• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 25 Qazan, 2017

Mektep psıhologynyń tájirıbe tásili

1250 ret
kórsetildi

Men biraz jyldardan beri mektep psıhology bolyp qyzmet atqaryp kelemin. Bıyl respýblıka mektepterine psıholog qyzmetiniń engizilgenine 13 jylǵa aıaq basty.

Meniń psıholog retindegi jumys ótilim de osy merzimmen shamalas. Shynyn aıtqanda, eń alǵash ret osy jumysqa kelgenimde qatty qobaljydym. Isti neden bastaýym kerek degen suraqtar maza bermedi. 

Ýaqyt óte kele psıhologııa ále­mi­ne birtindep ene bastadym. Maman­dyqtyń jamany joq. Alaıda, onyń qaı-qaısysyna da beıimdilik pen­ ıkemdilik qajet ekeni belgili. Psı­holog mamandyǵy – kúneltý, tamaq asyraýdyń joly emes, úlken óner men zor sheberlikti qajet etetin is degen eken Júsipbek Aımaýytov. Alash zııalysynyń osy sózin ózime baǵyt temirqazyq etip aldym deýge bolady. Sóıtip, psıhologııa álemine aparar soqpaqqa tústim de, alǵa qaraı batyl túrde adymdaı bastadym. 

Osy jolmen júre otyryp, kózimniń anyq jetkeni – jeke tulǵanyń ómirge qushtarlyǵynyń artýy, bolashaǵyna senimmen qarap, naqty sheshimder qabyldaýy mektep qabyrǵasynan bastap qalanady eken. Iаǵnı ózindik «meni» bar, kózi ashyq, kókiregi oıaý, bilimdi de bilikti azamat bolýynyń irgetasy mektepten qalyptasady. Mektep psıhologtary úshin jumys isteıtin arnaıy daıyn ádisteme jáne oqýlyqtar men josparlar áli kúnge deıin jasaqtalmaı keledi. Sóz joq, mundaı jaǵdaıda kóbirek izdenip, kerekti materıaldardy ózge tilden aýdaryp, qoldanýǵa týra keledi. Tipti keıbir baǵdarlamalardy óziń qurastyrasyń. Sol sebepti bizdiń jumysymyz udaıy izdenis pen shyǵarmashylyq babymyzda bolýdy qajet etedi. 

Elbasymyz Nursultan Nazarbaev­tyń «óz kúshi men múmkindigine sengen adam ǵana maqsatyna jete alady», degen sózinde tereń mán-maǵyna bar dep oılaımyn. Sol sekildi psıholog eń aldymen óz kúshi men bilimine sene otyryp, árbir oqýshynyń jan-dúnıesine úńile bilýi qajet. Jabyrqaǵan kóńilderine senimdilik uıalatyp, qýanysh syılaýy tıis. Sonymen birge olardy qor­qynyshtan aryltyp, kúdikten seıil­tetin, sheshimin tappaǵan san alýan saýaldaryna jaýap taýyp bere alatyn maman bolýy kerek.

Syrt qaraǵanda esh ýaıymsyz, qaıǵysyz balalyqtyń baqytty shaǵynyń qyzyǵyn kórip júrgen jasóspirimderdiń aldyna ke­lip, olardyń ishki saraılaryn ashyp, mazalap júrgen máselelerine ortaq­tasyp otyramyn. Olarǵa durys aqyl-keńes berip, jón silteýdi ózimniń kúndelikti daǵdyma aınaldyra bildim. «Jaqsy sóz – jarym yrys» demeı me halqymyz. Osy oraıda olarǵa jyly sózder aıtyp, kóńilin kóterýge, sóıtip oqýshylarymnyń kóńilin alańdatqan oılardan jeńildenýine kómektesýge tyrysamyn. Mundaı kezde ózimniń de ústimnen aýyr júk túskendeı áserde bolamyn. 

Psıholog bolý ózgelerdiń eshkimge aı­­ta almaıtyn ishki syryn, janyn jegi­deı jegen máselelerin ishinde saqtap júretin úlken júrekti talap etetin mamandyq. Sondyqtan mekteptegi árbir tulǵa, árbir oqýshy meniń oqymaǵan kitabym dep sanaımyn. Onyń ár paraǵyn ashqan saıyn ózime qajettini tabamyn. Oǵan tańyrqaımyn, tamsanamyn, qyzyǵamyn, qynjylamyn. Alaıda, bul kitaptan kóńilge túıgenimdi ózge bireýge jetkizýge meniń eshqandaı moraldyq quqym joq. 

Qazirgi qoǵamymyzda qoldary qa­ǵaz jazýdan bosamaı júrgen áriptes­teri­mizdiń ózderine degen senimdiligin, óz jumystaryna degen kózqarasy men súıispenshiligin arttyryp, olardyń talabyna qanat bitirip, júıkege túsken júkten aryltyp, qulshynysy men shabyttanýyna kómek berýdiń ózi bir mártebe. Bul mereıli is te mektep psı­ho­logynyń qyzmet etý sheńberinen tys tura almaıdy. 

Ekonomıkalyq jáne emosııalyq daǵ­darys adamdardyń kóńil-kúıine de áser etpeı qoımaıdy, otbasyn asyraý, olardy materıaldyq jaǵynan qam­tamasyz etý ári balalaryn oqytý sııaqty máselelermen bas qatyryp júrgen ata-analar jumystan sharshap kelip, balalaryna kóp kóńil bóle almaıdy. Bul daǵdarys balalarǵa da áser etpeı qoımaıdy. Sondyqtan mektep psıhologtary oqýshylarmen jumys isteý tásilderin odan ári jetildire túsýi kerek dep esepteımin. 

Naǵyz psıholog bolý úshin ózgeniń ómirine óz ómiriń retinde tereń boılaı qarap, olardyń jan-dúnıesine úńile bilý kerek degim keledi. Qorytyndylaı kele aıtarym, psıholog – únemi izdenýdi talap etetin, adam janyna arasha bola alatyn aıyryqsha mamandyq. Muny men osy qyzmette turaqty túrde jumys istep kele jatqan tájirıbemnen aıqyn túısindim.

 

 

Klara QONAEVA, Toqsansaı orta mektebiniń psıhology

Aqtóbe oblysy, Alǵa aýdany