Oralda kóp qabatty kóne úılerden qutylýdyń ádisi tabyldy

Kez kelgen qalada tozyǵy jetken, apatty úı turǵyndaryn jańa pá­ter­ge ornalastyrý máselesi shahar bas­shylarynyń aldynda turǵan kúrdeli sharýa ekeni ras. О́ıtkeni múldem bas­panasyz júrgen, jyldap kezekte turǵan adam sany kóp. Oral qalasynda osy máseleni oń sheshýdiń ońaı joly tabyldy.

Ádette apatty kóne úıler qalanyń or­talyǵynda, óte yńǵaıly jerde or­nalasqan. Mine, sondyqtan qurylys kompanııalary bul jerge jańa da záýlim úı salýǵa óte múddeli. Sonda kóne úı ­tur­­­ǵyndary qaıda ketpek? Olar qury­lys salynyp bitkenshe basqa jerde tegin turady, keıin jańa úıge kelip orna­lasady. Al jergilikti bılik oryndary kommýnıkasııalyq jelilerdi tartýdy óz moınyna alady.

Bul baǵdarlama Oral qalasynda ótken jyly qolǵa alynǵan bolatyn. Mine, alǵashqy úı berilip te úlgerdi.

Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy kóshede ornalasqan №3 úıdiń salyn­ǵanyna 70 jyldaı bolypty. Ǵımarat ábden qaýsap, qabyrǵalary jarylyp, qulap qalǵaly turǵan edi. Úı turǵyndary úıindi astynda qalamyz ba dep ýaıymdap, ákimdiktiń tabaldyryǵyn tozdyratyn. Osy úıde turatyn Natalıa Rybalkına 2012 jyldan beri apatty úıdi jóndetý úshin barmaǵan jeri, baspaǵan taýy qalmaǵanyn aıtady. Áý basta turǵyn úıdi jańǵyrtý baǵ­darlamasyna qatyspaq bolǵanymen, úıdiń jaıyn teksergen arnaıy komıssııa bul ǵımaratty jóndegenshe, qaıta salǵan arzanǵa túser degen sheshimin aıtqan.

– Biz talaı jyldan beri ýaıym bol­ǵan máseleden qutyldyq. Kúrdeli jaǵ­daıdan qutqarǵan jergilikti basshylyqqa alǵysymyzdy aıtamyz, – deıdi Natalıa Rybalkına.

Sonymen apatty úıdegi barlyq 8 pá­ter turǵyndary qalalyq turǵyn úı bólimimen jáne qurylys kompanııasymen úshjaqty kelisimge otyrdy. Shart boıynsha kompanııa turǵyndarǵa jańa úıden jańa páterdi jekemenshikke beredi. Onyń ornyna kóne úı kompanııa quzyryna ótedi.

– Tıýlenın kóshesinde bizdiń kompanııa turǵyzǵan sý jańa úıimiz bar. Myna 8 páter turǵyndaryna sol úıden páter berip jatyrmyz. Al bul jerge biz 5 qabatty basqa úı turǵyzamyz, deıdi «Oral Polımer» JShS dırektory Robert Irmenov.

Gagarın kóshesiniń bastaýynda tur­ǵan qos qabatty úıdiń turǵyndary da osy kóktemde qalanyń Zashaǵan aýdanynda salynǵan jańa úıge ýaqytsha kóshirilgen bolatyn. Olardyń páter­aqysyn «Karavannyı pýt» JShS tólep jatyr. Qıraǵan úıdiń ornyna 126 páterli 9 qabatty ǵımarat turǵyzyp jatqan kompanııa (basshysy Zamır Ihsanov) aldaǵy kóktemde qurylysty tá­mamdap, paıdalanýǵa bermek. Sol kez­de buryn osy jerde turǵan 36 pá­terdiń turǵyndary jańa úıdiń al­ǵashqy turǵyndaryna aınalady. Olar­ǵa burynǵy páteriniń kólemindeı ja­ńa páter beriledi. Qalǵan páterler Tur­ǵynúıqurylysjınaqbanki júıesi ar­qyly úlestiriletin bolady.

– Osy baǵdarlama bárimizge de yń­ǵaıly. Memleket qurylys ornyna­ jeli­lerdi tartyp, alańdy abattandyryp beredi. Salǵan úıimizdegi páterlerdiń 50 paıyzyn ózimiz satamyz,  deıdi Zamır Ihsanov.

Oral qalasy ákiminiń orynbasary Al­tynbek Qaısaǵalıevtiń aıtýynsha, qazirgi tańda oblys ortalyǵynda dál osy baǵdarlama boıynsha 7 úı qury­lysy júrip jatyr.

– Biz Oral qalasyndaǵy apatty úı­lerdi kezeń-kezeńmen jańartýdy jos­parlap otyrmyz. Osylaısha Oral sha­harynyń kóne qala aýmaǵyndaǵy 1950-1960 jyldary salynǵan ǵıma­rattaryn zamanaýı úılermen almas­tyramyz. Bizdiń esep boıynsha ­41 apatty úı bar. Jekemenshik qury­lys kompanııalaryn memleket-jeke­menshik áriptestigi qaǵıdatyna oraı árip­tes­tikke shaqyramyz, – deıdi Altynbek Keńesuly.

О́ńir basshysy Altaı Kólginov bu­dan buryn jýrnalısterge bergen suh­batynda qazirgi 40 shaqty apatty úı tur­ǵyndaryn memleket-jekemenshik árip­testigi negizinde úsh jyl ishinde ja­ńa pátermen qamtýǵa bolatynyn aıtqan edi.

2017 jyldyń 9 aıynda Oral qalasynda «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly jalpy aýdany 70 myń sharshy metr bolatyn 1800 páterli 8 tur­ǵyn úı salyndy. «Báıterek De­ve­lopment» aksıonerlik qoǵamy Tur­ǵynúıqurylysjınaqbankiniń salymshylary úshin salynǵan 4 úıdiń qurylysyn aıaqtady. Budan bólek joǵa­ryda aıtylǵan Depovskaıa kóshesindegi eski úıdiń ornyna salynǵan 1 úı­diń qurylysy aıaqtalsa, 6, 33, 34 oryn­­dardaǵy úılerdiń qurylysy aǵymdaǵy jyly 4 toqsanda tolyq aıaq­talmaq. Sondaı-aq 2018 jyly sa­lýǵa josparlanǵan 16 úıdiń jobalaý-sme­talyq qujattary jasaqtaldy. Olardyń 9-y – Zashaǵan kentinde, 7 úı qalanyń soltústik-shyǵys bóliginde salynady. Barlyǵy 1800 páterden turatyn bul úılerdiń qurylysy 2018-2019 jyldary bastalady dep josparlanýda.

Oral qalasynda jeke turǵyn úı qurylysy úshin jer telimi kezeginde 70885 adam tur. 2000-2012 jyldar aralyǵynda barlyǵy 15 myń jer alyp úlgeripti. Qazir qala aýmaǵynda bos jatqan jer joq. Sondyqtan «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda Oral qalasy ákimdigine qarasty Krýgloozernoe aýyly mańynan kezekte turǵan azamattarǵa jer berý josparlanyp otyr. Bul jóninde Oral qalasynyń ákimi Murat Muqaev málimdegen edi.

Mine, osy aıtylǵan keshendi jumystardyń bári Oral qalasynda turǵyn úımen qamtý máselesin júıeli sheshýge yqpal etip otyr.

Qazbek QUTTYMURATULY, «Egemen Qazaqstan»

Oral