Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi esep komıteti memlekettik aýdıt barysynda mınıstrlikte qarjylyq buzýshylyqtardy anyqtaǵany týraly aqparatqa qatysty pikir bildirdi, dep habarlaıdy «QazAqparat».
QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń málimetterine sáıkes, 16 mıllıard teńgeniń buzýshylyǵy aýdıttiń barlyq nysandaryna (BǴM, baǵynyshty uıymdar, jergilikti atqarý organdary) qatysty. Sol somanyń 10 mlrd teńgesi «e-learning» júıesi boıynsha 2015 jylǵa deıin satyp alynǵan jabdyqtarmen ınventarızasııalaýǵa baılanysty BǴM buzýshylyǵy retinde kórsetilgen. Qalǵan soma jergilikti atqarý organdarynyń úlesine tıesili.
Qazirde ınventarızasııalaý jónindegi komıssııa jumys júrgizip jatyr, qural-jabdyqtardy der kezinde rásimdemegen (kiris qataryna jatqyzbaǵan) oblystarǵa barý josparlanǵan.
Tıimsiz paıdalanǵan 43 mlrd teńge somasyndaǵy bıýdjet qarjysynyń 37 mlrd teńgesi BǴM úlesinde, sonyń ishindegi 31 mlrd teńge «e-learning» júıesine qatysty. «Sonymen qatar «e-learning» elektrondy bilim berý jobasy aıasyndaǵy jumystar jalpy oń baǵasyn alǵanyn atap kórsetken jón. 2015 jylǵa deıin 27 mlrd teńgeniń qural-jabdyǵy satyp alynǵan», - delingen mátinde.
Ulttyq bilim berý derekter qoryn (UBDQ) jáne Oqytýdy basqarý júıesin (learning management system, LMS) qurýǵa 2 mlrd teńge jumsalǵan. «UBDQ - búkil eldegi bilim berý salasyndaǵy statıstıkalyq esepterdi engizýdiń biregeı quraly», - delingen habarlamada.
«Esep komıtetiniń baspasóz relızinde keltirilgen qalǵan faktiler BǴM-ǵa janama qatysy bar», - deıdi mınıstrliktegiler. Atap aıtqanda, 2016 jyly salynýy josparlanǵan 8 mekteptiń 929 mln teńgege tek 4-eýi paıdalanýǵa berilgen. Sonymen qatar nysandardy qarjylandyrýǵa berilgen ótinishter óńirlerdiń ákimdikterinen keledi, memlekettik satyp alý da jer-jerde júzege asyrylady. Profıldi mınıstrlik - baǵdarlamanyń ákimshisi, ol tek qarjylardyń der kezinde aýdarylýyna ǵana jaýapty.
Osyǵan uqsas jaǵdaı úsh aýysymda bala oqytatyn jáne apattyq jaǵdaıdaǵy mektepterde de baıqalady. «2015 jylǵy 1 qazanda anyqtalǵan 156 úsh aýysymda bala oqytatyn jáne apattyq jaǵdaıdaǵy mektep 2017-2018 jyldar aralyǵynda tolyǵymen jabylady. Osy maqsatta jumsalatyn qarjy tolyq kólemde bólingen. Alaıda turǵyndardyń demografııalyq ósiminen jáne mektepterdiń tabıǵı qartaıýy men tozýynyń saldarynan jyl saıyn problemalyq mektepter paıda bolyp otyrady. 2016 jyldyń qazanynda apattyq jaǵdaıdaǵy 23 mektep jáne úsh aýysymda bala oqytatyn 56 mektep anyqtaldy», - delingen habarlamada.
Sonymen qatar, BǴM úshin 2008 jyldan 2015 jylǵa deıingi aralyqta álemdik deńgeıdegi kolledjder men óńiraralyq kásibı ortalyqtardyń qurylysy da aıtarlyqtaı qıyndyqtardy týyndatqan. Osy jobalar boıynsha anyqtalǵan buzýshylyqtarǵa qatysy bar birqatar tulǵanyń sottalǵany belgili. «Osyǵan oraı, aǵymdaǵy jyly nysandardyń odan ári qyzmet etetini týraly sheshim shyǵarylǵanyn, olar ákimdikterge áleýmettik qajettilikter negizinde beriletinin habarlaımyz. QR BǴM ustanymy: atalǵan jobalardyń barlyǵy da kóp shyǵyndardy talap etedi, olardy qurýǵa qajettilik joq», - deıdi mınıstrliktegiler.
Sonymen qatar kadrlarǵa degen suranysty boljaýdy QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi júrgizedi. Ol jergilikti atqarýshy organdarmen, iri kompanııalarmen jáne basqa memlekettik organdarmen yntymaqtastyqta jýyq ýaqyttaǵy kadrlarǵa degen suranysty anyqtaıdy. «Sol suranysqa negizdele BǴM memlekettik tapsyrys beredi. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ondaı suranysty qalyptastyrmaıdy, óıtkeni BǴM ondaı fýnksııany atqarmaıdy», - delingen mátinde.
Sonymen qatar isterdi quqyq qorǵaý organdaryna berý QR BǴM laýazymdy tulǵalaryna qatysty emes, biraq oryndalmaǵan jumystarǵa aqy tóleý boıynsha Ońtústik Qazaqstan oblysy Saıram aýdanynyń qurylys bólimine jáne konkýrs sharalaryn ótkizbesten stýdentterdiń tamaqtanýyn uıymdastyrý týraly kelisim jasasý boıynsha Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetine qatysy bar.
Eske sala keteıik, bir kún buryn Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi esep komıteti respýblıkalyq bıýdjetten QR BǴM-ǵa jekelegen bıýdjettik baǵdarlamalarǵa bólingen qarjylardyń tıimdi paıdalanylýy, sondaı-aq kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń aktıvteri boıynsha júrgizilgen memlekettik aýdıt qorytyndylaryn jarııalaǵan bolatyn.
Atap aıtqanda, memlekettik aýdıt qorytyndysy boıynsha jalpy somasy 16,9 mlrd teńge bolatyn qarjylyq zań buzýshylyqtar, 43,2 mlrd teńge bıýdjet qarajatyn tıimsiz paıdalaný jáne jalpy somasy 26,7 mlrd teńgeni quraıtyn 147 rásimdik quqyq buzýshylyq faktileri anyqtaldy.
Sondaı-aq, memlekettik aýdıt barysynda 5,9 mlrd teńge qalpyna keltirilgen jáne ótelgen, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjet kirisine 285,1 mln teńge qaıtarylyp, býhgalterlik esep boıynsha 5,1 mlrd teńge jumystardy oryndaý, qyzmetter kórsetý, taýarlardy jetkizý arqyly qalpyna keltirildi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Bilim jáne ǵylym mınıstrligine anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıý boıynsha sharalar qabyldaý, bıýdjet jáne ózge de zańnama talaptarynyń saqtalýyn qamtamasyz etpegen laýazymdy adamdardyń jaýapkershiligin qaıta qaraý jáne ózge de tapsyrmalar berildi. Memlekettik aýdıttiń birqatar materıaly prosestik sheshimder qabyldaý úshin quqyq qorǵaý organdaryna jáne ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly isterdi qaraýǵa ýákiletti organdarǵa jiberiledi.