń qasynda dantıstiń jalaqysy fýtbol bapkerinen eki esege kóp, – deıdi Hadlgrımsson.
7. Islandııada fýtbol fanattary men komandalar arasynda óte jaqyn baılanys ornatylǵan. Mysaly, mynandaı dástúr bar eken: match aldynda komandanyń bas bapkeri jankúıerlermen kezdesip, negizgi quramdy jáne oıynǵa qurǵan taktıkasyn tanystyrady.
Komandanyń bapkeri nemese onyń assıstentiniń sport-barda jankúıerlermen kezdesýi tórt jyldan beri qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan. Biraq ol jerdiń óte qatań erejesi bar: ıaǵnı aqparatty medıaǵa jarııalaýǵa, foto nemese vıdeoǵa túsirýge tyıym salynǵan. Áli kúnge birde-bir medıa barda ótetin match aldyndaǵy májilisten birde-bir aqparat tarata alǵan joq.
8. Bes jyl buryn Islandııa FIFA reıtınginde 131-orynda bolatyn, al qazir – 22-satyda.
9. Osyndaı ǵajaıyp nátıjelerdiń tirkelýine oıyn aldyndaǵy motıvasııalyq vıdeolardyń da áseri bar eken. Munyń bári fýtbolshylardy psıhologııalyq turǵydan shyńdaıdy.
«Biz matchtardan keıin árbir oıynshynyń sátti qımyldarynan klıp jasap shyǵaramyz. Alańda óner kórsetken fýtbolshylardyń gol soqqan sáti nemese pastary men fıntteri kórsetiledi. Bir fýtbolshyǵa bes sekýndtaı ýaqyt beriledi. Mýzykany ár joly aýystyryp otyramyz. Al Eýro-2016 chempıonatynyń toptyq kezeńindegi ekinshi oıynnyń aldynda basqasha jasadyq. Bul joly fýtbolshylardyń alańdaǵy qımyly emes, olardyń ata-analary, balalary men týystarynyń sýretterin jınadyq. Negizinen stadıonda plakat ustap turǵan fotolar tańdaldy. Slaıd-shoýǵa baıaý mýzyka qoıyldy. Komandaǵa bul vıdeony kórsetpes buryn ózim bes ret qarap aldym. Sonyń beseýinde de jyladym, – deıdi bas bapker Hadlgrımsson.
10. Islandııa fýtbolynyń osyndaı deńgeıge jetýi – barlyq deńgeıde revolıýsııanyń júrgizilýinen. 2000 jyldardyń basynda jas fýtbolshylardy ata-analary jattyqtyrǵan. Al 10 jastaǵy balany resmı túrde A nemese V kategorııasy bar bapkerler daıyndaıdy. Qazirgi kezde elde 848 kásibı fýtbol jattyqtyrýshysy bar. Iаǵnı 389 adamǵa bir bapkerden keledi. Eldegi fýtboldyń basty ınnovasııasy – fýtbol úıi. Bul jerde kez kelgen aýa-raıynda dop tebýge bolady. Manejdiń ishindegi gazonnyń astynda jylý beriletin múmkindigi qarastyrylǵan.
Alǵashqy fýtbol maneji 2000 jyly salyndy. Ony Geır Torsteınsson esimdi fýtbol federasııasyndaǵy basshylardyń biri turǵyzǵan. Keıinnen taǵy 10 osyndaı fýtbol úıi paıdalanýǵa berildi. Jalpy, qazirgi kezde barlyq maýsymǵa qolaıly 30 tabıǵı alań jáne 150 jasandy alań bar. Kásibı fýtbolshylardyń sany 20 myńnan asady.
Bek TО́LEÝ, jýrnalıst
ASTANA